Πώς μπορεί να εμποδιστεί η μετάδοση της γρίπης, σύμφωνα με νέα μελέτη

Η φετινή γρίπη αποδεικνύεται ιδιαίτερα μεταδοτική, με το νέο στέλεχος Κ να εξαπλώνεται γρήγορα και τα κρούσματα να αυξάνονται αισθητά. Ωστόσο, ένα ασυνήθιστο πείραμα που δημοσιεύεται στο περιοδικό PLOS Pathogens και πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες έφερε στο φως ευρήματα που αμφισβητούν όσα θεωρούσαμε δεδομένα για τον τρόπο μετάδοσης της γρίπης σε κλειστούς χώρους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η απόσταση από μόνη της ίσως δεν είναι ο πιο καθοριστικός παράγοντας κινδύνου.

Όταν η εγγύτητα δεν αρκεί για να κολλήσει η γρίπη

Οι ερευνητές αποφάσισαν να δοκιμάσουν κάτι που, εκ πρώτης όψεως, έμοιαζε σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε νέες μολύνσεις. Έβαλαν φοιτητές που είχαν ήδη προσβληθεί από γρίπη να συγκατοικήσουν σε δωμάτιο ξενοδοχείου με υγιείς εθελοντές μεγαλύτερης ηλικίας. Οι συμμετέχοντες έμειναν μαζί για ώρες, μίλησαν, κινήθηκαν στον ίδιο χώρο και μοιράστηκαν αντικείμενα. Κι όμως, στο τέλος του πειράματος, κανένας από τους υγιείς δεν νόσησε.

Όπως αναφέρεται στο SciTech Daily, το εύρημα αυτό αιφνιδίασε ακόμη και τους ίδιους τους επιστήμονες. Σε μια περίοδο όπου η γρίπη φαίνεται να «κολλάει παντού», η πλήρης απουσία μετάδοσης γεννά εύλογα ερωτήματα. Μήπως τελικά ο ιός δεν μεταδίδεται τόσο εύκολα όσο πιστεύαμε, όταν δεν συντρέχουν συγκεκριμένες συνθήκες; Και μήπως υπάρχουν πρακτικοί τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος, χωρίς ακραία μέτρα;

Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες μετάδοσης είναι ο βήχας. Παρότι οι ασθενείς έφεραν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη, έβηχαν ελάχιστα. Αυτό σήμαινε ότι απελευθερώνονταν στον αέρα πολύ μικρές ποσότητες ιού, οπότε και μειώνονταν  δραστικά οι πιθανότητες να εισπνευστούν από τους υπόλοιπους.

Ο ρόλος του αέρα και γιατί ο κακός εξαερισμός είναι ο πραγματικός κίνδυνος

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε και η ποιότητα του αέρα. Στον χώρο υπήρχε συνεχής ανακύκλωση, με συσκευές θέρμανσης και αφύγρανσης να κινούν τον αέρα αδιάκοπα. Έτσι, ακόμη και τα λίγα σωματίδια του ιού που αιωρούνταν, αραιώνονταν γρήγορα. Το συμπέρασμα είναι σαφές: ο στάσιμος αέρας σε κλειστά δωμάτια αποτελεί πολύ μεγαλύτερη απειλή από ό,τι η απλή φυσική εγγύτητα.

Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάστηκε ήταν η ηλικία. Οι υγιείς εθελοντές ήταν μεσήλικες, μια ομάδα που φαίνεται να είναι λιγότερο ευάλωτη στη γρίπη σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες. Αυτό πιθανότατα συνέβαλε στο αποτέλεσμα, χωρίς όμως να αναιρεί τη σημασία των υπόλοιπων ευρημάτων.

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου, με τους συμμετέχοντες να ζουν μαζί για δύο εβδομάδες και να ακολουθούν καθημερινές δραστηριότητες που μιμούνταν την πραγματική ζωή. Συζητήσεις, ομαδική κίνηση, ήπια άσκηση και κοινή χρήση αντικειμένων αποτέλεσαν μέρος της διαδικασίας, ενώ οι επιστήμονες κατέγραφαν καθημερινά συμπτώματα, δείγματα από τη μύτη και την αναπνοή, αλλά και την παρουσία ιού στον αέρα.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την καθημερινή μας προστασία

Τα συμπεράσματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την πρόληψη. Όπως φαίνεται, ο μεγαλύτερος κίνδυνος προκύπτει όταν βρισκόμαστε πολύ κοντά σε κάποιον που βήχει, μέσα σε χώρο με κακό εξαερισμό. Αντίθετα, η καλή κυκλοφορία του αέρα μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα». Φορητές συσκευές που όχι μόνο φιλτράρουν αλλά και κινούν τον αέρα ενδέχεται να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Σε περιπτώσεις στενής επαφής και έντονου βήχα, η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας παραμένει το πιο ασφαλές μέτρο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η γρίπη συνεχίζει να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας, με εκατοντάδες εκατομμύρια κρούσματα κάθε χρόνο. Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου μετάδοσης δεν αλλάζει απλώς τις οδηγίες, αλλά μπορεί να κάνει την καθημερινή μας ζωή πιο ασφαλή, χωρίς πανικό και υπερβολές.