Η νέα «ζωή» του Flatiron - Το εμβληματικό «τρίγωνο» της Νέας Υόρκης γίνεται σύμβολο πολυτέλειας

Λίγα κτίρια στον κόσμο είναι τόσο άμεσα αναγνωρίσιμα όσο το Flatiron Building στη Νέα Υόρκη. Με σήμα κατατεθέν το πρωτοποριακό τριγωνικό του σχήμα, ο ιστορικός αυτός ουρανοξύστης στη συμβολή της Πέμπτης Λεωφόρου με το Broadway αποτελεί ένα από τα πιο φωτογραφημένα και γοητευτικά αξιοθέατα του Μανχάταν.

Συνεχίζει να μαγνητίζει τα βλέμματα με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του, η οποία παραπέμπει σε πρεσαριστό σίδερο. Με το μοναδικό τριγωνικό του σχήμα που θυμίζει σίδερο ρούχων (εξ ου και το όνομά του: flat-iron), αυτός ο ιστορικός ουρανοξύστης δεν αποτελεί απλώς ένα εμβληματικό ορόσημο της Νέας Υόρκης, αλλά ένα ζωντανό σύμβολο της αμερικανικής αστικής εξέλιξης.

Με το μοναδικό του σχήμα, τη στενή πλώρη, τις διακοσμητικές κολώνες και τις περίπλοκες διακοσμητικές λεπτομέρειες - αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κτίρια στην αμερικανική μεγαλούπολη για περισσότερο από έναν αιώνα.

Αλλά τα τελευταία επτά χρόνια, το Flatiron ήταν τυλιγμένο σε σκαλωσιές, με το εξωτερικό του να είναι κρυμμένο από τα πλήθη των τουριστών που πήγαιναν να το δουν.

Βρίσκεται στο τελικό στάδιο της υπό μεγάλης κλίμακας ανακαίνισης, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Από ένα άκομψα διαμορφωμένο κτίριο γραφείων μετατρέπεται σε συγκρότημα με υπερπολυτελή διαμερίσματα - με τις νέες μονάδες να αξίζουν έως και 58,5 εκατομμύρια δολάρια (51,1 εκατομμύρια ευρώ)). Μόνο 21 κατοικίες που βρίσκονται επί του παρόντος σε δημόσια αγορά ή υπό συμβόλαιο στη Νέα Υόρκη έχουν υψηλότερες τιμές, με την πρώτη θέση να καταλαμβάνει ένα διαμέρισμα αξίας 128 εκατομμυρίων δολαρίων κοντά στο Σέντραλ Παρκ, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η Manhattan Miami Real Estate.

Τώρα, με τον μετασχηματισμό του σχεδόν ολοκληρωμένο, το Flatiron είναι έτοιμο για την επόμενη - και πιο εκκεντρική - φάση της ζωής του.

Για πάνω από 120 χρόνια, το κτίριο αποτελεί απόδειξη αρχιτεκτονικής ευρηματικότητας και, ενώ αυτή η ιστορία τονίζεται στην ανακατασκευή του, το κτίριο γίνεται επίσης σύμβολο του πόσο ακριβά μπορούν να γίνουν τα πολυτελή διαμερίσματα της πόλης. 

Το κτίριο, που ολοκληρώθηκε το 1902, ήταν ένα αρχιτεκτονικό θαύμα με μια πρωτοποριακή κατασκευή από χαλύβδινο σκελετό, καθιστώντας το έναν από τους πρώτους ουρανοξύστες της πόλης. Σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Ντάνιελ Μπέρναμ για να χωράει σε ένα σφηνοειδές οικόπεδο στη διασταύρωση των οδών Μπρόντγουεϊ και Πέμπτης Λεωφόρου, αρχικά ονομάστηκε «Η Τρέλα του Μπέρναμ» επειδή οι ντόπιοι φοβόντουσαν ότι το ύψος και η λεπτότητά του θα το προκαλούσαν να ανατραπεί.

