Γιατί η εβδομάδα έχει 7 ημέρες και όχι 5, 8 ή 12

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Εργάσιμες ημέρες, Σαββατοκύριακα, σχολικά ωράρια, σχεδόν τα πάντα ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό των επτά ημερών. Ωστόσο, σε αντίθεση με το έτος, τον μήνα ή την ημέρα, η 7ήμερη εβδομάδα δεν αντιστοιχεί σε κάποιο σημαντικό αστρονομικό γεγονός.

Ενώ το έτος συνδέεται με την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο, ο μήνας αντιστοιχεί περίπου σε έναν πλήρη κύκλο των φάσεων της Σελήνης και η ημέρα σε μία περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της, η διάρκεια της εβδομάδας δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Γιατί λοιπόν είναι επτά ημέρες και όχι, ας πούμε, πέντε, οκτώ ή δώδεκα;

Πώς οι αρχαίοι διαμόρφωσαν την εβδομάδα

Σύμφωνα με το historyfacts, η εβδομάδα των επτά ημερών έχει επιβιώσει για χιλιάδες χρόνια, αντέχοντας αυτοκρατορίες, επαναστάσεις, θρησκευτικές αλλαγές. Οι ρίζες της βρίσκονται σε ένα μείγμα αστρονομίας, αστρολογίας και θρησκείας. Πολλοί ιστορικοί εντοπίζουν τις ρίζες της εβδομάδας των επτά ημερών στην αρχαία Μεσοποταμία, πατρίδα μερικών από τους πρώτους αστρονόμους του κόσμου. Οι Βαβυλώνιοι παρατηρούσαν προσεκτικά τον ουρανό και απέδιδαν ιδιαίτερη σημασία στον αριθμό επτά, εν μέρει επειδή αναγνώριζαν επτά κύρια ουράνια σώματα που κινούνταν ανεξάρτητα: τον Ήλιο, τη Σελήνη, τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Άρη, τον Δία και τον Κρόνο.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο Ήλιος και η Σελήνη δεν είναι πλανήτες, αλλά στον αρχαίο κόσμο ταξινομούνταν μαζί με τους πέντε πλανήτες που ήταν ορατοί με γυμνό μάτι. Οι Βαβυλώνιοι χρησιμοποιούσαν επίσης ένα σεληνιακό ημερολόγιο και οι φάσεις της Σελήνης ενδέχεται να συνέβαλαν στη διαμόρφωση της δομής της εβδομάδας. Ένας πλήρης σεληνιακός κύκλος διαρκεί περίπου 29,5 ημέρες, ο οποίος μπορεί να χωριστεί σε τέσσερις φάσεις διάρκειας περίπου επτά ημερών.

Ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι οι κοινωνίες της Μεσοποταμίας, συμπεριλαμβανομένων των Σουμέριων και των Βαβυλωνίων, χρησιμοποίησαν αυτά τα διαστήματα των τετάρτων της Σελήνης ως βάση για έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο επτά ημερών και αυτή αποτελεί μία από τις βάσεις της σημερινής μας εβδομάδας. Ωστόσο, οι μελετητές συνεχίζουν να συζητούν πόσο ακριβώς επηρεάζεται η σύγχρονη εβδομάδα από αυτή την πρακτική των Βαβυλώνιων σε σύγκριση με την αρχαία εβραϊκή παράδοση.

Η βιβλική ιστορία της Δημιουργίας συνέβαλε στην εδραίωση της σημασίας του αριθμού επτά στην εβραϊκή κουλτούρα: Σύμφωνα με τη Γένεση, ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο σε έξι ημέρες και αναπαύθηκε την έβδομη. Αυτή η έβδομη ημέρα έγινε το Σάββατο, μια επαναλαμβανόμενη ημέρα ανάπαυσης και λατρείας. Σε αντίθεση με πολλά παλαιότερα ημερολόγια που συνδέονταν άμεσα με τις φάσεις της Σελήνης, η εβραϊκή εβδομάδα εξελίχθηκε σε έναν συνεχή, επαναλαμβανόμενο κύκλο ανεξάρτητο από τη Σελήνη.

Οι Ρωμαίοι αρχικά ακολουθούσαν ένα εντελώς διαφορετικό σύστημα. Για αιώνες, η ρωμαϊκή αστική ζωή περιστρεφόταν γύρω από έναν οκταήμερο κύκλο αγορών. Όμως, καθώς η αστρολογία από την ανατολική Μεσόγειο εξαπλωνόταν σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η επταήμερη πλανητική εβδομάδα έγινε όλο και πιο δημοφιλής. Κάθε ημέρα συσχετιζόταν με έναν από τους επτά κλασικούς πλανήτες.

H καθιέρωση από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο

Το 321 μ.Χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος καθιέρωσε επίσημα την εβδομάδα των επτά ημερών στο ρωμαϊκό ημερολόγιο, συμβάλλοντας στη διάδοσή της σε όλη την Ευρώπη. Ορισμένα από αυτά τα ονόματα των πλανητών επιβιώνουν ακόμη και σήμερα στην αγγλική γλώσσα. Η Κυριακή τιμά τον Ήλιο, η Δευτέρα τη Σελήνη και το Σάββατο τον Κρόνο. Τα ονόματα των υπόλοιπων ημερών της εβδομάδας αντανακλούν αγγλοσαξονικά ονόματα νορβηγικών θεοτήτων. Η Τρίτη προέρχεται από τον Tiw, έναν νορβηγικό θεό του πολέμου που συνδέεται με τον Άρη. Η Τετάρτη τιμά τον Όντιν, που συνδέεται με τον Ερμή. Η Πέμπτη προέρχεται από τον Θορ, ο οποίος συνδέεται με τον Δία, ενώ η Παρασκευή τιμά τη Φριγκ, που συνδέεται με την Αφροδίτη.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν υιοθέτησαν όλες οι κουλτούρες την εβδομάδα των επτά ημερών. Η αρχαία Αίγυπτος χρησιμοποιούσε μερικές φορές κύκλους δέκα ημερών, ενώ ορισμένες περιοχές της Δυτικής Αφρικής ακολουθούσαν εβδομάδες αγοράς τεσσάρων ημερών.

Επίσης, οι επαναστατικές κυβερνήσεις προσπάθησαν κατά καιρούς να αναδιαμορφώσουν το ημερολόγιο. Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, οι μεταρρυθμιστές εισήγαγαν μια εβδομάδα 10 ημερών με σκοπό να σπάσουν τη θρησκευτική παράδοση και να καταστήσουν τη μέτρηση του χρόνου πιο «ορθολογική». (Όλες οι ημέρες και οι μήνες πήραν τα ονόματά τους από στοιχεία της φύσης.)

Αργότερα, οι σοβιετικές Αρχές πειραματίστηκαν με πενθήμερες και εξαήμερες εβδομάδες εργασίας, σε μια προσπάθεια να μεγιστοποιήσουν τη βιομηχανική παραγωγικότητα· οι ημέρες είχαν μάλιστα διαφορετικό χρώμα η καθεμία. Κανένα από τα δύο πειράματα δεν διήρκεσε.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google