Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο David Bowie δεν ανήκει στο παρελθόν. Αντίθετα, μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς ανάμεσά μας. Σε μια εποχή όπου η ταυτότητα, η ρευστότητα και η αυτoεικόνα βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ο Bowie είναι εκεί για να μας θυμίζει ότι τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία.

Ο David Bowie δεν ήταν απλώς ένας μουσικός αλλά μια διαρκής διαδικασία μεταμόρφωσης. Από τον Ziggy Stardust στον Thin White Duke, από το βερολινέζικο πειραματικό τρίπτυχο έως το σκοτεινό κύκνειο άσμα του Blackstar, το οποίο κυκλοφόρησε μόλις 4 ημέρες πριν πεθάνει, ο Bowie αρνήθηκε πεισματικά να επαναλάβει τον εαυτό του. Κάθε του περίοδος ήταν μια νέα πίστα, που τίποτα δεν θύμιζε τις παλιές.

Η ικανότητά του να αλλάζει πρόσωπα δεν ήταν τέχνασμα αλλά φιλοσοφία ζωής. Αυτός ο ριζοσπαστικός ανθρωπισμός όταν εμφανιζόταν ντυμένος με γκλίτερ, με περίσσια θεατρικότητα και ηλεκτρισμό είναι ίσως η πιο ανθεκτική του κληρονομιά.

Αντισυμβατικός και διαπεραστικός

Μουσικά, ο Bowie υπήρξε καταλύτης. Δεν ακολούθησε τα ρεύματα αλλά αντιθέτως τα διαμόρφωνε ή τουλάχιστον έδινε τη δική του εκδοχή στο κοινό του. Glam rock, soul, krautrock, ambient, ηλεκτρονική, industrial: όλα περνούν μέσα από το φίλτρο μιας ανήσυχης διάνοιας που δεν φοβόταν να αποτύχει. Και όταν αποτύγχανε, το έκανε δημόσια. Στοιχείο σπάνιο και γενναίο.

Ιδιαίτερη θέση στην κληρονομιά του κατέχει ο τρόπος με τον οποίο μίλησε για το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Σε δεκαετίες όπου η αμφισημία προκαλούσε φόβο, ο Bowie την ανέδειξε σε τέχνη. Δεν έγινε σύμβολο επειδή το επεδίωξε, αλλά επειδή υπήρξε ειλικρινής με την πολυπλοκότητά του. Για γενιές ανθρώπων που ένιωθαν «εκτός πλαισίου», υπήρξε σιωπηλή άδεια να υπάρχουν.

Ο θάνατός του, τον Ιανουάριο του 2016, δεν ήρθε ως τέλος αλλά ως πράξη. Το Blackstar δεν ήταν απλώς ένας τελευταίος δίσκος, αλλά μια συνειδητή αποχαιρετιστήρια performance. Ο Bowie αντιμετώπισε το τέλος με τον ίδιο έλεγχο και την ίδια καλλιτεχνική τόλμη που χαρακτήριζε όλη του τη ζωή. Μετέτρεψε τη θνητότητα σε τέχνη – χωρίς μελοδραματισμό, χωρίς εξομολογητική ευκολία. Ο «χαμαιλέοντας της glam rock» δεν ήταν ποτέ νοσταλγικός αλλά ανήσυχος.

Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό ερώτημα δέκα χρόνια μετά δεν είναι τι άφησε πίσω του ο David Bowie, αλλά γιατί εξακολουθεί να μας προκαλεί ενθουσιασμό. Το όνομα και η κληρονομιά του άλλωστε αντηχούν στις νέες γενιές. Σε έναν κόσμο που λατρεύει τις ταμπέλες και τις εύκολες αφηγήσεις, ο Bowie παραμένει δύσκολος αλλά όχι αδιάφορος.

Ξανά «ήρωας» μετά θάνατον

Τις τελευταίες ημέρες, το εμβληματικό του τραγούδι «Heroes», που ηχογραφήθηκε το 1977, έχει ανέβει σημαντικά στα charts στις πλατφόρμες streaming Η νέα γενιά φαίνεται πως τον «ανακάλυψε» εξαιτίας της χρήσης του κομματιού στην τελευταία σεζόν της δημοφιλούς σειράς του Netflix «Stranger Things».

Σύμφωνα με νέα δεδομένα του Luminate, το τραγούδι σημείωσε αύξηση σχεδόν 500% σε streams αφότου ενσωματώθηκε στο soundtrack των τίτλων του τελευταίου επεισοδίου της σειράς.

Συγκεκριμένα καταγράφηκαν 342.000 ακροάσεις μόνο την 1η Ιανουαρίου, 456.000 στις 2 Ιανουαρίου και 470.000 στις 3 Ιανουαρίου, γεγονός που καταδεικνύει μια αύξηση από 3,6 έως 5 φορές σε σχέση με την τυπική ημερήσια απόδοσή του.

Το ντοκιμαντέρ που «ανέστησε» την εικόνα του

Από την άλλη, το ντοκιμαντέρ για τα τελευταία χρόνια της ζωής του μας μεταφέρει στη «σκοτεινή» πλευρά του πριν το κύκνειο άσμα του.

Το Bowie: The Final Act που μεταδόθηκε στις 3 Ιανουαρίου από το βρετανικό Channel 4 ξεκινά στο απόγειο της ποπ φήμης του Bowie: την περιοδεία Serious Moonlight του 1983, όπου ο «Λεπτός Λευκός Δούκας» έγινε ήρωας της αμερικανικής soul.

Αυτή η εγκεκριμένη από το MTV, διαφημιστική εκστρατεία της Pepsi, ήταν η αρχή μιας πλήξης που καθυστέρησε την καριέρα του, με την καλλιτεχνική φωνή του Bowie να στερεύει κάτω από τα λαμπερά φώτα που αναζητούσε.

Στη συνέχεια, επιστρέφει στην αρχή του μουσικού του ταξιδιού, παγιδεύοντάς μας στις καλύτερες στιγμές του. Με μια τόσο σεισμική μυθολογία, θα ήταν έγκλημα να μην το κάνει. Ο David Bowie μας ταξίδεψε σε έναν άλλο πλανήτη, ξέρετε... τον δικό του!