Το Μικρό και το Τυχαίο: Μια ημερίδα στον «Δημόκριτο» μας «ξεναγεί» στα μυστικά του σύμπαντος

«Βουτιά» στη γνώση γύρω από τις δυνάμεις της φύσης που διαμορφώνουν την πραγματικότητα γύρω μας αλλά εμείς δεν τις βλέπουμε, κάνει η ημερίδα για το «Μικρό και το Τυχαίο» στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», στην οποία συμμετέχουν διακεκριμένοι επιστήμονες και στελέχη νεοφυών επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας.

Χωρίς μαθηματικά και περίπλοκες θεωρίες, δίνονται απλές απαντήσεις για όσους θέλουν ικανοποιήσουν την περιέργειά τους και να κατανοήσουν όσα φαντάζουν ως μυστήρια του σύμπαντος.

Η ημερίδα, το πρόγραμμα της οποίας μπορεί κανείς να βρει αναλυτικά στην ιστοσελίδα της, θα πραγματοποιηθεί με ελεύθερη είσοδο στο συνεδριακό κέντρο του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025 (με ώρα έναρξης 10.00 και ώρα προσέλευσης 09.15-09.55) και είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες δημιουργίες του ανθρώπινου νου.

«Η κβαντική φυσική δεν είναι απλώς ένας κόσμος εξισώσεων και αφηρημένων εννοιών για τους ειδικούς. Είναι ένας κόσμος νοητικής χαράς και έμπνευσης. Μας θυμίζει ότι ο κόσμος είναι πιο πλούσιος, πιο παράξενος και πιο εκκεντρικά όμορφος απ’ ό,τι οι βεβαιότητές μας και οι πεπερασμένες εμπειρίες των αισθήσεών μας», εξηγεί η Ελένη Μακαρώνα, Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Νανοεπιστήμης και Νανοτεχνολογίας στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

«Αυτό θέλουμε να αναδείξουμε μέσα από το ‘Μικρό & το Τυχαίο’ ανοίγοντας την επιστήμη προς όλους. Όχι ως κάτι απόμακρο ή ελιτίστικο, αλλά ως δημιουργικό αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού -τόσο ουσιαστικό για τον άνθρωπο όσο η τέχνη και η φιλοσοφία», επισημαίνει.

«Μέσα από το Γραφείο Εκπαίδευσης του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» προσπαθούμε καθημερινά να εμπνέουμε τη νέα γενιά και να φέρνουμε την έρευνα πιο κοντά στο ευρύ κοινό. Θέλουμε όλοι, παιδιά, γονείς, δάσκαλοι, νέοι, πολίτες κάθε ηλικίας, να νοιώθουν ευπρόσδεκτοι στον κόσμο της επιστήμης και στο ερευνητικό μας κέντρο», συμπληρώνει η Δρ Αιμιλία Σμυρλή, υπεύθυνη Εκπαίδευσης του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

«Η γνώση δεν είναι προνόμιο των λίγων, είναι δικαίωμα όλων. Και αυτή είναι η αποστολή μας: να κάνουμε την επιστήμη προσιτή, ανθρώπινη και ζωντανή στην καρδιά της κοινωνίας».

Τα μυστηριώδη κβάντα και η ζωή μας

Τι σημαίνει «κβαντικό», τι είναι η «Κβαντομηχανική», και κυρίως γιατί να μας απασχολεί η «Κβαντική Φυσική»;

Γιατί το σύμπαν μας είναι αυτό που είναι; Αλλά και πώς ο αόρατος «κβαντικός» κόσμος καθορίζει την καθημερινότητά μας; Τι είναι μια «μαύρη τρύπα»;

Όσο κι αν μοιάζει με επιστημονική φαντασία, η Κβαντική Φυσική είναι «παρούσα» παντού στη ζωή μας, σε κάθε πτυχή της. Είναι στην καθημερινότητά μας, εδώ και πάνω από έναν αιώνα και διαρκώς αλλάζει την καθημερινότητα μας με νέες ανακαλύψεις.

