«Remember, remember…»: Η αληθινή ιστορία πίσω από το «V for Vendetta»

«Remember, remember, the 5th of November

The Gunpowder Treason and plot;

I know of no reason why Gunpowder Treason

Should ever be forgot».

Πριν 420 χρόνια, η 5η Νοεμβρίου 1605, δεν ήταν μια συνηθισμένη ημέρα για τη Μεγάλη Βρετανία. Ήταν η ημέρα που ένας πρώην στρατιωτικός, μέλος μιας ομάδας φανατικών καθολικών σκόπευε να πυροδοτήσει έναν τεράστιο εκρηκτικό μηχανισμό για να ισοπεδώσει το βρετανικό κοινοβούλιο σκοτώνοντας τον προτεστάντη βασιλιά Ιάκωβο Α’.

Η «συνωμοσία της πυρίτιδας», όπως έμεινε στην ιστορία, απέτυχε παταγωδώς. Ο Γκάι Φωκς συνελήφθη και εκτελέστηκε, ωστόσο, το όνομα και το πρόσωπό του βρήκαν τη θέση τους στην αιωνιότητα και έγιναν σύμβολα αντίστασης σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η συνωμοσία και ο πρωταγωνιστής της

Επικεφαλής της οργάνωσης ήταν ο Ρόμπερτ Κατεσμπι, ενώ ο άνθρωπος που ανέλαβε να βάλει φωτιά στα 36 βαρέλια πυρίτιδας στα υπόγεια του Κοινοβουλίου ήταν ο Γκάι Φωκς, πρώην στρατιωτικός, έμπειρος στα εκρηκτικά.

Στόχος των συνωμοτών ήταν, μετά την ανατίναξη, να προκαλέσουν λαϊκή εξέγερση και να τοποθετήσουν στον θρόνο την 9χρονη Ελισάβετ, κόρη του βασιλιά, η οποία ήταν καθολική.

Πώς αποκαλύφθηκε το σχέδιο

Λίγες ημέρες πριν την επίθεση, μια ανώνυμη επιστολή έφτασε στα χέρια του βαρόνου Μοντελιέ, προειδοποιώντας τον να μην παραστεί στη συνεδρίαση. Η προειδοποίηση οδήγησε σε έρευνες. Έτσι, τη νύχτα της 4ης Νοεμβρίου, οι φρουροί εντόπισαν τον Φωκς δίπλα στα βαρέλια πυρίτιδας.

Ο Φωκς συνελήφθη, βασανίστηκε και τελικά ομολόγησε. Σύμφωνα με τις πηγές της εποχής, παρά τα βασανιστήρια, παρέμεινε αμίλητος για αρκετές ημέρες, γεγονός που συνέβαλε αργότερα στο να «χτιστεί» ο μύθος του.

Η εκτέλεση και το «μήνυμα» της εξουσίας

Οι συνωμότες καταδικάστηκαν σε θάνατο. Ο Φωκς, εξαντλημένος, φαίνεται πως έπεσε από την αγχόνη πριν προλάβει να κρεμαστεί, σπάζοντας τον αυχένα του.

Παρά ταύτα, το σώμα του τεμαχίστηκε και τμήματα στάλθηκαν σε διάφορες περιοχές του βασιλείου «ώστε να θυμούνται όλοι την μοίρα των προδοτών».

«Remember, remember the 5th of November»

Η αποτυχημένη συνωμοσία γέννησε στη Βρετανία μια παράδοση: κάθε 5 Νοεμβρίου, οι πολίτες ανάβουν φωτιές και πυροτεχνήματα στη λεγόμενη Bonfire Night. Το γνωστό παραδουσιακό τραγούδι της ημέρας ξεκινά:

«Remember, remember, the 5th of November

The Gunpowder Treason and Plot…»

Και από τη Βρετανία, στον κόσμο

Μέχρι το 2005 η γιορτή του «Guy Fawkes Night» ή του «Bonfire Night» ήταν μια καθαρά βρετανική υπόθεση. Όταν όμως κυκλοφόρησε η εξαιρετική ταινία «V for Vendetta» η ιστορία επανήλθε στο παγκόσμιο προσκήνιο.

Η μάσκα με το χαρακτηριστικό χαμόγελο του Γκάι Φωκς έγινε σύμβολο αντίστασης, διαμαρτυρίας και πολιτικού ακτιβισμού σε όλον τον κόσμο — από διαδηλώσεις μέχρι κινήματα όπως τους Anonymous.

Σήμερα, ο Γκάι Φωκς δεν μνημονεύεται μόνο ως αποτυχημένος συνωμότης, αλλά ως σύμβολο της ιδέας ότι η εξουσία μπορεί και πρέπει να αμφισβητείται.

Ακολουθεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές (και αγαπημένες) σκηνές από την ταινία «V for Vendetta»: