Ελπίδα αλλά και επιφυλακτικότητα στη Βουδαπέστη για το πρώτο Pride μετά την εποχή Όρμπαν

Η Βουδαπέστη προετοιμάζεται σήμερα, Σάββατο (27/6) για τη διεξαγωγή του ετήσιου Budapest Pride. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή, καθώς είναι η πρώτη παρέλαση υπερηφάνειας που πραγματοποιείται μετά την πτώση του Βίκτορ Όρμπαν από την εξουσία, έπειτα από 16 χρόνια δεξιού λαϊκιστικού καθεστώτος.

Ωστόσο, παρά τον άνεμο πολιτικής αλλαγής, η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα της Ουγγαρίας παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική, καθώς το κοινωνικό στίγμα και οι θεσμικές διακρίσεις εξακολουθούν να ρίχνουν βαριά τη σκιά τους.

Μια πορεία γεμάτη συμβολισμούς και πολιτικές ανατροπές

Όπως επισημαίνει σε ανάλυση ο Guardian, η φετινή διοργάνωση έρχεται σε μια περίοδο σαρωτικών πολιτικών εξελίξεων για την Ουγγαρία. Μόλις δύο μήνες πριν, τον Απρίλιο του 2026, το κόμμα Tisza του κεντροδεξιού Πέτερ Μάγιαρ πέτυχε μια σαρωτική εκλογική νίκη, βάζοντας τέλος στην πολυετή κυριαρχία του Όρμπαν και του κόμματος Fidesz.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, η φετινή παρέλαση αναμένεται να κυλήσει ομαλά και ειρηνικά, αφού η αστυνομία έδωσε άμεσα το «πράσινο φως» για τη διεξαγωγή της. Η στάση αυτή αποτελεί πλήρη ανατροπή σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, όταν οι αρχές, υπό τις κατευθύνσεις της κυβέρνησης Όρμπαν, επιχειρούσαν συστηματικά να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν τη διοργάνωση.

«Το φετινό Budapest Pride είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι συνδυάζει ταυτόχρονα την ελπίδα, την επιφυλακτικότητα και την επιμονή», δηλώνει η Πέτρα Μπούζας, μέλος της οργανωτικής επιτροπής. «Η ελπίδα μας είναι ότι οι ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι στην Ουγγαρία θα πάψουν επιτέλους να αντιμετωπίζονται ως πολιτικοί στόχοι και θα αναγνωριστούν ως πλήρεις πολίτες».

Εξακολουθεί να φέρει τραύματα η κοινωνία

Παρά τη θετική ρητορική της νέας κυβέρνησης του Πέτερ Μάγιαρ, οι ακτιβιστές προειδοποιούν ότι η κοινωνία της Ουγγαρίας εξακολουθεί να φέρει τα τραύματα της κρατικής προπαγάνδας. Για 16 χρόνια, ο Βίκτορ Όρμπαν παρουσίαζε τον εαυτό του ως θεματοφύλακα των «παραδοσιακών χριστιανικών αξιών» απέναντι στον δυτικό φιλελευθερισμό, μετατρέποντας τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα σε αποδιοπομπαίο τράγο.

Η Μπούζας επισημαίνει ότι οι καθημερινές ζωές των ανθρώπων δεν έχουν αλλάξει ακόμα ουσιαστικά: Πρώτα απ’ όλα, υπάρχει το κοινωνικό στίγμα, καθώς πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να φοβούνται να εκφραστούν ανοιχτά για τη σεξουαλικότητά τους, τις οικογένειές τους ή τις σχέσεις τους.

Επίσης, υπάρχει φόβος για συμβολικές μόνο χειρονομίες. Η μεγαλύτερη ανησυχία της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας είναι ότι οι αλλαγές θα περιοριστούν σε επίπεδο επικοινωνιακών κινήσεων, ενώ η ασφάλεια, η αξιοπρέπεια και η νομική ισότητα των μελών της θα παραμείνουν εύθραυστες.

Σε ισχύ οι πιο σκληροί αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμοι Όρμπαν

Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε πρόσφατα να αποδεσμεύσει κονδύλια ύψους 16 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουγγαρία –αναγνωρίζοντας τις μεταρρυθμιστικές προθέσεις της νέας κυβέρνησης– οι πιο σκληροί αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ νόμοι του Όρμπαν παραμένουν προς το παρόν σε ισχύ.

Μεταξύ των νομοθετημάτων που η κοινότητα ζητά επιτακτικά να καταργηθούν είναι ο νόμος του 2021 για την «προστασία των παιδιών», ο οποίος απαγορεύει την αναφορά σε ΛΟΑΤΚΙ+ θέματα στα σχολεία, στα μέσα ενημέρωσης και στα βιβλιοπωλεία.

Επίσης, ο περιορισμός των υιοθεσιών από ομόφυλα ζευγάρια, αλλά και η απαγόρευση της νομικής αναγνώρισης φύλου για τρανς και ίντερσεξ άτομα.

Συνασπισμός οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών κάλεσε αυτόν τον μήνα τη νέα κυβέρνηση να προχωρήσει στην άμεση κατάργηση αυτών των ρυθμίσεων, τονίζοντας ότι «δεν έχουν θέση σε ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου».

Η πορεία Pride του 2025 άλλαξε την ιστορία

Η φετινή διεξαγωγή του Pride κερδήθηκε με σκληρούς αγώνες, καθώς πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι το Budapest Pride του 2025 ήταν ο προάγγελος της πτώσης του Όρμπαν.

Τον Ιούνιο του 2025, όταν η αστυνομία επιχείρησε να επιβάλει καθολική απαγόρευση στην παρέλαση, ο προοδευτικός δήμαρχος της Βουδαπέστης, Γκέργκελι Καράτσονι, παρέκαμψε τις αρχές ανακηρύσσοντας το Pride ως «δημοτική εκδήλωση». Σε μια συγκλονιστική επίδειξη θάρρους, περισσότεροι από 200.000 πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους, αψηφώντας τις απειλές για πρόστιμα και τη χρήση τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου από το καθεστώς.

Η περσινή μεγαλειώδης κινητοποίηση μετατράπηκε στη μεγαλύτερη αντικυβερνητική διαδήλωση των τελευταίων ετών, στέλνοντας το μήνυμα ότι η κοινωνία δεν ήταν πλέον διατεθειμένη να ανέχεται τον αυταρχισμό. Δέκα μήνες αργότερα, αυτή η δυναμική αποτυπώθηκε και στις κάλπες.