ΕΕ: Μεγάλες ανισότητες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ανά περιφέρεια- Οι «πρωταθλητές» και οι «ουραγοί»

Από κοινού με την παροχή υγειονομική περίθαλψης, οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση συχνά θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις που μπορούν να γίνουν. Κι αυτό γιατί η εκπαίδευση έχει τη δυνατότητα να προωθήσει την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη.

Ο στόχος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι έως το 2030, τουλάχιστον το 45% των νέων της ΕΕ ηλικίας 25 μέχρι 34 ετών θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με τη Eurostat. Το 2024, το 44,2 % αυτής της ηλικιακής ομάδας είχε ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η ταξινόμηση στις περιφέρειες της ΕΕ

Από τις 242 περιφέρειες που ταξινομούνται στο επίπεδο 2 της ταξινόμησης των εδαφικών μονάδων για στατιστικούς σκοπούς (NUTS 2) και για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, 84 περιφέρειες είχαν ήδη επιτύχει ή ξεπεράσει τον στόχο της ΕΕ.

Στην κορυφή της κατανομής που δημοσίευσε η Eurostat, 25 περιφέρειες ανέφεραν ότι τουλάχιστον το 57,5 % των ατόμων ηλικίας 25 έως 34 ετών είχε ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ομάδα αυτή περιλάμβανε αρκετές περιφέρειες και οικονομικά κέντρα που χαρακτηρίζονται από πανεπιστήμια υψηλής ποιότητας και εστιάζουν στην έρευνα και την καινοτομία.

Συγκεκριμένα, περιλάμβανε:

• Τις πρωτεύουσες του Βελγίου, της Δανίας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας , των Κάτω Χωρών, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Σουηδίας
• Έξι επιπλέον περιφέρειες της Ισπανίας, συγκεντρωμένες στο βόρειο τμήμα (με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στις προηγμένες βιομηχανίες μεταποίησης και στην αυτοκινητοβιομηχανία)
• Τις δύο υπόλοιπες περιφέρειες της Ιρλανδίας (φαρμακευτικά προϊόντα, βιοεπιστήμες και ηλεκτρονικά)
• Την Ουτρέχτη και το Γκρόνινγκεν στις Κάτω Χώρες (βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και πράσινες τεχνολογίες)
• την επαρχία Brabant Wallon στο Βέλγιο (βιομηχανίες έντασης γνώσης)
• τη Midi-Pyrénées στη Γαλλία (αεροδιαστημική)
• Την Κύπρο και το Λουξεμβούργο

Στο άλλο άκρο της κλίμακας, 24 περιφέρειες κατέγραψαν ποσοστό κάτω του 26,5% ατόμων ηλικίας 25 έως 34 ετών που είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι περιφέρειες αυτές ήταν κυρίως αγροτικές ή γεωγραφικά απομακρυσμένες/απομονωμένες, συχνά με σχετικά μεγάλους γεωργικούς τομείς και περιορισμένες ευκαιρίες για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης. Σε πολλές από αυτές τις περιφέρειες, η επαγγελματική εκπαίδευση διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο, με τους νέους να εισέρχονται στην αγορά εργασίας μέσω μαθητείας ή προγραμμάτων κατάρτισης, και όχι μέσω τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Αυτές οι 24 περιφέρειες συγκεντρώνονταν κυρίως στις ανατολικές και νότιες χώρες της ΕΕ και περιλάμβαναν:

• 7 από τις 8 περιφέρειες της Ρουμανίας, με εξαίρεση την Bucureşti-Ilfov (την περιφέρεια της πρωτεύουσας)
• 6 από τις 8 περιφέρειες της Ουγγαρίας, με εξαίρεση τη Βουδαπέστη (την περιφέρεια της πρωτεύουσας) και την περιβάλλουσα περιοχή της Πέστης
• 4 περιφέρειες της Ιταλίας – συμπεριλαμβανομένων των νησιών Σικελία και Σαρδηνία
• 2 περιφέρειες από την Τσεχία – Severozápad και Střední Čechy
• 2 περιφέρειες από τη Γαλλία – συμπεριλαμβανομένης της νησιωτικής περιφέρειας της Κορσικής και της εξωτερίκιας περιφέρειας της Γουιάνας
• 3 άλλες περιφέρειες από όλη την ΕΕ – Στερεά Ελλάδα στην Ελλάδα, Panonska Hrvatska στην Κροατία, η νησιωτική περιφέρεια της Região Autónoma dos Açores στην Πορτογαλία

Αξίζει να επισημανθεί ότι το 2024, περισσότερο από το 90% των ατόμων ηλικίας 20 έως 24 ετών είχαν τουλάχιστον απολυτήριο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε όλες τις περιφέρειες της Ιρλανδίας και της Κροατίας. Αντίθετα, η γερμανική περιφέρεια του Lüneburg κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό, με 59,2 %.