Τι είναι το «υδάτινο στρες» που απειλεί την Ελλάδα - Μέτρα για τη λειψυδρία, αύξηση στα τιμολόγια

Η Ελλάδα, μια χώρα που παραδοσιακά ταυτίζεται με τη θάλασσα και το νερό, αρχίζει να αντιμετωπίζει ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα της εποχής: το υδάτινο στρες. Η κλιματική αλλαγή, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και η κακή διαχείριση των υδάτινων πόρων φέρνουν τη χώρα αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα, τη σταδιακή έλλειψη επαρκούς και καθαρού νερού.

Σύμφωνα με διεθνείς δείκτες, όταν οι διαθέσιμοι υδάτινοι πόροι μιας περιοχής πέφτουν κάτω από τα 1.700 κυβικά μέτρα νερού ανά κάτοικο τον χρόνο, θεωρείται ότι υπάρχει «υδάτινο στρες». Και στην Ελλάδα, αρκετές περιοχές, από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα έως τη Θεσσαλία – πλησιάζουν επικίνδυνα αυτό το όριο.

Τα «μαύρα» μαντάτα

Η κλιματική κρίση εντείνει τα προβλήματα: η Ελλάδα κατατάσσεται 19η παγκοσμίως σε έλλειψη νερού, με τις βροχοπτώσεις να έχουν μειωθεί κατά 25% από το 2022, ενώ η κατανάλωση έχει αυξηθεί κατά 6%.

Η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων, η υπερβολική χρήση νερού στη γεωργία, αλλά και η απουσία σύγχρονων υποδομών ύδρευσης και άρδευσης, επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Το αποτέλεσμα; Λειψυδρία το καλοκαίρι, μείωση της αγροτικής παραγωγής, αυξημένο κόστος ύδρευσης και πιέσεις στα οικοσυστήματα.

Το παράδοξο είναι πως η Ελλάδα, αν και δεν είναι έρημη χώρα, χάνει τεράστιες ποσότητες νερού κάθε χρόνο λόγω διαρροών, παλαιών δικτύων και κακής διαχείρισης. Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες αυξάνονται: τουρισμός, βιομηχανία, γεωργία, νοικοκυριά, όλοι διεκδικούν ένα κομμάτι από έναν πόρο που δεν είναι πια ανεξάντλητος.

Επτά άξονες δράσης για τη θωράκιση της ύδρευσης

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην εκδήλωση για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της ΕΥΔΑΠ, παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο 7 αξόνων για τη θωράκιση της ύδρευσης, που αφορά πάνω από το 50% του πληθυσμού της χώρας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το μεγάλο έργο «Εύρυτος», το οποίο, όπως είπε, «θα εξασφαλίσει την υδροδοτική επάρκεια της Αττικής για τα επόμενα 30 χρόνια». Το «Έργο Εύρυτος» είναι ένα μεγάλο υδροδοτικό έργο που σκοπεύει στη μερική εκτροπή δύο παραποτάμων του Αχελώου Ποταμού συγκεκριμένα των Καρπενησιώτης Ποταμός και Κρικελιώτης Ποταμός προς τη Λίμνη Ευήνου και από εκεί στην υδροδοτική ενίσχυση της Αττική.

Η ΕΥΔΑΠ υλοποιεί ήδη βραχυπρόθεσμες δράσεις, όπως:

• γεωτρήσεις που αποδίδουν 150 εκατ. κυβικά νερού ετησίως,
• νέα έργα αφαλάτωσης (αγωγοί ανύψωσης και χερσαία μονάδα),
• επέκταση δραστηριοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στην άρδευση.

Το επενδυτικό σχέδιο ύψους 2,25 δισ. ευρώ προβλέπει επίσης εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των εταιρειών ύδρευσης και βελτίωση της ενεργειακής τους αποδοτικότητας.

Ριζικές αλλαγές στη διαχείριση του νερού

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη νέα προσπάθεια για νοικοκύρεμα του τοπίου στη διαχείριση των υδάτων. «Σήμερα λειτουργούν στη χώρα 740 διαφορετικοί φορείς διαχείρισης νερού, κάτι που οδηγεί σε κατακερματισμό και αναποτελεσματικότητα. Προχωράμε στην κωδικοποίηση των 110 δημόσιων φορέων ύδρευσης, για να υπάρχει ενιαίο σύστημα και κοινή στρατηγική», είπε χαρακτηριστικά.

150 έργα για τα νησιά – Εξασφαλίζεται η επάρκεια σε πάνω από 40 νησιά

Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη 150 έργα ύδρευσης, συνολικού προϋπολογισμού 320 εκατ. ευρώ, που υλοποιούνται σε πάνω από 40 νησιά. Τα έργα αυτά περιλαμβάνουν μονάδες αφαλάτωσης, φράγματα και δίκτυα μεταφοράς νερού, δίνοντας λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα επάρκειας για τις νησιωτικές περιοχές.

Προάγγελος αυξήσεων στο νερό

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ Χάρης Σαχίνης μιλώντας στην ίδια εκδήλωση προανήγγειλε αυξήσεις στα τιμολόγια του νερού. Αναφερόμενος στο νέο ανταποδοτικό ρυθμιστικό πλαίσιο σημείωσε πως «τα όποια κέρδη, θα επιστρέψουν σε νέες υποδομές και υπηρεσίες προς όφελος του πολίτη». 

Ωστόσο, ανέφερε ότι υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης της τιμολογιακής πολιτικής του νερού, που είναι από τις χαμηλότερες τιμολογήσεις στην Ευρώπη, σημειώνοντας ωστόσο πως θέλουμε να κρατήσουμε τα τιμολόγια χαμηλά.