«Αγκάθι» για τις ελληνικές εξαγωγές οι γεωπολιτικές εξελίξεις - Οι προοπτικές εν μέσω κρίσης
Οι εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή που έχουν επηρεαστεί συγκριτικά περισσότερο αντιπροσώπευαν το 6,4% των ελληνικών εξαγωγών το 2025.
Το διεθνές περιβάλλον το 2026 χαρακτηρίζεται από ισχυρή γεωπολιτική αβεβαιότητα και μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Η ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τις ανακοινώσεις περί εκεχειρίας δύο εβδομάδων, δεν φαίνεται ακόμη στον ορίζοντα, εξέλιξη που διαμορφώνει συνθήκες επιβράδυνσης του διεθνούς εμπορίου. Ειδικότερα, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν τη δυναμική του διεθνούς εμπορίου, δημιουργώντας κινδύνους και για τις ελληνικές εξαγωγές αγαθών μέσω τριών, κυρίως, καναλιών: του αυξημένου κόστους παραγωγής, των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και του κινδύνου μείωσης της ζήτησης από βασικούς εμπορικούς εταίρους.
Σημειώνεται ότι οι εξαγωγές προς τις 13 χώρες της Μέση Ανατολή που έχουν επηρεαστεί συγκριτικά περισσότερο αντιπροσώπευαν το 6,4% των ελληνικών εξαγωγών το 2025, ενώ οι εξαγωγές στις ευρωπαϊκές χώρες που πιέζονται ενεργειακά υπερέβησαν το 57%.
Από την άλλη πλευρά, την τελευταία διετία, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ-27) έχει προχωρήσει σε σύναψη στρατηγικών εμπορικών συμφωνιών και μνημονίων συνεργασίας με τρίτες χώρες και περιφερειακούς οργανισμούς (π.χ. Ινδία, Αυστραλία, Mercosur), οι οποίες μεσοπρόθεσμα δημιουργούν νέες προοπτικές για τους Ευρωπαίους εξαγωγείς, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές και συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση των εξαγωγικών προορισμών.
Διπλασιασμός των εξαγωγών προς την Ινδία
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εξαγωγές αγαθών της ΕΕ-27 προς την Ινδία θα διπλασιαστούν έως το 2032, ενώ το διμερές εμπόριο με την Αυστραλία αναμένεται να αυξηθεί έως και 33% την επόμενη δεκαετία. Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν, συνεπώς, την προοπτική να ενισχύσουν το μερίδιό τους, υπό την προϋπόθεση της υιοθέτησης στοχευμένων πολιτικών εξωστρέφειας και στήριξης της ανταγωνιστικότητας.
Τα πρόσφατα μέτρα στήριξης που υιοθέτησε η κυβέρνηση για τη βιομηχανία, τον πρωτογενή τομέα και το πετρέλαιο κίνησης, συμβάλλουν στην ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας μέσω της συγκράτησης του κόστους ενέργειας, της τόνωσης της παραγωγής και διευκόλυνσης της μεταφοράς και κατ’ επέκταση της διατήρησης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων.
Η περαιτέρω ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών αφενός θα έχει ως αποτέλεσμα τη σταδιακή άμβλυνση μιας διαχρονικής διαρθρωτικής ανισορροπίας της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και αφετέρου θα συμβάλει στον μετασχηματισμό του παραγωγικού προτύπου προς μια περισσότερο εξωστρεφή κατεύθυνση, με μεγαλύτερη έμφαση στις επενδύσεις, τη βιομηχανική παραγωγή και τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας.
