Κίνα: To πρώτο υποθαλάσσιo data center είναι γεγονός

Η Κίνα κάνει άλματα στην τεχνητή νοημοσύνη, επενδύοντας σε μια ιδέα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε με επιστημονική φαντασία: τη βύθιση κέντρων δεδομένων στον ωκεανό. Τα data centers, που αποτελούν την «καρδιά» της ψηφιακής οικονομίας, καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού για ψύξη, προκαλώντας αυξανόμενη ανησυχία για τη βιωσιμότητά τους. Στη Σαγκάη κατασκευάζεται αυτήν την περίοδο το πρώτο υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων της χώρας, τροφοδοτούμενο σχεδόν εξολοκλήρου από αιολική ενέργεια, με στόχο να μειώσει το ενεργειακό και περιβαλλοντικό του αποτύπωμα.

Η ψύξη που κοστίζει σε ενέργεια και νερό

Όπως διαβάζουμε στο Scientific American, τα παραδοσιακά data centers απαιτούν περίπου το 40% της συνολικής τους κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά για την ψύξη. Συνήθως χρησιμοποιούν τεράστιες ποσότητες νερού, το οποίο εξατμίζεται γύρω από τους servers ώστε να απομακρύνει τη θερμότητα. Η πρακτική αυτή, αν και αποτελεσματική, απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού και μάλιστα σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν λειψυδρία. Αντίθετα, τα υποθαλάσσια κέντρα αξιοποιούν το θαλασσινό νερό ως φυσικό ψυκτικό μέσο, μειώνοντας έως και 30% την κατανάλωση ρεύματος και περιορίζοντας τις περιβαλλοντικές πιέσεις.

Η εταιρεία Hailanyun, που βρίσκεται πίσω από το κινεζικό εγχείρημα, υποστηρίζει ότι το κέντρο της Σαγκάης θα διαθέτει αρχικά περίπου 200 ειδικές υποδοχές για servers, αρκετές για να τρέξουν πολύπλοκα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε χρόνο-ρεκόρ. Αν και σε μέγεθος δεν συγκρίνεται με τα κέντρα δεδομένων της ξηράς που φιλοξενούν χιλιάδες μηχανές, η πιλοτική αυτή εγκατάσταση θεωρείται ο προπομπός για ευρύτερη ανάπτυξη.

Από το πείραμα της Microsoft στην κινεζική εμπορική εφαρμογή

Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Η Microsoft είχε πραγματοποιήσει ένα παρόμοιο πείραμα πριν από μια δεκαετία στη Σκωτία, βυθίζοντας μια κάψουλα με εκατοντάδες servers. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά: τα συστήματα αυτά είχαν λιγότερες βλάβες και καλύτερη ενεργειακή απόδοση. Ωστόσο, το πρόγραμμα τελικά δεν προχώρησε σε εμπορική εφαρμογή. Σε αντίθεση, η Κίνα κινείται ταχύτατα από τις δοκιμές στην κλίμακα παραγωγής, γεγονός που αναδεικνύει τη στρατηγική της πρόθεση να προηγηθεί στον τομέα των «πράσινων» υποδομών ψηφιακής τεχνολογίας.

Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι

Παρά τα πλεονεκτήματα, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες παραμένουν. Έρευνες έχουν δείξει ότι η θερμότητα που αποβάλλουν τέτοιες εγκαταστάσεις μπορεί να προκαλέσει μικρές αυξήσεις στη θερμοκρασία του νερού γύρω τους. Αν και η Hailanyun υποστηρίζει ότι η επίδραση είναι σχεδόν αμελητέα, επιστήμονες προειδοποιούν πως σε περιόδους θαλάσσιων καυσώνων η θερμότητα αυτή ίσως επιβαρύνει την ήδη εύθραυστη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Επιπλέον, έχουν τεθεί ζητήματα ασφαλείας, καθώς μελέτες δείχνουν ότι συγκεκριμένα ηχητικά κύματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιές στις υποθαλάσσιες εγκαταστάσεις.

Εφόσον το πιλοτικό έργο αποδειχθεί επιτυχημένο, η χώρα σκοπεύει να αναπτύξει μεγαλύτερα υπεράκτια κέντρα δεδομένων, αξιοποιώντας παράλληλα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η πρωτοβουλία έχει ήδη τραβήξει την προσοχή και άλλων ασιατικών χωρών, όπως της Νότιας Κορέας, ενώ η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη εξετάζουν την εγκατάσταση πλωτών data centers. Το «στοίχημα» είναι αν η τεχνολογία αυτή θα καταφέρει να δώσει λύσεις δεδομένης και της αυξανόμενης περιβαλλοντικής πίεσης.