«Ο κόσμος να μάθει τι συμβαίνει»: Σε σοκ οι οικογένειες διαδηλωτών που εκτελέστηκαν στο Ιράν

Την οδύνη τους εκφράζουν οικογένειες Ιρανών οι οποίοι σκοτώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα από τις δυνάμεις καταστολής του καθεστώτος στη διάρκεια των διαδηλώσεων που συνταράσσουν τη χώρα.

Ο ακριβής αριθμός των ανθρώπων που έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις δεν έχει επιβεβαιωθεί, ωστόσο για περισσότερους από 2.500 νεκρούς κάνει λόγο το ειδησεογραφικό πρακτορείο Human Rights Activists που εδρεύει στις ΗΠΑ.

Ο αριθμός των νεκρών αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες ημέρες, καθώς το καθεστώς χαλαρώνει την απαγόρευση των τηλεπικοινωνιών που έχει επιβληθεί από τις 8 Ιανουαρίου.

Το Ιράν έχει μία από τις μεγαλύτερες διασπορές ομογενών στον κόσμο, με πολλούς πολίτες να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα μετά την ιρανική επανάσταση το 1979. Μισό εκατομμύριο Ιρανοί υπολογίζεται ότι ζουν στην Ευρώπη. Ωστόσο, μετά την διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο στη χώρα, πολλοί συγγενείς άργησαν να μάθουν για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων που συνεχίζουν να κατοικούν στο Ιράν.

«Θέλω να γίνω η φωνή της Robina»

Μιλώντας στον Guardian, η 40χρονη Hali Norei λέει ότι έπεσε στα γόνατα όταν έλαβε ένα τηλεφώνημα που της έλεγε ότι η 23χρονη ανιψιά της, Robina Aminian, είχε σκοτωθεί από πυροβολισμό στο κεφάλι, ενώ συμμετείχε -μαζί με φίλους της από το πανεπιστήμιο- σε πορεία διαμαρτυρίας στην Τεχεράνη στις 8 Ιανουαρίου.

Η είδηση έγινε γνωστή μόνο αφού συγγενείς της στο Ιράν ταξίδεψαν κοντά στα ιρακινά σύνορα για να αποκτήσουν αρκετή σύνδεση στο διαδίκτυο προκειμένου να καταστή δυνατή η επικοινωνία με το εξωτερικό.

«Είναι μια τραγωδία για την οικογένειά μου», αναφέρει η Norei. «Δεν ξέρω τι μπορώ να κάνω γι’ αυτούς, αλλά θέλω να είμαι η φωνή της Robina και δεν θέλω αυτό το καθεστώς να φιμώσει τις φωνές των παιδιών μας».

Η Norei υποστηρίζει ότι η οικογένειά της στο Ιράν είχε ταξιδέψει στην Τεχεράνη για να αναγνωρίσει την Aminian και είδε «εκατοντάδες πτώματα νέων ανθρώπων να πυροβολούνται και να σκοτώνονται». Όπως αναφέρει, οι συγγενείς της αναγκάστηκαν να πάρουν κρυφά τη σορό της Aminian, αφού οι Αρχές αρνήθηκαν να τη μεταφέρουν στην πατρίδα τους.

«Την έθαψαν στη μέση του δρόμου»

«Η Amene (η μητέρα της Aminian), η οποία είναι ένα από τα πιο γενναία μέλη της οικογένειάς μας, έκλαιγε δυνατά, αλλά ήταν αποφασισμένη να φέρει το μωρό της σπίτι», λέει η Norei.

«Την σήκωσε στην αγκαλιά της και αναγκάστηκε να κλέψει τη σορό του ίδιου της παιδιού. Οδήγησε πίσω στο σπίτι κρατώντας την στην αγκαλιά της», πρόσθεσε.

Αλλά αφού έφυγαν, η οικογένεια της Aminian ακολουθήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες παρέμειναν σταθμευμένες έξω από το σπίτι τους. Αφού απευθύνθηκαν σε πολλά τζαμιά, η οικογένεια λέει ότι τους αρνήθηκαν να τελέσουν κηδεία και «αναγκάστηκαν να την θάψουν κατά μήκος του δρόμου, σκάβοντας οι ίδιοι το έδαφος για να θάψουν το παιδί τους», συνεχίζει η Norei.

