Η χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά συνδέεται με χαμηλότερη επίδοση στο σχολείο

Μια νέα, εκτενής επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για τη σχέση μεταξύ της πρόωρης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των σχολικών επιδόσεων. Σύμφωνα με την έρευνα, που δημοσιεύει η Guardian, οι μαθητές που ανοίγουν λογαριασμούς στα social media κατά την έναρξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, από 11 έως 12 ετών, παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις σε βασικά μαθήματα σε σχέση με εκείνους που καθυστερούν την είσοδό τους στον ψηφιακό κόσμο. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η διαρκής ανάγκη των παιδιών να ελέγχουν τις συσκευές τους για νέες ειδοποιήσεις αποτελεί τον κύριο παράγοντα διάσπασης της προσοχής τους.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature Human Behaviour, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Milano-Bicocca στην Ιταλία. Η επιστημονική ομάδα ανέλυσε τα δεδομένα από έρευνες στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 5.000 Ιταλοί μαθητές. Παράλληλα, μελετήθηκαν οι επιδόσεις των παιδιών αυτών σε τυποποιημένες εθνικές εξετάσεις στα Μαθηματικά, τα Ιταλικά και τα Αγγλικά.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μια ξεκάθαρη απόκλιση:

• Ηλικία 13-14 ετών

Οι μαθητές που είχαν δημιουργήσει τον πρώτο τους προσωπικό λογαριασμό στα social media σε ηλικία 11 ή 12 ετών σημείωσαν χειρότερες επιδόσεις στα Μαθηματικά και τη Γλώσσα σε σύγκριση με τους συμμαθητές τους που περίμεναν τουλάχιστον μέχρι τα 14.

• Ηλικία 15-16 ετών

Το χάσμα στις επιδόσεις παρέμεινε σταθερό για το μάθημα της Γλώσσας, ενώ διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο στο μάθημα των Μαθηματικών.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαφορά αυτή στις βαθμολογίες ισοδυναμεί με την απώλεια περίπου έξι μηνών σχολικής μάθησης. Με άλλα λόγια, το γνωστικό όφελος για τα παιδιά που καθυστέρησαν να εισέλθουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν σχεδόν το μισό από αυτό που θα επιτυγχανόταν μέσω εντατικής και δαπανηρής ιδιωτικής παράλληλης στήριξης, δηλαδή ιδιαίτερα μαθήματα.

Η ενδιαφέρουσα εξαίρεση των αγγλικών

Ενώ η αρνητική επίδραση ήταν εμφανής στα Μαθηματικά και τη μητρική γλώσσα (Ιταλικά), δεν παρατηρήθηκε καμία επίπτωση στις επιδόσεις των μαθητών στο μάθημα των Αγγλικών. Καθώς τα Αγγλικά διδάσκονται ως ξένη γλώσσα στην Ιταλία, οι ερευνητές εικάζουν ότι η κυριαρχία της αγγλικής γλώσσας στο περιεχόμενο των social media προσέφερε στους νεαρούς χρήστες μια μορφή άτυπης έκθεσης και πρακτικής εξάσκησης, αντισταθμίζοντας τις αρνητικές συνέπειες της διάσπασης προσοχής.

Μια διαρκής κατάσταση «συναγερμού»

Η μελέτη έλαβε υπόψη της μια σειρά από εξωτερικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως οι προηγούμενες ακαδημαϊκές επιδόσεις των παιδιών, η δομή της οικογένειας και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων. Αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι η ίδια η χρήση των social media παίζει καθοριστικό ρόλο.

Ο κύριος δείκτης πρόβλεψης για τη μείωση της βαθμολογίας ήταν η συχνότητα με την οποία τα παιδιά έλεγχαν το τηλέφωνό τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. Ο Δρ. Μάρκο Γκούι εξηγεί τον μηχανισμό πίσω από αυτό το φαινόμενο:

«Θεωρούμε ότι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς είναι η διαρκής κατάσταση εγρήγορσης στην οποία βρίσκονται οι ανήλικοι λόγω της χρήσης των social media στο smartphone. Η συνεχής ανάγκη να ελέγχουν τα μηνύματά τους, να βλέπουν αν συμβαίνει κάτι στον διαδικτυακό κόσμο, τους αποσπά από οτιδήποτε κάνουν στον φυσικό κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι είναι λιγότερο παρόντες στον φυσικό χώρο της οικογένειας ή του σπιτιού και της μελέτης».

Καθώς οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα, όπως περιορισμούς ηλικίας ή ακόμη και καθολικές απαγορεύσεις, η συγκεκριμένη έρευνα αναδεικνύει ότι η διαχείριση της προσοχής και η γονική καθοδήγηση παραμένουν τα πιο κρίσιμα εργαλεία για την προστασία της σχολικής πορείας των παιδιών στην ψηφιακή εποχή.