Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε τα πρόστιμα

Άνοιξε εκ νέου η περίοδος υποχρεωτικού καθαρισμού οικοπέδων ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με τον Ν. 5281/2026, οι ιδιοκτήτες οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων υποχρεούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό των ακινήτων τους από την 1η Απριλίου έως και τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, ενώ η υποχρέωση συντήρησης της καθαριότητας διαρκεί έως και τις 31 Οκτωβρίου, οπότε και ολοκληρώνεται η αντιπυρική περίοδος.

Στόχος των μέτρων για τα ακαθάριστα οικόπεδα είναι η ενίσχυση της πρόληψης πυρκαγιών και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της δημόσιας ασφάλειας, σε μια περίοδο αυξημένου κινδύνου λόγω των καιρικών συνθηκών των θερινών μηνών.

Προθεσμίες και υποχρεώσεις

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 και τον νέο νόμο (Ν. 5281/2026), οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων υποχρεούνται να ολοκληρώσουν τις εργασίες καθαρισμού από την 1η Απριλίου έως και τις 15 Ιουνίου 2026.

Παράλληλα, η καθαριότητα των χώρων θα πρέπει να διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, η οποία εκτείνεται από την 1η Μαΐου έως και τις 31 Οκτωβρίου.

Υποχρεωτική ψηφιακή δήλωση στο gov.gr

Οι υπόχρεοι θα πρέπει να υποβάλουν δήλωση καθαρισμού στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» του gov.gr έως τις 15 Ιουνίου, επιβεβαιώνοντας την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εργασιών. Επιπλέον, προβλέπεται η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, επίσης έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους.

Ποια ακίνητα αφορά η υποχρέωση

• Οικόπεδα εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων.
• Εκτάσεις εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο.
• Εκτάσεις εντός ακτίνας 100 μέτρων από τα όρια των παραπάνω περιοχών.
• Εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά:

Για τις περιπτώσεις εκτός σχεδίου απαιτείται ενημέρωση της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής.

Τι χρειάζεται για τη δήλωση

Για την υποβολή της δήλωσης απαιτούνται:

• Οι προσωπικοί κωδικοί πρόσβασης στο Taxisnet.
• Ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου ή, όπου δεν υπάρχει, οι γεωγραφικές συντεταγμένες του ακινήτου.

Αυστηρότερο πλαίσιο και πρόστιμα

Επισημαίνεται ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει σημαντικά αυξημένα πρόστιμα για τους παραβάτες, στοχεύοντας στην ενίσχυση της συμμόρφωσης και στη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

Στους υπόχρεους που δεν υποβάλλουν τη δήλωση, επιβάλλεται:

• πρόστιμο πεντακοσίων (500) ευρώ εάν δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού,
• πρόστιμο εκατό (100) ευρώ εάν έχουν προβεί σε καθαρισμό.

Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση, η δήλωση υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και αποστέλλονται με επιμέλειά τους στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ.

Σε κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων στην εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού και συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, επιβάλλεται ή καταλογίζεται αντίστοιχα εξ ολοκλήρου στον/στους υπόχρεους από τον Δήμο:

• πρόστιμο ύψους 1,00 ευρώ ανά τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα διακόσια (200) ευρώ κα και μέγιστο ποσό τα δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ και
•  δαπάνη καθαρισμού του χώρου και απομάκρυνσης των υλικών, εφόσον ο Δήμος προβεί σε καθαρισμό του χώρου.