Η Μαντήλα και ο «φερετζές» της υποτίμησης

Μαντήλα, φερετζές, μπούργκα ή νικάμπ, μπαίνει στην ζωή μας είτε ως προϊόν εξαναγκασμού είτε ακόμα και ως θρησκευτικού δικαιώματος. Προφανώς, οποιαδήποτε μορφή υποτίμησης της γυναίκας στις «δυτικές» κοινωνίες, ξεσηκώνει σφοδρές αντιδράσεις και δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για συζητήσεις, μια που η υποχρέωση μιας γυναίκας να καλύπτει το πρόσωπο της, είναι μια παραδοχή ότι είναι ένας πειρασμός για τον άνδρα και στην βάση της όλη αυτή η ανδροκρατούμενη θεωρία δεν έχει λογικά επιχειρήματα.

Λογικά επιχειρήματα όμως δεν χρειάζονται στο σύνολο τους οι θρησκείες. Αυτό που απαιτούν οι θρησκείες είναι η πίστη, και δισεκατομμύρια ανθρώπων είναι πρόθυμοι να την προσφέρουν και για αυτό η θρησκευτική ελευθερία είναι μια βασική ελευθερία και μάλιστα κατοχυρωμένη συνταγματικά στα περισσότερα κράτη.

Τι συμβαίνει όμως όταν η θρησκευτική ελευθερία συγκρούεται με την ισότητα των δυο φύλων; Τι συμβαίνει όταν η μαντήλα μεταφράζεται σε ομολογία πίστεως ή και υποταγής; Και για να μην μένουμε μόνο στα της μαντήλας, κανείς δεν μπορεί να διαγράψει από τις γραφές το «η δε γυνή ινα φοβήται τον άνδρα» που όσο και αν έχει την έννοια του σεβασμού, ο διαχωρισμός με βάση το φύλο είναι από μόνος του προβληματικός. Είναι ολοφάνερο ότι σε τέτοιες περιπτώσεις ισχύει απολύτως το «ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ»,δηλαδή «αποδώστε τα της πολιτείας στην πολιτεία και τα του θεού στον θεό».

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες που έχει ήδη τεθεί το θέμα της απαγόρευσης της μαντήλας, έχει επιλεγεί ένας μέσος δρόμος με κάποιες διαφοροποιήσεις, με αποτέλεσμα να έχει απαγορευθεί να φορούν οι γυναίκες ένδυμα που κρύβει ολοκληρωτικά το πρόσωπο, ενώ γίνονται και σαφείς αναφορές σε δημόσιους χώρους και πανεπιστήμια που οι απαγορεύσεις είναι απόλυτες. Εκεί όμως που δεν πρέπει να αφήνονται περιθώρια παρερμηνειών είναι στο θέμα του εξαναγκασμού των γυναικών και των ανήλικων κοριτσιών να υποχρεώνονται να φορούν οτιδήποτε -όπως και αν ονομάζεται- ανάλογα με το αν κρύβουν ολόκληρο ή μέρος του προσώπου.

Η υποχρεωτικότητα και ο εξαναγκασμός δεν είναι θρησκευτική ελευθερία. «Φερετζές» είναι, της υποτίμησης της γυναίκας, με δήθεν θεϊκές ευλογίες.