Ozempic και Wegovy: Τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας προκαλούν διατροφικές ελλείψεις

Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους όπως η σεμαλουτίδη και η τιρζεπατίδη, που κυκλοφορούν με ονόματα όπως Ozempic, υπόσχονται γρήγορη και σημαντική μείωση του βάρους. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση τους χωρίς σωστή διατροφική καθοδήγηση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Πώς λειτουργούν τα φάρμακα και γιατί μειώνουν την όρεξη

Η δράση αυτών των φαρμάκων βασίζεται σε μια ορμόνη που παράγεται μετά το φαγητό και μειώνει την όρεξη, προκαλεί γρήγορο κορεσμό και περιορίζει τις λιγούρες, οδηγώντας σε μείωση της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων κατά 16 έως 39%. Ωστόσο, η απώλεια βάρους δεν αφορά μόνο το λίπος: σημαντικό ποσοστό του χαμένου βάρους μπορεί να προέρχεται από μυϊκή μάζα, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος αδυναμίας και άλλων προβλημάτων, αν δεν υπάρχει παράλληλη διατροφική υποστήριξη.

Κίνδυνοι από ανεπαρκή διατροφική υποστήριξη

Έρευνα από τα Πανεπιστήμια του Κέιμπριτζ και του UCL δείχνει ότι η παροχή συμβουλών για την κατάλληλη διατροφή σε όσους λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα είναι περιορισμένη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι υπάρχει σοβαρό κενό γνώσης για το πώς η σωστή διατροφική καθοδήγηση επηρεάζει την πρόσληψη θερμίδων, τη σύνθεση του σώματος, την κατανάλωση πρωτεΐνης και την εμπειρία των ασθενών. Η έλλειψη καθοδήγησης μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, βιταμινών, μετάλλων και φυτικών ινών, θέτοντας σε κίνδυνο τη συνολική υγεία, την ανοσοποιητική λειτουργία, ακόμη και την οστική πυκνότητα.

Στην πράξη, η πλειονότητα των ατόμων που χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα τα προμηθεύεται μέσω ιδιωτικών υπηρεσιών και όχι μέσω του συστήματος υγείας. Στη Βρετανία, περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι λαμβάνουν τέτοια φάρμακα και το 95% αυτών το κάνει ιδιωτικά, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει συνεχής ή συστηματική διατροφική υποστήριξη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι χωρίς καθοδήγηση, η απώλεια βάρους μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητη απώλεια μυϊκής μάζας και ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά που μπορούν να προκαλέσουν κούραση, αδυναμία, απώλεια μαλλιών ή ακόμη και πτώσεις.

Οπως διαβάζουμε στο SciTech Daily, η έρευνα υπογραμμίζει ότι η διαθέσιμη βιβλιογραφία είναι περιορισμένη και ποιοτικά ανεπαρκής. Μόλις 12 μελέτες εξετάζουν τη διατροφή παράλληλα με τη χρήση αυτών των φαρμάκων, και οι περισσότερες δεν παρέχουν σταθερά δεδομένα ή σαφή πρωτόκολλα. Οι επιστήμονες προτείνουν να αντλήσουμε διδάγματα από την εμπειρία της χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, όπου οι κατευθυντήριες οδηγίες μετά από επεμβάσεις όπως η γαστρική παράκαμψη τονίζουν τη σημασία της επαρκούς πρόσληψης πρωτεΐνης και θρεπτικών συστατικών για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας.

Οι ανθυγιεινές επιλογές των χρηστών και οι συστάσεις των επιστημόνων

Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι όσοι χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα καταναλώνουν υπερβολικά λίπη, ιδιαίτερα κορεσμένα, και ότι η κατανομή των γευμάτων μπορεί να επηρεάσει τις παρενέργειες π.χ. τη ναυτία. Η στρατηγική μικρών και συχνών γευμάτων μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητα των χρηστών και να μειώσει ανεπιθύμητες αντιδράσεις.

Οι ερευνητές συστήνουν τη διενέργεια περαιτέρω έρευνας, αλλά και καλύτερη καθοδήγηση των ασθενών, ώστε η απώλεια βάρους να μην έχει αρνητικές επιπτώσεις μακροπρόθεσμα στην υγεία. Στόχος είναι να καταγραφούν οι ανάγκες και οι πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση υγιούς βάρους χωρίς να δημιουργούνται νέα προβλήματα.

Συμπερασματικά, ενώ τα νέα φάρμακα αποτελούν σημαντική εξέλιξη στη διαχείριση του βάρους, η απουσία επαρκούς διατροφικής καθοδήγησης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους χρήστες. Η σωστή προσέγγιση απαιτεί συνεργασία με ειδικούς διατροφής, κατάλληλη κατανομή γευμάτων και έμφαση στην ποιότητα της διατροφής, ώστε η απώλεια βάρους να συνοδεύεται από διατήρηση μυϊκής μάζας και συνολικής υγείας.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο Obesity Reviews.