Ο σύζυγος της Norei, Nezar Minoei, λέει: «Η Robina μας ήταν γεμάτη ενέργεια και όνειρα. Ήταν γεμάτη αγάπη. Κάθε φορά που επέστρεφε από το πανεπιστήμιο, έμπαινε κρυφά στο κρεβάτι των γονιών της και κοιμόταν μέσα. Ήταν το μωρό της οικογένειας».

«Ήθελε να ταξιδέψει στο Μιλάνο και να κάνει μεταπτυχιακό στο σχέδιο μόδας. Ήθελε να φέρει τον πολιτισμό της στον κόσμο με έναν μοναδικό τρόπο - όπως περσικά, κουρδικά, μπαλουχικά σχέδια. Πάντα έλεγα στη γυναίκα μου: ‘Η Ρομπίνα θα γίνει πολύ διάσημη’».

«Βγήκε να πολεμήσει για την ελευθερία»

Αρκετοί Ιρανοί που ζουν στο εξωτερικό δήλωσαν στον Guardian ότι σχεδόν κάθε άτομο που γνώριζαν συμμετείχε στις διαμαρτυρίες και ανησυχούσαν για το αν ήταν ακόμα ζωντανοί.

Η 39χρονη Sara Rasuli έφυγε από το Ιράν το 2022, μετά τις διαμαρτυρίες που ξέσπασαν εξαιτίας του θανάτου της Μάχσα Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί από την «αστυνομία ηθών». Αφού μίλησε τελικά με την οικογένειά της που βρίσκεται ακόμα στο Ιράν, η Rasuli λέει ότι ανακάλυψε πως ο ξάδερφός της Ebrahim Yousefi, ένας 42χρονος Κούρδος πατέρας τριών παιδιών, είχε σκοτωθεί αφού πυροβολήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ώρες πριν από την συμμετοχή του στη διαμαρτυρία, ο Ebrahim Yousefi είχε δημοσιεύσει ένα μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λέγοντας: «Εμείς οι ίδιοι δεν είχαμε ποτέ τύχη, ούτε τα παιδιά μας... Μεγαλώσαμε με πόλεμο και πείνα, τα παιδιά μας με κυρώσεις, διακοπές ρεύματος, έλλειψη νερού και ρύπανση... Θεέ μου, στο τέλος, τι θα απογίνουν τα παιδιά μας».

Η Rasuli έμαθε ότι ο ξάδερφός της είναι νεκρός, όταν συγγενείς της επικοινώνησαν μαζί της αφού ταξίδεψαν στα ιρακινά σύνορα.

«Ο ξάδερφός μου βγήκε να πολεμήσει για την ελευθερία και τα δικαιώματα του λαού τους. Ήταν ευγενικός, απλά ο πιο ευγενικός άνθρωπος που θα συναντούσες. Η οικονομία έχει επιδεινωθεί τόσο πολύ που ακόμη και το να αγοράσεις κρέας έχει γίνει πολυτέλεια», λέει η Rasuli, ενώ προσθέτει ότι ένας άλλος ξάδερφός της είχε τραυματιστεί και ένας άλλος είχε συλληφθεί σε μια διαμαρτυρία.

«Το τελευταίο που ξέρω είναι ότι δύο συγγενείς μου πήγαν να παραλάβουν τη σορό του Yousefi. Όχι μόνο τους αρνήθηκαν, αλλά συνελήφθησαν και οι δύο. Δεν έχουμε ενημέρωση για οτιδήποτε άλλο συμβαίνει στα μέλη της οικογένειάς μου λόγω της διακοπής του διαδικτύου», είπε.

«Όλος ο κόσμος πρέπει να μάθει τι συμβαίνει στα παιδιά του Ιράν, ειδικά στους Κούρδους», λέει.

«Θέλω απλώς τα δικαιώματά μου»

Ένας άλλος Ιρανός που ζει στον Καναδά, ο 36χρονος Akbar Sarbaz, παγκόσμιος πρωταθλητής bodybuilding, δεν μπορούσε να το πιστέψει όταν έμαθε ότι το είδωλό του, προπονητής και φίλος του για περισσότερα από 15 χρόνια, Mahdi (Masoud) Zatparvar, σκοτώθηκε από πυροβολισμό σε μια διαμαρτυρία στο Ιράν στις 9 Ιανουαρίου.

