Μούμιες από την Κολομβία «ζωντανεύουν» ψηφιακά μετά από αιώνες

Μερικούς αιώνες μετά τον θάνατό τους, τέσσερις μούμιες από την Κολομβία «απέκτησαν» ξανά πρόσωπο χάρη στη δύναμη της τεχνολογίας. Ερευνητές κατάφεραν να «αφαιρέσουν» ψηφιακά τις μάσκες που καλύπτουν τα κρανία τους και να ανασυνθέσουν με λεπτομέρεια τα χαρακτηριστικά τους. Οι συγκεκριμένες μούμιες είναι οι μοναδικές γνωστές στην Κολομβία που είχαν ταφεί με μάσκες θανάτου, μια πρακτική που συναντάται συχνότερα σε άλλες περιοχές της προκολομβιανής Νότιας Αμερικής.

Όπως διαβάζουμε στο Live Science, η ανασύνθεση παρουσιάστηκε στο 11ο Παγκόσμιο Συνέδριο Μελετών Μουμιών στο Περού, προκαλώντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Καθώς οι τάφοι αυτών των ανθρώπων είχαν λεηλατηθεί, η αρχαιολογική πληροφορία γύρω από αυτούς είναι ελάχιστη. Χάρη όμως στην τεχνολογία της τρισδιάστατης απεικόνισης, οι επιστήμονες κατάφεραν να «ξεκλειδώσουν» στοιχεία που διαφορετικά θα έμεναν για πάντα κρυμμένα.

Οι ηλικίες των νεκρών

Οι μούμιες ανήκουν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες: ένα παιδί 6 με 7 ετών, μια ηλικιωμένη γυναίκα περίπου 60 ετών και δύο νεαρούς άνδρες. Τα πρόσωπά τους ήταν καλυμμένα με μάσκες φτιαγμένες από ρητίνη, πηλό, κερί και καλαμπόκι. Αν και οι περισσότερες μάσκες είχαν υποστεί ζημιές — με κομμάτια να λείπουν από τη μύτη ή τη βάση τους — διατηρούσαν ακόμα εντυπωσιακές λεπτομέρειες, όπως χάντρες που στόλιζαν τα μάτια.

Με τη βοήθεια αξονικών τομογραφιών, που δημιουργούν τρισδιάστατες απεικονίσεις, οι ερευνητές κατάφεραν να αποκαλύψουν τα κρανία ψηφιακά. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν ειδικό λογισμικό που τους επέτρεψε να βάλουν μυς, ιστούς και λίπος πάνω στις ψηφιοποιημένες εικόνες. Στην περίπτωση των δύο ανδρών, βασίστηκαν σε δεδομένα μέσου πάχους ιστών από σύγχρονους Κολομβιανούς, ενώ για το παιδί και τη γυναίκα αναγκάστηκαν να προσαρμόσουν τα χαρακτηριστικά με πιο δημιουργικό τρόπο, καθώς δεν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία.

«Ψηφιακή» γλυπτική

Η διαδικασία έμοιαζε με γλυπτική: οι επιστήμονες έπρεπε να ταιριάξουν τέλεια τους ιστούς πάνω στο «σκελετό» του κρανίου. Ακόμη και η μύτη καθορίστηκε μέσω μετρήσεων στα οστά, ώστε να επιλεγεί το πιο ταιριαστό σχήμα. Στη συνέχεια, προστέθηκε χρώμα δέρματος, μαλλιών και ματιών που θεωρούνται χαρακτηριστικά για τον πληθυσμό της περιοχής. Για να ολοκληρωθεί η εικόνα, έπρεπε να συμπεριληφθούν και λεπτομέρειες όπως ρυτίδες, βλεφαρίδες και πόρους, με αποτέλεσμα η διαδικασία να είναι κοπιώδης και χρονοβόρα. 

Παρά τη μεγάλη προσπάθεια, οι ερευνητές τονίζουν πως οι νέες απεικονίσεις δεν είναι ακριβείς φωτογραφίες αυτών των ανθρώπων, αλλά μια πιθανή εκδοχή της εμφάνισής τους. Άλλωστε, όπως σημείωσαν, κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και κανείς δεν αντιπροσωπεύεται πλήρως από έναν μέσο όρο. Οι ανασυνθέσεις, λοιπόν, δείχνουν πώς είναι πιθανόν να έμοιαζαν, όχι πώς ακριβώς ήταν.