Η κβαντική φυσική δεν είναι απλώς μια θεωρία. Η κβαντομηχανική έχει αλλάξει την ανθρώπινη ζωή και την πορεία της ιστορίας, με τα παραδείγματα να συγκλονίζουν πραγματικά. Με δυο λόγια, είναι ο κώδικας της πραγματικότητας.

Στο «Μικρό και το Τυχαίο» αποκαλύπτεται πώς αγγίζει την τέχνη, την τεχνολογία, κάθε πτυχή της ζωής. Κι αν έχετε απορίες, σε κάθε θεματική ενότητα θα ακολουθεί ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

Οι ομιλητές

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Γαβρόγλου, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας της Επιστήμης στο Τμήμα Ιστορίας & Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, θα εξηγήσει πώς ξεκίνησαν όλα, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στα γεγονότα.

Για την κβαντομηχανική ως εργαλείο θα αναφερθούν η Orlagh Neary και η Δρ. Ελένη Διαμαντή.

Η Orlagh Neary είναι μια διακεκριμένη επιστήμονας στον τομέα της Κβαντικής τεχνολογίας και της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), με πάνω από 25 χρόνια εμπειρίας σε διάφορες ηγετικές θέσεις στους τομείς του μάρκετινγκ και των πωλήσεων, στην αιχμή των νέων τεχνολογιών. Έχει διατελέσει Αντιπρόεδρος του Quantum Ecosystem Engagement and Go-to-Market στη Microsoft. Συνεργάζεται με νεοφυείς επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο την επέκταση των νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, έχει δημιουργήσει τη σειρά “Quantum Links” — ένα ψυχαγωγικό και εκπαιδευτικό εγχείρημα με σκοπό την ευρύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από την κβαντική τεχνολογία και τον συναρπαστικό κόσμο των δυνατοτήτων που προσφέρει.

Η Ελένη Διαμαντή, είναι Διευθύντρια Έρευνας του CNRS στη Γαλλία. Η έρευνά της επικεντρώνεται στην πειραματική κβαντική κρυπτογραφία και επικοινωνία, καθώς και στην ανάπτυξη φωτονικών πόρων και εφαρμογών για κβαντικά δίκτυα. Μεταξύ άλλων, έχει βραβευθεί με το Αργυρό Μετάλλιο και το Μετάλλιο Καινοτομίας του CNRS το 2024. Είναι μέλος της Στρατηγικής Συμβουλευτικής Επιτροπής του European Quantum Technologies Flagship και είναι συνιδρύτρια και επιστημονική σύμβουλος της εταιρείας Welinq που ειδικεύεται στην τεχνολογία κβαντικής διασύνδεσης.

Η κβαντομηχανική υπάρχει όμως και στην Τέχνη. Θα μιλήσουν για αυτό ο Σταμάτης Μπογιατζής, Καθηγητής στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η Μαρία Χατζηδάκη, στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και η Όλγα Αλεξοπούλου, ζωγράφος & CEO της Quantum Light.

Σε αυτά που έρχονται στο μέλλον θα αναφερθούν ο Σίμος Τσίντζος, Chief Technical Officer at Qubitech, ο Αντώνης Αργυρός, Chief Executive Officer at Innovade, Quantum Gate και ο Παναγιώτης Μπαρκούτσος, Senior Staff, Quantum Solutions, IonQ.

Τέλος, ο Στέφανος Τραχανάς, Διευθυντής Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Μathesis, πρώην διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), θα μιλήσει για το Κβαντικό Σύμπαν: Ένα Σπίτι για τη Ζωή-Σκέψεις με Θέα το Νυχτερινό Ουρανό».

Την ημερίδα «το Μικρό και το Τυχαία» διοργανώνει το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και έχει τεθεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο της Διεθνούς Κβαντικής Χρονιάς 2025.