Για ποιο λόγο η Ιαπωνία ενισχύει σημαντικά τον στρατό της - Η ατζέντα της πρωθυπουργού Τακαΐτσι

«Να κάνουμε την Ιαπωνία ξανά ισχυρή» φαίνεται να είναι το σύνθημα της νέας διακυβέρνησης της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι. Με δεδομένο το σαρωτικό αποτέλεσμα του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) στις εκλογές, η Τακαϊτσι έχει πλέον «λευκή επιταγή» να προωθήσει την ατζέντα της.

Αυτή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αύξηση των αμυντικών δαπανών, την ενίσχυση του στρατού και ακόμη και την πιθανή αναθεώρηση του ειρηνιστικού Συντάγματος της Ιαπωνίας, το οποίο περιορίζει τον ρόλο των Δυνάμεων Αυτοάμυνας και απαγορεύει τη συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Αυτό σημαίνει, λοιπόν, ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να γίνει ένα πιο στρατιωτικοποιημένο κράτος υπό την ηγεσία της Τακαϊτσι; Και αν ναι, ποιες θα είναι οι επιπτώσεις για την περιφερειακή ασφάλεια;

Αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας

Όπως διαβάζουμε στο The Conversation, η Τακαϊτσι αυτοπροβάλλεται ως «Μάργκαρετ Θάτσερ» της Ιαπωνίας και ως αυτή που θα συνεχίσει την κληρονομιά του πρώην πρωθυπουργού, Σίνζο Άμπε.

Ο Άμπε, ο οποίος επίσης οδήγησε το κόμμα ξανά στην εξουσία το 2012, είχε δεσμευτεί να «αποκαταστήσει μια ισχυρή Ιαπωνία». Κατά τη διάρκεια της οκταετούς διακυβέρνησής του, η Ιαπωνία υιοθέτησε τον λεγόμενο «προληπτικό πασιφισμό». Στο πλαίσιο αυτής της νέας στρατηγικής ασφάλειας, η Ιαπωνία άρχισε να απομακρύνεται από τον μεταπολεμικό της ειρηνισμό με διάφορους τρόπους:

• ενίσχυση του στρατού
• άρση των απαγορεύσεων εξαγωγής όπλων
• δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων ασφάλειας (μεταξύ άλλων με το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Quad)
• συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 2014, μια νέα ερμηνεία του Συντάγματος επέτρεψε επίσης στην Ιαπωνία να συμμετέχει σε «συλλογική αυτοάμυνα» ή να βοηθά έναν σύμμαχο που δέχεται επίθεση.

Η Τακαϊτσι θεωρεί πλέον ότι η αποστολή της είναι να συνεχίσει το έργο του Άμπε. Και η κατεύθυνσή της είναι σαφής.

Λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων της ως πρωθυπουργού πέρυσι, η Τακαϊτσι προκάλεσε αντιπαράθεση με το Πεκίνο όταν δήλωσε ότι η Ιαπωνία θα υπερασπιζόταν την Ταϊβάν σε περίπτωση επίθεσης από την Κίνα.

Το Πεκίνο αντέδρασε ασκώντας πιέσεις σε οικονομικό επίπεδο, αλλά η Τακαϊτσι αρνήθηκε να υποχωρήσει. Η Κίνα κάλεσε τους πολίτες να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί όταν ταξιδεύουν στην Ιαπωνία και προειδοποίησε ότι οι κινήσεις της Τακαϊτσι απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια και τη διεθνή τάξη.

Η Τακαϊτσι, εν τω μεταξύ, ελπίζει ότι μια επιθετική Κίνα θα τη βοηθήσει να ξεπεράσει την εγχώρια αντίσταση στο πρόγραμμά της για την ασφάλεια. Μέχρι στιγμής, οι πολίτες δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνησή της.

Πώς θέλει να αναμορφώσει τον στρατό της Ιαπωνίας

Η κυβέρνηση της Τακαϊτσι θα αρχίσει σύντομα να εργάζεται για την αναθεώρηση της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας από το 2022. Είναι πιθανό να υιοθετήσει την προσέγγιση «διαχείρισης κρίσεων» που έχει δηλώσει, συνδυάζοντας τους στόχους ασφάλειας και οικονομίας με τη βιομηχανική πολιτική.

Παρά το αυξανόμενο δημόσιο χρέος, η Τακαϊτσι έχει ήδη αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ της Ιαπωνίας και έχει δεσμευτεί να δαπανήσει περισσότερα.

Η κυβέρνησή της εξετάζει επίσης την απόκτηση πυρηνικών υποβρυχίων και έχει ανακοινώσει σχέδια για περαιτέρω απελευθέρωση των εξαγωγών όπλων.

Η Ιαπωνία έχει ήδη επιτρέψει την εξαγωγή συστημάτων πυραύλων αεράμυνας Patriot PAC-3 στις Ηνωμένες Πολιτείες για την αναπλήρωση των αποθεμάτων που στάλθηκαν στην Ουκρανία και το Ισραήλ. Η χώρα έχει επίσης συμφωνήσει να πουλήσει φρεγάτες της κλάσης Mogami στην Αυστραλία και έχει υπογράψει συμφωνίες με την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για την από κοινού ανάπτυξη ενός μαχητικού αεροσκάφους νέας γενιάς.

Επιπλέον, η Ιαπωνία συμμετέχει σε μια πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία. Αν και η συμμετοχή της Ιαπωνίας περιορίζεται σε μη θανατηφόρα όπλα, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνεργασία με το ΝΑΤΟ στον τομέα της άμυνας συνολικά.

Στον τομέα των εσωτερικών πληροφοριών, η Τακαΐτσι έχει δεσμευτεί να ψηφίσει έναν νέο νόμο κατά της κατασκοπείας και να ιδρύσει μια Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών με πρότυπο την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA). Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ένταξη της χώρας στο δίκτυο «Five Eyes».

Ισχυρότεροι δεσμοί με την κυβέρνηση Τραμπ

Αντιμέτωπη με απειλές από την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και τη Ρωσία, η Ιαπωνία δεν έχει άλλη επιλογή από το να διατηρήσει την αμυντική της συμμαχία με τις ΗΠΑ.

Στην κορυφή της ατζέντας της Τακαϊτσι βρίσκεται, επομένως, η διαχείριση της αμερικανο-ιαπωνικής συμμαχίας στην εποχή της λεγόμενης «δογματικής Donroe». Πρόκειται για τη νέα στρατηγική ασφάλειας του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία μετατοπίζει το επίκεντρο της αμερικανικής ασφάλειας προς το δυτικό ημισφαίριο, αποσπώντας ενδεχομένως την προσοχή από τον Ινδο-Ειρηνικό.

Ο Τραμπ υποστήριξε την Τακαϊτσι κατά τη διάρκεια της προεκλογικής της εκστρατείας. Και όταν θα μεταβεί στην Ουάσιγκτον στις 19 Μαρτίου, πιθανότατα θα προσπαθήσει να επηρεάσει την ατζέντα του Λευκού Οίκου για την Κίνα πριν από την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο τον Απρίλιο.

Προκειμένου να αντισταθμίσει τον πιθανό αντίκτυπο μιας εμπορικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, η Τακαΐτσι θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει το νέο πολιτικό της κεφάλαιο για να επιταχύνει την υλοποίηση της δικής της επενδυτικής δέσμευσης ύψους 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ (777 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας) στις ΗΠΑ.