Ένα εκατομμύριο δορυφόροι στον ουρανό - Το σχέδιο που ανησυχεί τους επιστήμονες
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
Η SpaceX του Elon Musk σχεδιάζει να στείλει σε τροχιά ένα εκατομμύριο δορυφόρους, και μάλιστα όχι απλούς τηλεπικοινωνιακούς, αλλά ολόκληρα "data centers" που θα επεξεργάζονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων για τεχνητή νοημοσύνη. Το σχέδιο, με το οποίο η εταιρεία αιτήθηκε άδεια από την αμερικανική FCC (Federal Communications Commission - Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών), προκαλεί ήδη ανησυχία σε επιστήμονες, περιβαλλοντολόγους και αστρονόμους σε όλο τον κόσμο.
Η πρόεδρος της SpaceX, Gwynne Shotwell, παραδέχεται ότι ο αριθμός του ενός εκατομμυρίου δορυφόρων μπορεί να μην επιτευχθεί ποτέ, αλλά θεωρεί ότι είναι προτιμότερο να ζητηθεί εξαρχής η μέγιστη άδεια, καθώς η εταιρεία προχωράει σταδιακά προς τον στόχο. Σύμφωνα με τη Shotwell, δεν μιλάμε μόνο για δορυφόρους γύρω από τη Γη· μελλοντικά, θα μπουν σε τροχιά και γύρω από τη Σελήνη ή ακόμη και τον Ήλιο, αξιοποιώντας τη χαμηλή βαρύτητα για ταχύτερη και φθηνότερη εκτόξευση από μια μελλοντική βάση στη Σελήνη.
Τεχνολογία στα όρια: Θερμότητα, φωτεινότητα και κίνδυνοι συγκρούσεων
Η τεχνολογική πρόκληση είναι τεράστια. Κάθε δορυφόρος αυτού του τύπου θα πρέπει να διαχειρίζεται τεράστιες ποσότητες θερμότητας, να λειτουργεί συνεχώς με ηλιακή ακτινοβολία και να παραμένει ασφαλής σε ένα περιβάλλον γύρω από τη Γη, όπου θα επικρατεί «συνωστισμός».
Στην πράξη, όπως απέδειξε η υπάρχουσα εμπειρία με τους δορυφόρους της Starlink, η προσπάθεια μείωσης της αντανάκλασης και της φωτεινότητας των δορυφόρων είναι ατελέσφορη, κάτι που συνεπάγεται αυξημένη φωτορύπανση. Ακόμη και η πρώτη δοκιμή της SpaceX για πιο «σκοτεινούς» δορυφόρους κατέληξε σε αποτυχία.
Fast-track διαδικασίες: Όταν η καινοτομία αγνοεί τη φύση
Το περιβαλλοντικό κόστος είναι επίσης ανησυχητικό. Η αντικατάσταση των παλιότερων δορυφόρων με νέα μοντέλα αναμένεται να οδηγήσει σε ένα φαινόμενο, όπου ένας παλιός δορυφόρος καίγεται στην ατμόσφαιρα κάθε τρία λεπτά, απελευθερώνοντας αλουμίνα, λίθιο και άλλα μέταλλα που ενδέχεται να επηρεάσουν την οζονόσφαιρα και τη θερμοκρασία του πλανήτη.
Στο έδαφος, η πτώση κατεστραμμένων τμημάτων θα αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμών, ενώ οι συνεχείς εκτοξεύσεις πυραύλων αυξάνουν τη ρύπανση και τον κίνδυνο πρόσκρουσης με άλλα αντικείμενα. Το γεγονός ότι οι αμερικανικές αρχές διάλεξαν fast-track διαδικασία για την έγκριση της αίτησης σημαίνει ότι η εταιρεία δεν χρειάζεται πλήρη περιβαλλοντική μελέτη, αφήνοντας στους αντιτιθέμενους επιστήμονες το βάρος να αποδείξουν πιθανούς κινδύνους.
Η επίδραση στον ουρανό θα είναι δραματική. Υπολογισμοί δείχνουν ότι οι δορυφόροι θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι και ο αριθμός τους θα ξεπερνά τα αστέρια που μπορούμε να δούμε σε έναν καθαρό ουρανό. Οι εικόνες από τηλεσκόπια θα γεμίσουν με τεχνητές γραμμές και λάμψεις, υπονομεύοντας την αστρονομική έρευνα. Οι νέες εγκαταστάσεις, εκτιμούν οι επιστήμονες, θα επηρεάζουν τη λειτουργία των τηλεσκοπίων, μειώνοντας σημαντικά την ποιότητα των παρατηρήσεων και απειλώντας μεγάλα έργα όπως τα τηλεσκόπια Rubin και Extremely Large, που μόλις άρχισαν τη λειτουργία τους.
Η τοποθέτηση δορυφόρων σε υψηλές τροχιές θα τους καθιστά ιδιαίτερα φωτεινούς και ορατούς ακόμη και τα μεσάνυχτα. Ως αποτέλεσμα θα μετατρέψουν τον ουρανό σε ένα «σμήνος φωτεινών σημείων», σε αντίθεση με εκείνους της Starlink, που προς το παρόν καταλαμβάνουν χαμηλότερες τροχιές και περνούν το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας στη σκιά της Γης.
Move fast, break things
Ακόμη και η θεωρητική βιωσιμότητα της ιδέας είναι αμφίβολη. Η διαχείριση της θερμότητας, η ενεργειακή κατανάλωση, η ανθεκτικότητα και η ασφάλεια απέναντι σε συγκρούσεις απαιτούν τεχνολογία που δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί πλήρως. Η SpaceX, όπως δείχνει η εμπειρία με τους Starlink, βασίζεται στη φιλοσοφία "move fast and break things", η οποία σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες.
Παράλληλα, η SpaceX αντιμετωπίζει πλέον ανταγωνισμό. Η Blue Origin και η Starcloud έχουν υποβάλει δικά τους σχέδια για δίκτυα με δεκάδες χιλιάδες δορυφόρους, ενώ μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες όπως η Nvidia ετοιμάζουν ειδικά τσιπ για χρήση στο διάστημα. Η μάχη για την «κυριαρχία» εντείνει τον ανταγωνισμό, πιθανώς σε βάρος της ασφάλειας και της διατήρησης του φυσικού νυχτερινού ουρανού.
Στο βάθος, η φιλοδοξία της SpaceX δεν περιορίζεται στη Γη. Η Shotwell αναφέρει ότι η μαζική κατασκευή δορυφόρων στη Σελήνη θα μπορούσε να μειώσει το κόστος εκτόξευσης και να επιταχύνει το πρότζεκτ, θέτοντας το στίγμα μιας εποχής όπου ο διαστημικός χώρος θα λειτουργεί σαν επέκταση των data centers της Γης. Η ιδέα είναι εντυπωσιακή και φουτουριστική, αλλά η εφαρμογή της φέρνει σοβαρές προκλήσεις, ακόμα και για την ίδια την επιστημονική έρευνα.
Το ερώτημα που μένει είναι απλό: πώς θα γίνει η εγκατάσταση αυτών των δορυφόρων με σεβασμό στο περιβάλλον της Γης; Η SpaceX ανοίγει μια νέα εποχή, αλλά τα πάντα θα κριθούν από τις πολιτικές αποφάσεις και την κοινωνική ευαισθησία απέναντι στον ουρανό που ανήκει σε όλους.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
