Οι εναλλακτικές Τραμπ μετά το δικαστικό «μπλόκο» στους δασμούς - Στον «αέρα» όλες οι συμφωνίες
Νέο κλίμα οικονομικής αβεβαιότητας στον πλανήτη. Μπορούν να διεκδικήσουν πίσω χρήματα οι ελληνικές επιχειρήσεις;
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε χθες Παρασκευή (20/2) ότι ένα σημαντικό μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομοι, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του οικονομικού του προγράμματος.
Ακολούθως, όμως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι υπέγραψε διάταγμα με το οποίο επιβάλλει νέο παγκόσμιο δασμό 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου για περίοδο 150 ημερών.
Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) παραθέτει έναν απολογισμό των συνεπειών.
Το μεγάλο κόστος των επιστροφών
Η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, οι οποίοι είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση δεν επηρεάζει τους δασμούς που επιβάλλονται σε ορισμένους τομείς, όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας και το αλουμίνιο ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon Γκρέγκορι Ντάκο, η άμεση συνέπεια θα είναι η μείωση του μέσου συντελεστή που εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, ο οποίος αναμένεται να υποχωρήσει από 16,8% σε περίπου 9,5%.
Μια άλλη συνέπεια είναι ότι οι εταιρείες που κατέβαλαν αυτούς τους δασμούς μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση. Ορισμένες από αυτές είχαν ήδη προβλέψει την εξέλιξη, ασκώντας έφεση.
Αν και παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές ποσό, οικονομολόγοι εκτιμούν πως τα έσοδα που θα προκύψουν από αυτούς τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.
Στα μέσα Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει μια ζοφερή εικόνα, μιλώντας για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε περίπτωση δυσμενούς απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Χθες Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκτίμησε πως αυτό θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι έχει ήδη ζητήσει επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βασισμένος σε εκτιμήσεις του πανεπιστημίου Γέιλ. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας τόνισε από την πλευρά του πως θεωρεί ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.
Και οι ελληνικές επιχειρήσεις;
Η εξέλιξη αυτή στις Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρει φυσικά και την ελληνική αγορά, μέρος της οποίας επηρεάζεται έντονα από τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ.
Με τα νέα δεδομένα, κάθε ελληνική επιχείρηση που επηρεάζεται, θα πρέπει να προσφύγει στο Διεθνές Εμπορικό Δικαστήριο για να λάβει επιστροφή χρημάτων. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν θα μπορούσε να γίνει ομαδική αγωγή που να καλύπτει το ευρύ φάσμα των εταιρειών που κατέβαλαν δασμούς.
Οι εισαγωγείς έχουν δύο χρόνια για να προσφύγουν δικαστικά και να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων, σύμφωνα με το εμπορικό δίκαιο των ΗΠΑ.
Η διαδικασία θα μπορούσε να βλάψει δυσανάλογα τις μικρότερες επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες είναι ακόμα περισσότερο εκτεθειμένες στην οικονομική ζημία από τους δασμούς. Επομένως, η επιλογή μιας τέτοιας νομικής ενέργειας μπορεί τελικά να αποδειχτεί περισσότερο δαπανηρή.
Υπενθυμίζεται ότι από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ πλήττεται σε μεγάλο βαθμό ο ελληνικός αγροτοδιατροφικός τομέας και συγκεκριμένα, προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές, τα γαλακτοκομικά, ειδικά η η φέτα, το κρασί, ακόμη και η κομπόστα ροδάκινου, τα οποία συνιστούν διαδομένα ελληνικά προϊόντα στην αγορά των ΗΠΑ.
Επιμονή στον νέο δασμό 10%
Πέρα από τις άμεσες συνέπειες, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει την ικανότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τους εταίρους της -η βούληση των οποίων να μειώσουν το ύψος των δασμών έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παραδέχτηκε πρόσφατα ότι μια δυσμενής απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την «ευελιξία» που προσφέρει η χρήση των δασμών ως διαπραγματευτικού μοχλού.
Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε στο AFP πως οι χώρες που έχουν υπογράψει συμφωνίες υπόκεινται πλέον και στον πρόσθετο δασμό 10% που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ.
Αναζήτηση για εναλλακτικές
Το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται σε έναν εμπορικό νόμο του 1974, που επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπήσει τις συναλλαγές μεταξύ των ΗΠΑ και των εταίρων τους όταν διαπιστώνεται σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών.
Ωστόσο, υπάρχει το μειονέκτημα ότι ο νόμος αυτός παρέχει αυτήν τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ για διάστημα έως 150 ημερών. Ακολούθως, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει έγκριση από το Κογκρέσο, εφόσον θελήσει να διατηρήσει το μέτρο.
Η πιο προφανής λύση για την κυβέρνηση θα ήταν να καταθέσει προς ψήφιση στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα της έδινε τη δυνατότητα για επαναφορά των δασμών.
Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να αποδειχθεί χρονοβόρο και δύσκολο να επιτευχθεί, ιδίως με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν και ορισμένους Ρεπουμπλικάνους να εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