Ο Sarbaz λέει ότι ο Zatparvar, δύο φορές πρωταθλητής bodybuilding και προπονητής, είχε επίσης ανεβάσει μια ανάρτηση στο Instagram λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του, λέγοντας: «Θέλω απλώς τα δικαιώματά μου. Μια φωνή που έχει σιωπήσει μέσα μου για πάνω από 40 χρόνια πρέπει να ουρλιάξει». «Μας πήρατε τη νεότητα, τις ελπίδες, τα όνειρά μας. Είμαι εδώ για να μην κοιτάξω αύριο τον εαυτό μου στον καθρέφτη και να πω ότι δεν είχα φλέβα, καμία τιμή... Θα πληρώσω τα πάντα γι’ αυτό», έγραψε στην ανάρτηση.

«Λίγες ώρες πριν δολοφονηθεί», λέει ο Sarbaz, «μου ζήτησε να κοινοποιήσω αυτήν την ανάρτηση στο Instagram και να γίνω η φωνή του διαμαρτυρόμενου λαού του Ιράν. Ήταν ατρόμητος και ο πιο ευγενικός άνθρωπος.

«Διηύθυνε επίσης δύο φιλανθρωπικές οργανώσεις. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν θα τον ξαναδώ. Είμαι ακόμα σοκαρισμένος», λέει ο Sarbaz. «Ήθελε να αγωνιστεί για τα δικαιώματα και την ελευθερία των συμπατριωτών μας και παρά την καταστολή, ενώθηκε με τους άλλους στους δρόμους. Ήταν ο πιο γενναίος», προσθέτει ο Sarbaz.

Τον σκότωσαν ενώ χόρευε με κουρδικά τραγούδια

Ο 38χρονος Siavash Shirzad, πατέρας ενός παιδιού, έλαβε εντολή από την οικογένειά του να μην συμμετάσχει στις διαμαρτυρίες στην πλατεία Punak της Τεχεράνης στις 8 Ιανουαρίου λόγω των κινδύνων.

Την Τρίτη, ένας από τους ξαδέρφους του που ζει στο εξωτερικό, λέει ότι ανακάλυψε πως ο Shirzad είχε ενταχθεί σε μια ομάδα διαδηλωτών που συγκεντρώθηκαν γύρω από μια φωτιά και χόρεψαν με κουρδικά τραγούδια. Δέχτηκαν πυρά από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ο Shirzad ήταν ακόμα ζωντανός όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο al-Ghadir της Τεχεράνης, αλλά ήταν γεμάτο με τραυματίες διαδηλωτές και έτσι μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Rasoul Akram. Το προσωπικό του νοσοκομείου τηλεφώνησε στην οικογένειά του περίπου στις 4 π.μ. στις 9 Ιανουαρίου για να τους πει: «Ο γιος σας είναι ζωντανός, παρακαλώ ελάτε». Αλλά όταν έφτασαν, είχε πεθάνει.

«Αν φωνάξετε σύνθημα, θα πάρουμε πίσω τη σορό»

Η σορός του Shirzad βρισκόταν ανάμεσα σε εκατοντάδες στο ιατροδικαστικό κέντρο Kahrizak στην Τεχεράνη, ένα βίντεο του οποίου έδειχνε οικογένειες σε δύσκολη θέση να αναζητούν αγαπημένα τους πρόσωπα ανάμεσα σε σακούλες με πτώματα στο πάτωμα.

«Η οικογένειά μου αναγκάστηκε να πληρώσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό μόνο και μόνο για να τους δείξουν τη σορό του στο νεκροτομείο», λέει ο ξάδερφος του Shirzad.

Στην οικογένεια αρνήθηκαν την άδεια να πάρει τη σορό για ταφή, εκτός αν κρατούσαν την τελετή ιδιωτική και τους είπαν:

«Διαφορετικά, θα τον θάψουμε μόνοι μας, σε ένα μέρος όπου υπάρχουν 12.000 ομαδικοί τάφοι. Τότε θα εξαφανιστεί ανάμεσα στα πτώματα και δεν θα τον βρείτε ποτέ». Στη συνέχεια, ακολουθήθηκαν από στρατιωτικά οχήματα και προειδοποιήθηκαν: «Αν φωνάξετε έστω και ένα σύνθημα, θα πάρουμε πίσω τη σορό».