Για χρόνια, οι τουρίστες συνέρρεαν σε μια μικρή τριγωνική πλατεία για να τραβήξουν μια σέλφι με ολόκληρο το κτίριο πίσω τους. Αλλά μετά την τοποθέτηση των σκαλωσιών και το ξέσπασμα της πανδημίας, η πλατεία σημείωσε μια μικρή μείωση στους επισκέπτες, δήλωσε ο James Mettham, πρόεδρος της Flatiron NoMad Partnership. Καθώς οι σκαλωσιές έχουν κατέβει, λέει ότι οι επισκέπτες έχουν επιστρέψει. «Οι άνθρωποι επιστρέφουν για να βγάλουν φωτογραφίες και στη συνέχεια πηγαίνουν με τη σειρά τους να ψωνίσουν από τα τοπικά καταστήματα λιανικής και να αγοράσουν όλα τα υπέροχα φαγητά και ποτά που υπάρχουν εδώ τριγύρω», είπε ο Μέθαμ. «Έτσι, το να το επαναφέρουμε σε όλη του τη δόξα για να συμπληρώσει όλα όσα συμβαίνουν γύρω του είναι πραγματικά σημαντικό».

Αρχικά χτισμένο για να στεγάσει την Fuller Company, μια κατασκευαστική εταιρεία του Σικάγο, το 24όροφο κτίριο ύψους 94 μέτρων έχει φιλοξενήσει πολλούς ενοίκους, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών ένδυσης και παιχνιδιών, περιοδικών και εκδοτικών οίκων. Αλλά στην 100ετή και πλέον ιστορία του, ήταν πάντα ένας χώρος γραφείων - μέχρι τώρα.

Αφού οι τελευταίοι ένοικοι του γραφείου, η Macmillan Publishing, μετακόμισαν το 2019, ανεγέρθηκαν σκαλωσιές και το γραφείο παρέμεινε άδειο λόγω ετών διαφορών περί ιδιοκτησίας. Οι τωρινοί ιδιοκτήτες του κτιρίου – ο Οργανισμός Brodsky, η GFP Real Estate και ο Όμιλος Sorgente – ξεκίνησαν τις ανακαινίσεις το 2023, αφού ανακοίνωσαν ότι θα το μετατρέψουν σε πολυτελές συγκρότημα κατοικιών.

Μόλις ολοκληρωθεί, το κτίριο θα διαθέτει 36 διαμερίσματα ανοιχτής διαρρύθμισης – κάποια σε ημιώροφο και κάποια σε ολόκληρο τον όροφο – οι τιμές των οποίων κυμαίνονται από 11 εκατομμύρια δολάρια για διαμερίσματα τριών υπνοδωματίων έως 58,5 εκατομμύρια δολάρια για μια κατοικία πέντε υπνοδωματίων σε ολόκληρο τον όροφο με μπαλκόνι, η οποία βρίσκεται σε συμβόλαιο.

Προστίθενται επίσης παροχές στο υπόγειο και στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου, όπως πισίνα 18μ., αίθουσα μπιλιάρδου και αίθουσα πιάνου, καθώς και κέντρο ευεξίας.

Οι νέοι κάτοικοι αναμένεται να αρχίσουν να μετακομίζουν τους επόμενους μήνες, λένε οι ιδιοκτήτες. Όλες οι μονάδες και οι παροχές αναμένεται να ολοκληρωθούν στις αρχές του 2027.

Όταν η εταιρεία σχεδιασμού της Νέας Υόρκης Studio Sofield προσλήφθηκε για να επαναπροσδιορίσει το εσωτερικό του κτιρίου, έπρεπε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της προηγούμενης χρήσης του κτιρίου ως χώρου γραφείων, δήλωσε ο συνιδρυτής William Sofield.

Πώς χωρίζεις ένα τρίγωνο σε πολυτελή διαμερίσματα;

Ένα άλλο μεγάλο εμπόδιο προέκυψε με το σχήμα του κτιρίου. Πώς χωρίζεις ένα τρίγωνο – μόλις 1,8 μέτρα πλάτος στο στενότερο σημείο του – σε πολυτελή διαμερίσματα άξια μιας τιμής πολλών εκατομμυρίων δολαρίων;

Αλλά το ίδιο το τρίγωνο - μαζί με την ιστορία του, την αρχιτεκτονική του ευρηματικότητα και την καινοτομία του - είναι ακριβώς το ζητούμενο. «Δεν επρόκειτο για την αλλαγή οποιουδήποτε στοιχείου που κάνει το κτίριο τόσο ξεχωριστό και αγαπητό στους Νεοϋορκέζους», δήλωσε στο BBC ο Τόμας Μπρόντσκι, συνεργάτης του Οργανισμού Μπρόντσκι. «Οι διατάξεις, οι αναλογίες και οι όψεις προήλθαν απευθείας από την αρχιτεκτονική και όχι από το πώς γενικά θα ξεκινούσαμε τον σχεδιασμό ενός κτιρίου από την αρχή».

