POLITICO: Ο Τραμπ απειλεί την Ευρώπη με αντίποινα αν δεν αγοράσει κι άλλα αμερικανικά όπλα

Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί ότι ενδέχεται να προχωρήσει σε αντίμετρα απέναντι σε ευρωπαϊκές χώρες, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθήσει πολιτικές που ευνοούν αποκλειστικά ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο του Politico, η Ουάσιγκτον αντιτίθεται σε κάθε αλλαγή που θα περιόριζε τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στις αγορές οπλικών συστημάτων από κράτη-μέλη της ΕΕ.

Η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι τυχόν «προστατευτικές» ή «αποκλειστικές» πολιτικές εις βάρος αμερικανικών επιχειρήσεων κινούνται σε λάθος κατεύθυνση, ιδίως τη στιγμή που -όπως επισημαίνει- μεγάλες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες εξακολουθούν να έχουν σημαντική πρόσβαση στην αμερικανική αγορά.

Το παράδοξο στην αμερικανική στάση

Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει, σύμφωνα με αναλυτές, μια αντίφαση στη στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη: από τη μία πλευρά η Ουάσιγκτον ζητά από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για τη συμβατική άμυνα της ηπείρου, από την άλλη όμως δεν επιθυμεί αυτό να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών κολοσσών.

Τα τελευταία χρόνια, η Κομισιόν επιχειρεί να αυξήσει το ποσοστό των ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων στα οπλοστάσια και στις προμήθειες των κρατών-μελών, σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ενόψει του ενδεχόμενου περαιτέρω κλιμάκωσης με τη Ρωσία.

Παράλληλα, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικό εξοπλισμό, όπως μαχητικά F-35, συστήματα HIMARS και αντιαεροπορικά Patriot, με τις ΗΠΑ να καλύπτουν περίπου τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων στην ΕΕ.

Πιθανό «μπλόκο» σε ευρωπαϊκές εταιρείες από τις ΗΠΑ

Το Πεντάγωνο προειδοποιεί ότι αν ενσωματωθεί ισχυρή ρήτρα «Buy European» στη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις προμήθειες, οι ΗΠΑ ενδέχεται να επανεξετάσουν τις εξαιρέσεις και τις διευκολύνσεις που παρέχουν σήμερα σε ευρωπαϊκές εταιρείες στο πλαίσιο των αμερικανικών κανόνων «Buy American».

Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει περιορισμό της πρόσβασης ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών σε συμβάσεις του Πενταγώνου.

Σήμερα, περίπου 19 από τις 27 χώρες της ΕΕ έχουν συνάψει σχετικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, που επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να συμμετέχουν σε ορισμένους αμερικανικούς διαγωνισμούς αμυντικού υλικού.

Η αμερικανική θέση είναι ότι, αν υπάρξουν νέοι περιορισμοί στην Ευρώπη, μελλοντικές εξαιρέσεις για ξένες εταιρείες στις ΗΠΑ θα εξετάζονται μόνο κατά περίπτωση και αποκλειστικά όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση στο ΝΑΤΟ.

Η ΕΕ εξετάζει αλλαγές στους κανόνες προμηθειών

Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει εντός του τρίτου τριμήνου επικαιροποίηση της οδηγίας του 2009 για τις αμυντικές προμήθειες, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συζήτησης για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Παραμένει ανοιχτό αν το νέο πλαίσιο θα περιλαμβάνει δεσμευτικές πρόνοιες υπέρ ευρωπαϊκών κατασκευαστών. Ωστόσο, η ΕΕ ήδη εφαρμόζει κριτήρια ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής σε προγράμματα όπως το SAFE (δάνεια ύψους 150 δισ. ευρώ για εξοπλισμούς) αλλά και στις αγορές όπλων που θα μπορεί να πραγματοποιεί η Ουκρανία μέσω του νέου χρηματοδοτικού πακέτου.

Στις περιπτώσεις αυτές, τα κοινοτικά κονδύλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο εφόσον τουλάχιστον το 65% της αξίας του εξοπλισμού προέρχεται από την Ευρώπη.

Στο ίδιο πνεύμα με το Πεντάγωνο κινήθηκε και το αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, το οποίο, με πιο ήπια διατύπωση, εξέφρασε επίσης ανησυχία για ενδεχόμενη θεσμοθέτηση αυστηρής «ευρωπαϊκής προτίμησης» στις αμυντικές συμβάσεις.

Η υπόθεση αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το πόσο μακριά είναι διατεθειμένες να φτάσουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην προσπάθεια μεγαλύτερης αμυντικής αυτονομίας, χωρίς να διαταράξουν τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον.