Στις 15 Μαρτίου αναμένεται να απαγορευτεί η χρήση social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Οι γονείς δηλώνουν ανακουφισμένοι, οι έφηβοι απαντούν ξεκάθαρα ότι «θα βρουν τρόπο να το παρακάμψουν» και τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πώς κι αν θα εφαρμοστεί στην πράξη. Συνομιλήσαμε με γονείς και εφήβους για να δούμε πώς το αντιμετωπίζει η κάθε πλευρά. Είναι ένα αναγκαίο μέτρο, λένε οι περισσότεροι, ωστόσο θα βρεθεί τρόπος ώστε να μην αλλάξει τίποτα τονίζουν με νόημα τα ίδια τα παιδιά.
Η 15χρονη Μ. περνά τουλάχιστον 7 ώρες την ημέρα μπροστά στην οθόνη του κινητού της, παρά τις διαφωνίες των γονιών της. «Ξοδεύω αρκετές ώρες. Οι γονείς μου μπορεί να μη συμφωνούν και να προσπαθούν να μου μιλήσουν, όμως έχουν καταλάβει ότι δε λειτουργεί αυτό. Αν περάσει το μέτρο, θα βρω τρόπο να το κάνω παράνομα. Θα βάλω ψεύτικη ηλικία, κάτι θα βρω. Το ίδιο θα κάνουν και οι συμμαθητές μου πιστεύω», μας δηλώνει χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μοτίβο κινούνται και οι δηλώσεις του 15χρονου Κ. «Εν μέρει συμφωνώ με το μέτρο. Υπάρχουν αρκετοί ανήλικοι που δεν χρησιμοποιούν σωστά τα social και κάνουν κατάχρηση. Εγώ τα χρησιμοποιώ μια ώρα την ημέρα για να μιλάω με τους φίλους μου και να βλέπω κανά βιντεάκι. Έχω σκοπό να υπακούσω, αλλά αν οι συνομήλικοι βρουν τρόπο να το προσπεράσουν, θα το κάνω κι εγώ».
Ο επίσης 15 ετών Λ. έχει προφίλ στα social από τα 13 του. «Μου έβαζαν περιορισμούς οι γονείς μου, ειδικά όσο ήμουν πιο μικρός. Τώρα τα έχουν ελαττώσει γιατί κι εγώ μεγαλώνω. Είμαι δύο με τρεις ώρες καθημερινά στα social, συνήθως όταν δεν έχω κάτι άλλο να κάνω. Μόνο τότε τα χρησιμοποιώ».
«Συμφωνούμε με το μέτρο - Τα παιδιά κινδυνεύουν»
Στον αντίποδα, γονείς απεγνωσμένοι που βλέπουν πως όχι απλώς η χρήση αλλά η κατάχρηση που γίνεται εκ μέρους των παιδιών δημιουργεί δυσκολίες στην καθημερινότητά τους, δηλώνουν θετικοί και τάσσονται υπέρ της θέσπιση της απαγόρευσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών και στη χώρα μας. Στο πλευρό τους και νεαρά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, όπως ο 19χρονος Μάριος Καλικούρδης που θεωρεί πως η κατάσταση έχει πλέον ξεφύγει. «Τα παιδιά κάτω των 15 δεν χρειάζεται να έχουν social media γιατί καίγονται. Προσωπικά, είχα από 15-16 ετών αλλά στη γενιά μου ανεβάζαμε μια φωτογραφία - τώρα είναι όλη τους η ζωή εκεί πέρα. Εκτίθενται σε πράγματα που δεν είναι για την ηλικία τους και βάζουν και τον εαυτό τους σε κίνδυνο», αναφέρει.
Ο κύριος Β. είναι υπέρ της νέας τεχνολογίας αλλά μέχρι ένα σημείο. Θεωρεί ότι το ηλεκτρονικό έγκλημα κυριαρχεί και υπάρχουν διάφοροι τύποι που εκμεταλλεύονται τα μικρά παιδιά. «Από τι ηλικία να έχουν τα παιδιά social media; Από 16-17 ετών, κι αν έχουν από νωρίτερα πρέπει να γίνεται ελεγχόμενα», τονίζει.
Η κυρία Μ., μητέρα ενός παιδιού συμφωνεί με το μέτρο. Πώς το αντιμετωπίζει όμως η ίδια το παιδί της; «Το παρακολουθώ από μικρό. Έχω τον υπολογιστή σε σημείο που κοιτάω τι βλέπει. Ο νόμος, πιστεύω είναι δύσκολο να εφαρμοστεί. Μπορεί οι γονείς να είναι θετικοί, ωστόσο δυσκολεύονται πάρα πολύ», μας εξηγεί.
