Πώς το binge-watching σε κάνει πιο μοναχικό

Το να «λιώνεις» βλέποντας την αγαπημένη σου σειρά μπορεί να φαίνεται σαν ένας αθώος τρόπος χαλάρωσης, όμως όσοι φτάνουν στο σημείο του εθισμού είναι πιο πιθανό να νιώθουν μοναξιά, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS One, εντόπισε σύνδεση ανάμεσα στη μοναξιά και στον εθισμό στο binge-watching, υποδεικνύοντας ότι κάποιοι άνθρωποι ίσως χρησιμοποιούν τις τηλεοπτικές σειρές ως μέσο για να διαχειριστούν την κοινωνική τους απομόνωση.

Σύμφωνα με το Euronews, οι ερευνητές Ξιαοφάν Γιουέ και Ξιν Κούι από το Πανεπιστήμιο Huangshan στην Κίνα ανέλυσαν απαντήσεις ερωτηματολογίων από 551 ενήλικες που κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες τηλεόρασης. Όλοι οι συμμετέχοντες παρακολουθούσαν τουλάχιστον 3,5 ώρες τηλεόρασης την ημέρα και πάνω από τέσσερα επεισόδια την εβδομάδα.

Περισσότεροι από έξι στους δέκα (334 άτομα) πληρούσαν τα κριτήρια εθιστικού binge-watching, τα οποία περιελάμβαναν «εμμονή, αύξηση της κατανάλωσης τηλεόρασης και αρνητικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα», όπως στη δουλειά ή στις σχέσεις.

Σε αυτή την ομάδα, υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς συνδέονταν σημαντικά με πιο σοβαρό εθισμό στο binge-watching. Αυτή η συσχέτιση δεν εντοπίστηκε στους βαρείς τηλεθεατές που δεν θεωρήθηκαν εθισμένοι, κάτι που υποδηλώνει ότι ο εθισμός στο binge-watching μπορεί να υποκινείται από διαφορετικούς ψυχολογικούς παράγοντες.

Ο κίνδυνος της μοναξιάς

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι αναπτύσσουν συνήθειες binge-watching και βρήκαν ότι η μοναξιά συνδέεται στενά με δύο βασικούς παράγοντες: τη φυγή από την πραγματικότητα (escapism) και την «συναισθηματική ενίσχυση». Αυτό υποδηλώνει ότι όσοι νιώθουν μόνοι μπορεί να στρέφονται στην τηλεόραση τόσο για να αποφύγουν αρνητικά συναισθήματα, όσο και για να αναζητήσουν παρηγοριά ή ευχαρίστηση.

Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει τη μοναξιά με ψυχικό στρες, χειρότερη ψυχική υγεία, κακή σωματική κατάσταση και χαμηλότερη ποιότητα ζωής.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι η μοναξιά επηρεάζει το 16% των ανθρώπων παγκοσμίως και χαρακτηρίζει την κοινωνική αποσύνδεση ως «σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία».

Η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συνδέονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2, κατάθλιψης και άγχους, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Περιορισμοί της μελέτης

Παρόλα αυτά, η μελέτη για το binge-watching έχει ορισμένους περιορισμούς. Δείχνει συσχέτιση, όχι άμεση αιτιώδη σχέση, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει πως η μοναξιά οδηγεί στον εθισμό στο binge-watching.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στην τηλεοπτική κατανάλωση και δεν εξέτασαν άλλες μορφές χρήσης οθονών, όπως το σύντομο περιεχόμενο τύπου YouTube ή TikTok.

Ωστόσο, τα ευρήματα υπογραμμίζουν το πώς η υπερβολική κατανάλωση μέσων μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός αντιμετώπισης για άτομα που δυσκολεύονται με την κοινωνική απομόνωση.

«Η μελέτη αυτή προάγει την κατανόησή μας σχετικά με το binge-watching, διαχωρίζοντας τις εθιστικές από τις μη εθιστικές μορφές και δείχνοντας ότι η μοναξιά προβλέπει σημαντικά τον εθισμό στο binge-watching, ενώ η φυγή και η συναισθηματική ενίσχυση λειτουργούν ως διπλές οδοί συναισθηματικής ρύθμισης», έγραψαν οι συγγραφείς.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί αν η μείωση της μοναξιάς θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη ή την αντιμετώπιση προβληματικών συμπεριφορών binge-watching.