Αρχικά σχεδιασμένο για να θυμίζει μια κλασική αρχαιοελληνική κολόνα, το εξωτερικό της κατασκευής από ασβεστόλιθο, τούβλα και τερακότα διαθέτει διακοσμητικά στοιχεία, όπως κεφαλές λιονταριών, στεφάνια, αετούς και πρόσωπα. Η Beyer Blinder Belle, επικεφαλής κατασκευαστής του εξωτερικού του κτιρίου, προσέλαβε έναν εξειδικευμένο κατασκευαστή στην Καλιφόρνια για να αναπαράγει και να αποκαταστήσει χιλιάδες κομμάτια από τερακότα από την πρόσοψη, επανεγκαθιστώντας το καθένα με το χέρι.

Τα παράθυρα του κτιρίου, συνολικά πάνω από 1.000, χρειάζονταν επίσης αντικατάσταση – χρονολογούμενα από τη δεκαετία του 1970, ήταν πολύ βαριά, δύσκολο να ανοίξουν και δεν ήταν ενεργειακά αποδοτικά. Τα καινούργια έχουν αρκετά μεγάλο πάχος ώστε να μπλοκάρουν τον πολύβουο θόρυβο των γύρω δρόμων, προσφέροντας ησυχία σε μονάδες που δεν είναι χαρακτηριστική των διαμερισμάτων της Νέας Υόρκης.

Χαλύβδινες δοκοί που στηρίζουν τον ουρανοξύστη είναι εκτεθειμένες σε διάφορες γωνίες οικιστικών μονάδων - ένας φόρος τιμής σε αυτό που έκανε το αρχικό κτίριο τόσο καινοτόμο. Στην πρότυπη μονάδα του 12ου ορόφου, ο χαλύβδινος σκελετός έχει μετατραπεί ακόμη και σε ράφια ντουλαπιών.

Ψάχνοντας μέσα από το σπηλαιώδες υπόγειο του κτιρίου - το οποίο κάποτε στέγαζε δύο εστιατόρια - τα συνεργεία βρήκαν θραύσματα μιας ξύλινης, περιστρεφόμενης πόρτας που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1910. Αυτή η πόρτα ήταν τόσο κατεστραμμένη που δεν μπορούσε να σωθεί, οπότε αναπαράχθηκε.

Οι κατασκευαστές του κτιρίου έχουν βρει άλλους τρόπους για να ενσωματώσουν το παρελθόν του κτιρίου στη νέα του ζωή.

Τα χαλύβδινα κιγκλιδώματα από μια παλιά σκάλα που βρέθηκε στο υπόγειο επαναχρησιμοποιήθηκαν ως πόδια για τους νιπτήρες των μπάνιων των διαμερισμάτων. Τα ψηφιδωτά γράμματα στα δάπεδα που σηματοδοτούν τον αριθμό κάθε διαμερίσματος είναι μια αναπαράσταση των πρωτότυπων.

Άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν στο υπόγειο - εργαλεία, ένα πιάνο, πρωτότυπα μενού εστιατορίων, παπούτσια, διαφημίσεις, πουκάμισα, φώτα και κουβάδες - θα εκτίθενται σε γυάλινες προθήκες στο λόμπι, δίνοντας στους σύγχρονους κατοίκους μια γεύση από το παρελθόν του Flatiron.

Ένα «σχεδόν ξεχασμένο» ιστορικό φωτιστικό δρόμου που κάποτε βρισκόταν έξω στην 23η Οδό έχει επανασχεδιαστεί ως πολυέλαιος στο λόμπι.

Στο περίβλημα της νέας πισίνας αναδημιουργήθηκαν επενδύσεις από ένα από τα αρχικά εστιατόρια του κτιρίου. Παλαιές γλάστρες και τέντες, καθώς και αντίκες φωτιστικά και κουρτίνες παραθύρων ενσωματώνονται στις προσόψεις των δρόμων.

Και ολόκληρη η πρόσοψη του κτιρίου – με τη μοναδική της μορφή και τις περίπλοκες λεπτομέρειες – θα αναδειχθεί με νέα φώτα, επιτρέποντας στους περαστικούς να τη θαυμάσουν τη νύχτα.