Deathbots: Μπορείς να «μιλήσεις» με τους νεκρούς μέσω AI (αν και θέλουν δουλίτσα)

Πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης υπόσχονται ότι μπορούν να αναπαράγουν τη φωνή, τον τρόπο ομιλίας ή ακόμη και την «προσωπικότητα» ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή, επιτρέποντας στους συγγενείς να συνομιλούν μαζί τους μέσα από ψηφιακούς «σωσίες». Η νέα αυτή βιομηχανία, που αναπτύσσεται με ταχύτητα, συνδυάζει σύγχρονα εργαλεία μηχανικής μάθησης με παλιές ανθρώπινες ανάγκες: την επιθυμία να κρατήσουμε ζωντανές τις ιστορίες και τις φωνές όσων χάσαμε.

Ερευνητές που δημοσίευσαν τη μελέτη τους στο περιοδικό Memory, Mind & Media μελετούν πώς αλλάζει η μνήμη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης αποφάσισαν να εξετάσουν αυτές τις υπηρεσίες. Δημιούργησαν ψηφιακές εκδοχές του εαυτού τους, χρησιμοποιώντας βίντεο, φωνητικά μηνύματα και κείμενα, για να δουν πώς «δουλεύει» ο ψηφιακός μετά θάνατον κόσμος. Σε ορισμένες δοκιμές υποδύθηκαν άτομα που προετοιμάζουν τη δική τους ψηφιακή κληρονομιά· σε άλλες, έπαιξαν τον ρόλο πενθούντων που προσπαθούν να μιλήσουν με κάποιον που έχει φύγει.

Πώς δημιουργούνται οι ψηφιακές εκδοχές των νεκρών

Όπως διαβάζουμε στο ZME Science, οι πλατφόρμες αυτές, τα λεγόμενα deathbots, χρησιμοποιούν τα προσωπικά ψηφιακά ίχνη ενός ατόμου για να κατασκευάσουν ένα είδος συνομιλητή. Επεξεργάζονται παλιά μηνύματα, αναρτήσεις, ηχητικά αποσπάσματα και δημιουργούν ένα «προφίλ» που απαντά σε πραγματικό χρόνο. Ορισμένες υπηρεσίες λειτουργούν περισσότερο ως αρχεία: βοηθούν τους χρήστες να οργανώσουν τις αναμνήσεις τους σε θεματικές ενότητες, ώστε μελλοντικά οι συγγενείς να μπορούν να τις ακούσουν ή να τις διαβάσουν. Άλλες όμως προχωρούν πολύ παραπέρα, επιχειρώντας να διατηρήσουν μια διαρκή συνομιλία με ένα πρόσωπο που δεν υπάρχει πια.

Γιατί η εμπειρία μοιάζει τόσο τεχνητή

Παρά την εντυπωσιακή τεχνολογία, η εμπειρία δεν ήταν τόσο «ζωντανή» όσο υπόσχονται οι εταιρείες. Όσο περισσότερα στοιχεία έδιναν στους αλγορίθμους, τόσο πιο εμφανείς γίνονταν οι περιορισμοί. Οι συνομιλίες ήταν συχνά επαναλαμβανόμενες, με τις απαντήσεις να ανακυκλώνουν λέξεις και φράσεις που είχαν προστεθεί από τους ίδιους τους ερευνητές. Σε πιο ευαίσθητες θεματικές, όπως ο θάνατος, τα bots κατέληγαν να εμφανίζουν έναν ακατάλληλα χαρούμενο τόνο, γεμάτο ευκολία και αισιοδοξία που δεν ταίριαζε στο περιεχόμενο.

Πίσω από όλη αυτή την τεχνολογία βρίσκεται ένα επιχειρηματικό μοντέλο που αντιμετωπίζει τη μνήμη ως υπηρεσία. Οι εταιρείες που προσφέρουν «ψηφιακές αναβιώσεις» λειτουργούν με συνδρομές, προγράμματα αναβάθμισης και συνεργασίες με οργανισμούς που ασχολούνται με την υγεία ή την παρηγορητική φροντίδα. Η υπόσχεση της αιώνιας μνήμης συνδυάζεται με τη συλλογή δεδομένων και την ανάλυση συναισθημάτων, σε μια οικονομία που πολλοί ερευνητές περιγράφουν ως «συναισθηματική τεχνητή νοημοσύνη».

Η ιδέα της «ψηφιακής ανάστασης» στηρίζεται στην ικανότητα των αλγορίθμων να προσομοιώνουν συμπεριφορές και μοτίβα λόγου. Δεν φέρνουν πίσω τον άνθρωπο· δημιουργούν ένα πειστικό περίγραμμα που μπορεί να θυμίζει τη φωνή, το ύφος ή τις συνήθειές του. Αυτή η προσομοίωση μπορεί να είναι συγκινητική, αλλά ταυτόχρονα παραμορφώνει την ίδια τη διαδικασία του πένθους. Η τεχνολογία τείνει να εξομαλύνει τις αντιφάσεις και να προσφέρει μια συνεχή, «τέλεια» παρουσία.