Αυτή είναι η απλή στρατηγική για να κόψεις το ποτό (σύμφωνα με την επιστήμη)

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Addictive Behaviors, ο συνδυασμός ενημέρωσης για τον κίνδυνο καρκίνου και της καθημερινής τακτικής  καταμέτρησης κάθε ποτού φαίνεται να βοηθάει ουσιαστικά τη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ. Το εύρημα προέκυψε από μεγάλη μελέτη σχεδόν 8.000 ατόμων και αναδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να συνδυάζεται το «γιατί» με το «πώς» στην πρόληψη.

Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, η ιδέα είναι απλή αλλά στοχευμένη: δεν αρκεί να πεις σε κάποιον ότι το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου. Πρέπει να του δώσεις και ένα συγκεκριμένο εργαλείο για να αλλάξει συμπεριφορά. Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τη Simone Pettigrew από το The George Institute for Global Health, διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι ενημερώνονται ξεκάθαρα για τη συσχέτιση αλκοόλ και καρκίνου και ταυτόχρονα ενθαρρύνονται να μετρούν κάθε ποτό που καταναλώνουν, είναι πιο πιθανό να μειώσουν την ποσότητα που πίνουν.

Όταν η ενημέρωση γίνεται πράξη

Στη μελέτη, 7.995 άτομα συμπλήρωσαν αρχικά ερωτηματολόγιο. Τρεις εβδομάδες αργότερα, 4.588 από αυτούς συμμετείχαν ξανά, ενώ 2.687 ολοκλήρωσαν και την τρίτη φάση, έξι εβδομάδες μετά την έναρξη. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες και εκτέθηκαν σε διαφορετικά διαφημιστικά μηνύματα σχετικά με το ποτό. Κάποια μηνύματα εστίαζαν μόνο στους κινδύνους, άλλα πρότειναν στρατηγικές αυτοελέγχου, ενώ μια συγκεκριμένη ομάδα είδε τηλεοπτικό μήνυμα που συνέδεε ρητά το αλκοόλ με τον καρκίνο και ταυτόχρονα προέτρεπε στην καταμέτρηση των ποτών.

Αυτή η τελευταία προσέγγιση ξεχώρισε. Ήταν η μόνη στην οποία καταγράφηκε στατιστικά σημαντική μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ κατά τη διάρκεια των έξι εβδομάδων. Άλλες στρατηγικές, όπως το να θέσει κανείς ένα «ανώτατο όριο» ποτών πριν βγει, οδήγησαν ορισμένους συμμετέχοντες σε προσπάθεια περιορισμού, αλλά δεν είχαν το ίδιο σταθερό αποτέλεσμα. Η διαφορά φαίνεται πως βρίσκεται στη σύνδεση της απειλής για την υγεία με μια απλή, άμεση ενέργεια.

Ο καρκίνος ως κίνητρο αλλαγής

Παρότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακά προβλήματα, ηπατικές βλάβες, διαταραχές του πεπτικού και αυξημένο κίνδυνο άνοιας, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι το αλκοόλ είναι καρκινογόνο. Η ενημέρωση γύρω από αυτή τη διάσταση φαίνεται να λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο. Όταν ο κίνδυνος γίνεται πιο συγκεκριμένος και απτός, οι συμμετέχοντες φαίνεται να επανεξετάζουν πιο σοβαρά τις συνήθειές τους.

Σύμφωνα με τον World Health Organization, η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με έως και 7% των πρόωρων θανάτων παγκοσμίως. Η ευαισθητοποίηση του κοινού αποτελεί βασικό άξονα των στρατηγικών δημόσιας υγείας. Παράλληλα, έχουν εφαρμοστεί πολιτικές όπως η αύξηση της τιμής ή ο περιορισμός της διαθεσιμότητας του αλκοόλ. Ωστόσο, η τελική επιλογή παραμένει ατομική, και εκεί ακριβώς στοχεύουν τέτοιες παρεμβάσεις συμπεριφοράς.

Μικρή αλλαγή, μετρήσιμο αποτέλεσμα

Η καταμέτρηση των ποτών λειτουργεί ως μηχανισμός αυτοπαρακολούθησης. Κάνει την κατανάλωση πιο «ορατή» και λιγότερο αυθόρμητη. Πολλές φορές, οι άνθρωποι υποτιμούν πόσο πίνουν, ιδίως σε κοινωνικές περιστάσεις. Η απλή πράξη της καταγραφής ή έστω της συνειδητής μέτρησης φαίνεται να ενισχύει τον αυτοέλεγχο, χωρίς να απαιτεί πολύπλοκες στρατηγικές ή εξειδικευμένη υποστήριξη.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι συμμετέχοντες ήταν αντιπροσωπευτικοί του αυστραλιανού πληθυσμού που καταναλώνει αλκοόλ, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία των ευρημάτων. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι το ίδιο μοντέλο θα έχει την ίδια αποτελεσματικότητα σε άλλες χώρες ή πολιτισμικά περιβάλλοντα. Παρ’ όλα αυτά, η μέτρηση των ποτών αποτελεί μια απλή, άμεσα εφαρμόσιμη πρακτική για όποιον επιθυμεί να περιορίσει το αλκοόλ στην καθημερινότητά του.