Ελλάδα–Κύπρος ενώνουν δυνάμεις: Γεννιέται η «Συμμαχία Νερού» της Μεσογείου απέναντι στη λειψυδρία

Σε μια περίοδο που η Μεσόγειος δοκιμάζεται από πρωτοφανή κύματα ξηρασίας, Ελλάδα και Κύπρος  κινούνται σε κοινή γραμμή άμυνας. Στο περιθώριο της 3ης Διακυβερνητικής Ελλάδας – Κύπρου, η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κύπρου, δρ Μαρία Παναγιώτου, και ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων της Ελλάδας, δρ Πέτρος Βαρελίδης —εκπροσωπώντας τον Υπουργό ΠΕΝ, Σταύρο Παπασταύρου — έβαλαν στο τραπέζι μια στρατηγική που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στη διαχείριση των υδάτων στην περιοχή.

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: οι δύο χώρες περνούν από τη θεωρία στην πράξη, συγκροτώντας ένα ενιαίο, τεχνικά άρτιο και πολιτικά φιλόδοξο πλαίσιο συνεργασίας για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας .

Αποφασίστηκε ως άμεση κίνηση η δημιουργία κοινής Ομάδας Εργασίας, η οποία θα χαράξει το πλαίσιο δράσεων και θα συντονίσει τα επόμενα βήματα. Με άλλα λόγια: το σχέδιο μπαίνει σε τροχιά εφαρμογής.

Τι συμφώνησαν Ελλάδα και Κύπρος – Τα 5 μεγάλα μέτωπα

1. Ανακτημένο νερό και έξυπνη άρδευση

Η Κύπρος, ήδη «πρωταθλήτρια» στην αξιοποίηση ανακτημένου νερού, ανοίγει τα χαρτιά της στην Ελλάδα. Ο Κυπριακός Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, με αυστηρή παρακολούθηση ποιότητας, ορθολογική άρδευση και εκπαίδευση παραγωγών, γίνεται οδηγός κοινών πολιτικών.

Οι δύο χώρες θα προχωρήσουν:

• σε ανταλλαγή τεχνογνωσίας,
• σε πιλοτικά έργα τεχνητής τροφοδότησης υδροφορέων,
• σε εφαρμογές σε ευάλωτες παράκτιες ζώνες.

2. Μεγάλης κλίμακας αφαλάτωση – Το επόμενο ενεργειακό στοίχημα

Η συνεργασία επεκτείνεται και στις μονάδες αφαλάτωσης μεγάλης ισχύος, με στόχο αυξημένη ενεργειακή αποδοτικότητα και βιώσιμη διαχείριση της άλμης.
Ελλάδα και Κύπρος συμφώνησαν στη δημιουργία ενιαίου πλαισίου περιβαλλοντικής παρακολούθησης, αλλά και στην προώθηση υβριδικών μονάδων που θα συνδυάζουν αφαλάτωση με ΑΠΕ.

3. Κοινή στρατηγική «Water Resilience» ενόψει Κυπριακής Προεδρίας στην Ε.Ε.

Οι δύο χώρες διαμορφώνουν κοινή στρατηγική για την «ανθεκτικότητα νερού».  Με την Κύπρο να αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., προετοιμάζονται για να αναδείξουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ένα μεσογειακό μοντέλο ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση.

4. Ο πολίτης στο επίκεντρο – Διακρατική ευαισθητοποίηση

Η συνεργασία δεν περιορίζεται στα τεχνικά ζητήματα.

Προβλέπονται:

• κοινές καμπάνιες ενημέρωσης,
• εκπαιδευτικά προγράμματα,
• διοργάνωση «Μεσογειακών Ημερών Νερού»,
• δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας για ανταλλαγή υλικού, δεδομένων και καλών πρακτικών.

5. Ασφάλεια φραγμάτων – Ο κρίσιμος και συχνά αόρατος μηχανισμός

Οι δύο χώρες ενώνουν δυνάμεις για την ασφάλεια των φραγμάτων, με:

• ανταλλαγή τεχνικής εμπειρίας,
• κοινές επιθεωρήσεις,
• ασκήσεις ετοιμότητας,
• τεχνικά σεμινάρια,
• εισαγωγή συστημάτων συνεχούς παρακολούθησης και risk assessment.

Μάλιστα, προτείνεται και η εγγραφή Ελλήνων εμπειρογνωμόνων στο κυπριακό μητρώο, ανοίγοντας δρόμο για στενότερη επιχειρησιακή συνεργασία.

Τι έδειξε η κυπριακή εμπειρία

Παρουσιάστηκε, επίσης, η μετάβαση της Κύπρου στους νέους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο οργανώθηκαν οι δράσεις για την αντιμετώπιση της ανομβρίας.  Ανάμεσά τους: η έκτακτη κρατική χρηματοδότηση για έργα μείωσης απωλειών στα δίκτυα υδατοπρομήθειας – ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα σε όλα τα μεσογειακά κράτη.

Το μήνυμα πίσω από το ανακοινωθέν

Η συμφωνία δεν είναι απλώς μια τυπική διμερής συνεργασία. Ελλάδα και Κύπρος επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα κοινό μεσογειακό πρότυπο για ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον στο νερό,  ένα μοντέλο που θα απαντά στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης με τεχνογνωσία, τεχνολογία και ενεργή συμμετοχή των πολιτών.