Τι είναι η ψηφιακή καταπόνηση των ματιών και πως θα προστατέψουμε την όρασή μας

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η εισβολή της τεχνολογίας σε κάθε σχεδόν εργασιακό περιβάλλον, απαιτεί τη χρήση οθονών απειλώντας την υγεία των ματιών μας. Είτε πρόκειται για ηλεκτρονικό υπολογιστή, είτε για tablet, τηλεόραση ή για κινητό τηλέφωνο -το alter ego μας- τα μάτια καταπονούνται καθημερινά.

Η κούραση των οφθαλμών προκαλείται από μεγάλες περιόδους δραστηριότητας που περιλαμβάνουν την εστίασή τους σε κάθε είδους οθόνη, στην οδήγηση και στο διάβασμα, με την οφθαλμίατρο του Wilmer Eye Institute, Esen K. Akpek, να δίνει συμβουλές για την προστασία και φροντίδα της όρασης.

Τι προκαλεί την καταπόνηση των ματιών

Το παρατεταμένο κοίταγμα μιας οθόνης.

«Όταν κοιτάμε κάτι από κοντά, όπως μια οθόνη υπολογιστή ή ένα κινητό τηλέφωνο, ο φακός του ματιού συστέλλεται φυσικά. Αν κοιτάτε μια οθόνη για παρατεταμένες περιόδους, ο φακός δεν έχει την ευκαιρία να χαλαρώσει, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση των ματιών», εξηγεί η Akpek.

Η κούραση των ματιών οφείλεται και στη μείωση του χρόνου που τα ανοιγοκλείνουμε. Το «αναβοσβήσιμο» είναι υπεύθυνο για την ανακατανομή και αναπλήρωση του δακρυϊκού στρώματος που λειαίνει την επιφάνεια κατά μήκος του κερατοειδούς και βοηθά στην όξυνση της όρασης. Χωρίς να ανοιγοκλείνει κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης θέασης, η επιφάνεια του ματιού είναι περισσότερο εκτεθειμένη στον αέρα και την εξάτμιση. Αυτό δημιουργεί «τρύπες» στο δακρυϊκό φιλμ και οδηγεί σε ανωμαλία της επιφάνειας του κερατοειδούς, που έχει ως αποτέλεσμα τη θολή όραση και τη διαιώνιση του προβλήματος.

«Η ταχύτητα ανάγνωσης μειώνεται επειδή δεν βλέπετε πολύ καλά, κάτι που απαιτεί η παρατεταμένη ανάγνωση και οπτική κόπωση, ξεκινώντας ξανά τον κύκλο», προσθέτει η οφθαλμίατρος.

Ποια είναι τα συμπτώματα

• Κόκκινα, υγρά, ερεθισμένα μάτια
• Κουρασμένα, πονεμένα ή βαριά βλέφαρα
• Θολή όραση και προβλήματα με την εστίαση
• Ήπιος πονοκέφαλος
• Μυϊκοί σπασμοί του ματιού ή του βλεφάρου
• Αδυναμία του ατόμου να κρατήσει τα μάτια του ανοιχτά

Τα συμπτώματα της οφθαλμικής καταπόνησης μπορεί να μοιάζουν με άλλες οφθαλμικές παθήσεις, επομένως είναι καλύτερο να μιλήσετε με τον οφθαλμίατρό σας για διάγνωση.

Πως τη γιατρεύουμε

• Ξεκουράζοντας τα μάτια.
• Αλλαγή του περιβάλλοντος εργασίας για μείωση των αντανακλάσεων και του έντονου φωτισμού και αύξηση της υγρασίας του δωματίου.
• Φορώντας τα κατάλληλα γυαλιά ή προσαρμόζοντας τη γραμματοσειρά του κειμένου. Τα γυαλιά μεγάλου σκελετού μειώνουν την κίνηση του αέρα σε όλη την επιφάνεια του κερατοειδούς και βοηθούν στην πρόληψη της ξήρανσης. Οι φακοί επαφής, από την άλλη, επιδεινώνουν την ξηρότητα.
• Χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς ιατρική συνταγή.

Πώς να αποφύγετε την καταπόνηση των ματιών

• Προγραμματίστε περιοδικά διαλείμματα ανάπαυσης για να αποφύγετε την κούραση των ματιών. Χρησιμοποιήστε τον κανόνα «20-20-20» ως οδηγό: Κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε μακριά ένα απομακρυσμένο αντικείμενο τουλάχιστον 20 πόδια (σ.σ. περίπου 7 μέτρα) μακριά για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.
• Διατηρήστε τα μάτια σας υγρά, ανοιγοκλείνοντάς τα ή χρησιμοποιώντας τεχνητά δάκρυα, για να μην στεγνώσουν.
• Τοποθετήστε την ψηφιακή σας οθόνη λίγο πιο μακριά. Οι οθόνες πρέπει επίσης να είναι καθαρές και χωρίς σκόνη, πάντα με σωστή εστίαση και με την κατάλληλη φωτεινότητα ανάλογα με τον φυσικό φως του δωματίου.
• Όταν χρησιμοποιείτε την οθόνη υπολογιστή κατά τη διάρκεια τηλεργασίας τοποθετήστε την στο επίπεδο των ματιών ή λίγο πιο κάτω.
• Ελαχιστοποιήστε τις αντανακλάσεις του φωτισμού και τη λάμψη. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με προστατευτικά οθόνης που μειώνουν τη λάμψη και αντιανακλαστικά γυαλιά.
• Μιλήστε με τον οφθαλμίατρό σας, καθώς ορισμένα άτομα που συνήθως δεν χρειάζονται γυαλιά μπορεί να χρειαστούν διορθωτικούς φακούς για εργασία στον υπολογιστή, ιδιαίτερα εάν είστε άνω των 35 ετών.

Πόσο μας επηρεάζει το μπλε φως;

Τι είναι το μπλε φως;

Το μπλε φως είναι μια ακτίνα ορατού φωτός υψηλής ενέργειας που εκπέμπεται από τον ήλιο, καθώς και από ανθρωπογενείς πηγές όπως ο φωτισμός φθορισμού και το φως LED που εκπέμπεται από τις ψηφιακές οθόνες.

Το μπλε φως προκαλεί κούραση των ματιών;

«Το μπλε φως δεν είναι αιτία κούρασης των ματιών», λέει η Akpek.

«Ο φυσικός κρυσταλλικός φακός και ο κερατοειδής χιτώνας του ματιού μπορούν να εμποδίσουν το υπερβολικό μπλε φως», προσθέτει. 

Τα γυαλιά μπλε φωτός λειτουργούν για την καταστολή της κούρασης των ματιών;

Δεδομένου ότι το μπλε φως δεν είναι η αιτία κούρασης των ματιών, τα γυαλιά και τα φίλτρα που το εμποδίζουν δεν αποτελούν επιλογή για την ανακούφισή τους.