Υπάρχουν βεβαίως κι εκείνοι που δηλώνουν αντίθετοι με το μέτρο της απαγόρευσης καθώς θεωρούν ότι δεν θα βελτιωθεί η κατάσταση. Ο μόνος τρόπος, υποστηρίζουν, να πετύχεις κάτι καλύτερο είναι μέσω της παιδείας. «Προσωπικά είμαι αντίθετος. Πιστεύω ότι πρώτα βελτιώνεις την παιδεία των ανθρώπων ώστε να μη χρειάζονται τα social media, παρά να τους τα απαγορεύεις γιατί θα βρουν τρόπο να τα ανοίξουν. Και η αστυνόμευση δεν έλυσε ποτέ προβλήματα», αναφέρει στον FLASH.
Social media λογαριασμοί από έξι ετών
Μονόδρομο χαρακτηρίζει την απόφαση ενός τέτοιου μέτρου ο, γιατρός και Υπεύθυνος Γραμμής Βοήθειας Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, Γιώργος Κορμάς, που εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες ασχολείται καθημερινά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι από τη λανθασμένη χρήση του ίντερνετ και των social media.
«Εγώ είμαι κατά των απαγορεύσεων, αλλά στο συγκεκριμένο θέμα μετά από 20 χρόνια δεν υπάρχει άλλη λύση. Πρόκειται για έναν μακρύ αγώνα κατά της αδιαφορίας των εταιρειών, που αγνοούν τη νομιμότητα και δεν σέβονται την προστασία των παιδιών. Για αυτές, υπάρχει μόνο το κέρδος, και αυτή η νοοτροπία δεν αλλάζει.
Η προσπάθεια να προστατευτούν τα παιδιά είναι σε εξέλιξη εδώ και δύο δεκαετίες, ειδικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από τότε που εμφανίστηκαν τα social media. Στην Αμερική υπάρχει νόμος από το 1989 που απαγορεύει τη διακίνηση δεδομένων παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς συγκατάθεση των γονιών. Παρόλα αυτά, σπάνια εφαρμόστηκε.
Σήμερα, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ διώκεται με 3.000 αγωγές για την εθιστική χρήση των μέσων από παιδιά. Οι οικογένειες πλήττονται, τα παιδιά ξενυχτούν και παραμελούν άλλες δραστηριότητες, ενώ οι γονείς αδυνατούν να θέσουν όρια».
Τα στοιχεία που παραθέτει μέσω του FLASH ο κ. Κορμάς είναι ενδεικτικά της έκτασης του φαινομένου. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί τόσο από το κέντρο που εκπροσωπεί όσο και από άλλους αρμόδιους φορείς:
Το 75% των παιδιών στη χώρα μας ανοίγει λογαριασμό στα social media ήδη από την πρώτη τάξη του δημοτικού, δηλαδή γύρω στα έξι τους χρόνια. Στους μαθητές της Α’ και Β’ Γυμνασίου, το ποσοστό ανεβαίνει στο 95-96%.
Ο καθοριστικός ρόλος του Kids Wallet
Με ποιους τρόπους όμως θα καταφέρουν οι αρχές να εφαρμόσουν το μέτρο; Σύμφωνα με τον πραγματογνώμονα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Νίκο Βασιλάκο που μίλησε στο MEGA την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, το Kids Wallet το οποίο θεωρητικά δεν αφήνει τα παιδιά να μπουν στα social media θα παίξει καθοριστικό ρόλο.
Το Kids Wallet δεν είναι ακόμη νόμος, οπότε οι γονείς δεν υποχρεούνται να το εγκαταστήσουν στα κινητά των παιδιών τους. Στην πράξη, όμως, τα περισσότερα παιδιά χρησιμοποιούν συσκευές που ανήκουν στους γονείς, επομένως η εγκατάσταση γίνεται μέσα από τον λογαριασμό του γονέα. Το Kids Wallet συνδέει τον λογαριασμό του παιδιού με αυτόν του γονέα και περιορίζει την πρόσβαση στα social media μέχρι τα 15 χρόνια του. Η διαδικασία θα γίνεται μέσα από την πλατφόρμα gov.gr.
Οι μεγάλες πλατφόρμες ζήτησαν να αναλάβουν εκείνες την εφαρμογή του μέτρου, αλλά η κυβέρνηση αποφάσισε να το διαχειριστεί μόνη της, διασφαλίζοντας ότι όλα τα ανήλικα θα καταγραφούν και θα αποκτήσουν πρόσβαση μόνο όταν φτάσουν την ηλικία των 15 ετών.
Συνεντεύξεις - Βίντεο: Γιάννης Κέμμος