Δεν ανακτούν απαραίτητα το βάρος όσοι σταματούν το Ozempic

Μια νέα μελέτη από ερευνητές των ΗΠΑ εξετάζει τι συμβαίνει στους ασθενείς που σταματούν δύο από τα πιο συζητημένα φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη, τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν σε μια νέα κατηγορία θεραπειών που έχουν δείξει σημαντική απώλεια βάρους  και βελτίωση μεταβολικών δεικτών. Ωστόσο, στην πράξη, πολλοί ασθενείς δεν τα συνεχίζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, είτε λόγω κόστους, παρενεργειών ή άλλων λόγων. Η μελέτη προσπαθεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: τι γίνεται μετά τη διακοπή και πώς εξελίσσεται το βάρος των ανθρώπων στον πραγματικό κόσμο;

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία, καλύπτοντας την περίοδο 2021 έως 2025. Συμπεριέλαβαν σχεδόν 8.000 ενήλικες με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία που ξεκίνησαν θεραπεία με σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη και τη διέκοψαν μέσα σε 3 έως 12 μήνες. Παρακολούθησαν τι θεραπείες συνέχισαν μετά τη διακοπή, αν ξανάρχισαν το ίδιο φάρμακο, αν άλλαξαν αγωγή ή αν προχώρησαν σε άλλες παρεμβάσεις όπως διατροφική υποστήριξη ή βαριατρική χειρουργική. Παράλληλα, κατέγραψαν τις αλλαγές στο σωματικό βάρος από την αρχή της θεραπείας μέχρι έναν χρόνο μετά τη διακοπή.

Συνολικά, η εικόνα δείχνει ότι η διακοπή δεν σημαίνει «τέλος θεραπείας» για τους περισσότερους. Ένας στους πέντε ασθενείς (19,6%) ξανάρχισε το ίδιο φάρμακο μέσα σε έναν χρόνο, ενώ περίπου ένας στους τρεις (35,2%) ξεκίνησε κάποια άλλη μορφή αντιμετώπισης της παχυσαρκίας. Αυτές περιλάμβαναν άλλα φάρμακα, επισκέψεις για διατροφική και συμπεριφορική υποστήριξη, και σε πολύ μικρό ποσοστό χειρουργική επέμβαση. Ενδιαφέρον έχει ότι αρκετοί ασθενείς άλλαξαν από το ένα φάρμακο στο άλλο, δείχνοντας πως οι γιατροί προσπαθούν να προσαρμόσουν τη θεραπεία ανάλογα με την ανταπόκριση και την πρόσβαση.

Όσον αφορά το βάρος, οι ασθενείς έχασαν κατά μέσο όρο σημαντικό ποσοστό όσο έπαιρναν το φάρμακο: περίπου 8,4% του σωματικού βάρους για όσους το λάμβαναν για παχυσαρκία και 4,4% για όσους το λάμβαναν για διαβήτη τύπου 2. Μετά τη διακοπή, η εικόνα άλλαξε: μέσα σε έναν χρόνο, ο μέσος όρος έδειξε σχεδόν σταθερό βάρος, με μικρή αύξηση ή μικρή περαιτέρω μείωση ανάλογα με την ομάδα. Ωστόσο, πίσω από τον μέσο όρο κρύβεται μεγάλη διαφοροποίηση, καθώς κάποιοι συνέχισαν να χάνουν βάρος, ενώ άλλοι το ξαναπήραν.

Ποια ήταν τα αποτελέσματα

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι η  πρακτική διαφέρει από τις ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. Σε προηγούμενες δοκιμές είχε φανεί ότι η διακοπή αυτών των φαρμάκων οδηγεί συχνά σε επαναπρόσληψη βάρους. Εδώ, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη, επειδή πολλοί ασθενείς δεν μένουν χωρίς καμία θεραπεία. Αντίθετα, συχνά μεταβαίνουν σε άλλη αγωγή ή επανεκκινούν τη θεραπεία. Αυτό πιθανόν εξηγεί γιατί η μέση αύξηση βάρους είναι μικρότερη από αυτή που θα περίμενε κανείς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαφορά μεταξύ ασθενών με παχυσαρκία και όσων έχουν διαβήτη τύπου 2. Οι δεύτεροι είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να ξαναρχίσουν το ίδιο φάρμακο και γενικά καλύτερη πρόσβαση σε φαρμακευτικές επιλογές. Αυτό πιθανόν σχετίζεται με το γεγονός ότι τα φάρμακα αυτά καλύπτονται πιο εύκολα από τα ασφαλιστικά συστήματα όταν υπάρχει διαβήτης. Αντίθετα, όσοι τα έπαιρναν αποκλειστικά για απώλεια βάρους είχαν περισσότερες πιθανότητες να στραφούν και σε άλλες, μη φαρμακευτικές
μεθόδους, που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι, παρότι η συνολική εικόνα φαίνεται «ήπια» όσον αφορά την επαναπρόσληψη βάρους, η μεγάλη ατομική διακύμανση είναι το πιο σημαντικό εύρημα. Κάθε ασθενής φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική πορεία, κάτι που δείχνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση στο τι συμβαίνει μετά τη διακοπή. Αυτό δημιουργεί ανάγκη για πιο εξατομικευμένες παρεμβάσεις και καλύτερη παρακολούθηση μετά τη θεραπεία.

Πού καταλήγουν οι ερευνητές

Συμπερασματικά, η μελέτη δείχνει ότι η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια βάρους, αλλά η διακοπή τους δεν είναι σπάνια στην πράξη και οδηγεί σε πολύ διαφορετικές εκβάσεις. Για κάποιους ασθενείς το βάρος παραμένει σταθερό, για άλλους αυξάνεται και για άλλους συνεχίζει να μειώνεται, ειδικά αν υπάρχει εναλλακτική θεραπεία. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν τελειώνει με ένα φάρμακο, αλλά απαιτεί συνεχή και προσαρμοσμένη στρατηγική.