Πώς οι ΑΙ φωτογραφίες πουλιών «απειλούν» την επιστημονική έρευνα

Για πολλούς παρατηρητές πουλιών, η καταγραφή ενός είδους εκτός της συνήθους περιοχής κατανομής του αποτελεί το «Άγιο Δισκοπότηρο». Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ανακαλύψεις αυτές συχνά γίνονται πρωτοσέλιδα σε εθνικό επίπεδο. Ο δυτικός ερπυλός, για παράδειγμα, που συνήθως συναντάται στην Αφρική και τη νότια Ευρώπη, εντοπίστηκε τον Ιούνιο σε μια παραθαλάσσια πόλη της βόρειας Ουαλίας και έγινε αντικείμενο ευρείας αναφοράς στα φόρουμ παρατήρησης πουλιών.

Ωστόσο, μια νέα μάστιγα απειλεί να διαταράξει τη διασκέδαση: η κακή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οι επιστήμονες καλούν τους παρατηρητές πουλιών να περιορίσουν τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης κατά την επεξεργασία εικόνων, φοβούμενοι ότι αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία δημοφιλών πλατφορμών επιστήμης των πολιτών, όπως το iNaturalist και η Macaulay Library, οι οποίες χρησιμοποιούνται συστηματικά στην επιστημονική έρευνα για την παρακολούθηση της έκτασης του οικοτόπου των ειδών.

Η άνοδος πλατφορμών γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT και το Google Gemini, έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των πλαστών και επεξεργασμένων εικόνων σπάνιων και διάσημων πτηνών σε φόρουμ φωτογραφίας άγριας φύσης. Οι χρήστες μπορούν να δημιουργήσουν πλαστές εικόνες υψηλής ποιότητας σε δευτερόλεπτα – ή να βελτιώσουν μια φωτογραφία ζητώντας από την τεχνητή νοημοσύνη να αφαιρέσει ένα κλαδί ή ένα φύλλο που ενδεχομένως καλύπτει μέρος του θέματος, κάτι που μπορεί να επιφέρει ακούσια σημαντικές αλλαγές.

Σε πρόσφατο άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό Nature, ερευνητές προειδοποίησαν ότι έχουν ήδη εντοπιστεί εκατοντάδες πλαστές εικόνες σε δημοφιλείς βάσεις δεδομένων καταγραφής ειδών. Ανέφεραν ότι η πραγματική έκταση του προβλήματος είναι άγνωστη – καθώς πολλές από αυτές ενδέχεται να παραμένουν απαρατήρητες – και ότι αυτό θα μπορούσε να αλλοιώσει τα στοιχεία που συλλέγονται από το κοινό.

«Η εμπειρία μου από την περιήγησή μου στο Facebook αυτές τις μέρες είναι ότι ένας τεράστιος όγκος φωτογραφιών άγριας ζωής αποτελείται πλέον απλώς από εικόνες που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο Δρ. Alexander Lees, οικολόγος στο Manchester Metropolitan University και συγγραφέας του άρθρου στο περιοδικό. «Η ιδέα ότι θα μπορούσαμε ίσως να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις φωτογραφίες για να κατανοήσουμε πού βρίσκονται τα είδη στο χώρο και στο χρόνο είναι πολύ δύσκολη».

Οι καθαρά ψευδείς αναφορές παραμένουν σπάνιες και συχνά είναι εύκολο να εντοπιστούν, ανέφερε ο Lees – κανείς δεν πιστεύει σε μια παρατήρηση τουκάν στη Σιβηρία – αλλά, όπως λέει, οι παρατηρητές πουλιών συχνά χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να επεξεργαστούν και να βελτιώσουν μια εικόνα και ο αλγόριθμος μπορεί στη συνέχεια να εισάγει τμήματα από διαφορετικά είδη πουλιών για να δημιουργήσει τη νέα εικόνα.

Όπως γράφει ο Guardian, ο Lees παραθέτει το παράδειγμα μιας ψευδούς παρατήρησης ενός κοκκινοφτερού μαύρου κοτσυφιού στην κεντρική Βραζιλία, το οποίο συνήθως συναντάται στη Βόρεια Αμερική και δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ σε αυτή την περιοχή της Βραζιλίας μέχρι την αναφερόμενη παρατήρηση. Το πουλί ήταν, στην πραγματικότητα, ένας επαυλετός – ένα κοινό είδος πουλιού του Νέου Κόσμου – αλλά ο φωτογράφος είχε ζητήσει από μια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης να κάνει τη φωτογραφία να «φαίνεται καλύτερη», οπότε προστέθηκαν τμήματα του κοτσυφιού με κόκκινα φτερά, με αποτέλεσμα την ψευδή παρατήρηση.

«Οι φωτογράφοι άγριας φύσης μπορεί να είναι αρκετά εμμονικοί με το να τραβήξουν μια όμορφη φωτογραφία, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος η εικόνα να προκαλέσει στην πραγματικότητα προβλήματα στο μέλλον, όταν χρησιμοποιηθεί τεχνητή νοημοσύνη για την επεξεργασία της», δήλωσε ο Lees.

Στο iNaturalist, ένα κοινωνικό δίκτυο όπου οι λάτρεις της φύσης μπορούν να καταγράφουν παρατηρήσεις φυτών και ζώων, μόλις 1.400 από τις περισσότερες από 610 εκατομμύρια εικόνες της πλατφόρμας έχουν επισημανθεί για χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Από την παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο τα φυτά και τα ζώα αντιδρούν στην κλιματική αλλαγή έως την καταγραφή νέων συμπεριφορών σε είδη, έχουν γίνει δεκάδες ανακαλύψεις χάρη στην «επιστήμη των πολιτών».

Ο Tony Iwane, διευθυντής υποστήριξης κοινότητας του iNaturalist, ο οποίος ήταν συν-συγγραφέας της μελέτης στο Nature, δήλωσε ότι οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις είναι απίθανο να είναι κακόβουλες, αλλά κάλεσε τους χρήστες να είναι προσεκτικοί.

«Σε πλατφόρμες όπως η δική μας, απλοί άνθρωποι δημοσιεύουν πληροφορίες που ένας επιστήμονας πιθανότατα δεν θα μπορούσε ποτέ να συγκεντρώσει σε τέτοια κλίμακα. Είναι επίσης σχεδόν σαν ένας αισθητήρας για το τι συμβαίνει στη Γη σε πραγματικό χρόνο: ανθίζουν νωρίτερα τα φυτά; Μετακινούνται τα είδη προς τα βόρεια καθώς το κλίμα θερμαίνεται; Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για το πού βρίσκονται τα είδη, τόσο καλύτερα ενημερωμένοι μπορούμε να είμαστε ως υπερασπιστές της φύσης. Ωστόσο, οι πληροφορίες πρέπει να είναι ακριβείς», ανέφερε.