Υπάρχουν σύμβολα που αντιπροσωπεύουν το κύρος και άλλα που αφηγούνται ιστορίες. Το «Spirit of Ecstasy», η φτερωτή θεά που κοσμεί το καπό κάθε Rolls-Royce εδώ και πάνω από έναν αιώνα, κάνει και τα δύο. Όμως, πίσω από την αστραφτερή επιφάνεια της μασκότ από ανοξείδωτο ατσάλι ή… χρυσό, δεν κρύβεται απλώς η μηχανολογική υπεροχή, αλλά ένα από τα πιο παθιασμένα και τραγικά ειδύλλια της αριστοκρατικής Ευρώπης.
Μια ιστορία που ξεκίνησε στα σαλόνια του Λονδίνου και, σύμφωνα με έναν γοητευτικό θρύλο, τελείωσε στα καταγάλανα νερά της Κρήτης.
Η γέννηση μιας αυτοκρατορίας και η ανάγκη για στυλ
Όλα ξεκίνησαν στις 4 Μαΐου 1904, όταν ο οραματιστής Charles Rolls και ο τελειομανής μηχανικός Henry Royce έδωσαν τα χέρια. Η Rolls-Royce γεννήθηκε για να ορίσει την πολυτέλεια. Ωστόσο, οι πρώτοι ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων είχαν μια μάλλον... αμφίβολη αισθητική. Συνήθιζαν να τοποθετούν στο καπό ακατάλληλα διακοσμητικά, από μαύρες γάτες μέχρι μικρούς διαβόλους.
Η εταιρεία έπρεπε να βρει κάτι αντάξιο της αίγλης της. Ο Claude Johnson, διευθύνων σύμβουλος της φίρμας, αναζητούσε κάτι που να εκφράζει την ταχύτητα με σιωπή, τη χάρη και τη μυστηριώδη ενέργεια. Αν και του πρότειναν τη Νίκη της Σαμοθράκης, ο γλύπτης Charles Robinson Sykes είχε κάτι πολύ πιο ανθρώπινο και αισθησιακό στο μυαλό του.
Eleanor Thornton: Η μούσα του «ψιθύρου»
Η έμπνευση του Sykes δεν ήταν μια απρόσωπη θεά, αλλά μια γυναίκα από σάρκα και οστά: Η Eleanor Velasco Thornton, γραµµατέας και συνάµα ερωµένη του αφεντικού του, του λόρδου John Montagu (μανιώδη χαρτοπαίκτη και εφευρέτη του sandwich). Μεταξύ του Λόρδου και της Eleanor είχε αναπτυχθεί ένας θυελλώδης, παράνομος δεσμός που κράτησε πάνω από μια δεκαετία. Η διαφορά κοινωνικής τάξης καθιστούσε τον γάμο αδύνατο, καθώς ο Montagu ήταν ήδη παντρεμένος με μια κυρία της αριστοκρατίας (την Lady Cecil Victoria Constance Kerr). Ο έρωτάς τους ήταν το "κοινό μυστικό" της υψηλής κοινωνίας.
Το πρώτο αγαλματίδιο που φιλοτέχνησε ο Sykes για το αυτοκίνητο του Λόρδου ονομαζόταν "The Whisper" (Ο Ψίθυρος). Απεικόνιζε την Eleanor με το δάχτυλο στα χείλη, συμβολίζοντας τη μυστική τους αγάπη. Όταν αργότερα το σχέδιο εξελίχθηκε στο "Spirit of Ecstasy" το 1911, η Eleanor παρέμεινε το μοντέλο, με τα ρούχα της να ανεμίζουν σαν φτερά, χαρίζοντάς της το προσωνύμιο «Ellie in the Nightie».
Το τραγικό ναυάγιο και το Ελληνικό μυστήριο
Η ιστορία, όμως, πήρε μια δραματική τροπή το Δεκέμβριο του 1915, εν μέσω του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Λόρδος Montagu και η Eleanor ταξίδευαν προς την Ινδία με το πλοίο SS Persia. Η γραμματέας του συνόδευε τον Λόρδο ο οποίος είχε διοριστεί να αναλάβει πρέσβυς στην Ινδία. Στις 30 Δεκεμβρίου, νότια της Κρήτης, το πλοίο τορπιλίστηκε από γερμανικό υποβρύχιο και βυθίστηκε μέσα σε πέντε λεπτά. Ο Λόρδος Montagu κατάφερε να σωθεί μετά από μέρες σε μια σωσίβια λέμβο. Η Eleanor, όμως, θεωρήθηκε επίσημα νεκρή. Ή μήπως όχι;
Εδώ ξεκινά το μυστήριο που συνδέει την ιστορία με την Ελλάδα. Για δεκαετίες, ψίθυροι στους κύκλους των συλλεκτών και των ιστορικών αναφέρουν μια διαφορετική εκδοχή. Λέγεται ότι μια πανέμορφη γυναίκα, που έμοιαζε εκπληκτικά στην Eleanor, ανασύρθηκε από Κρητικούς ψαράδες στις νότιες ακτές του νησιού. Χτυπημένη από το σοκ ή ίσως επιδιώκοντας μια νέα ζωή μακριά από τα δεσμά ενός παράνομου έρωτα που δεν είχε μέλλον, η γυναίκα αυτή φέρεται να έζησε τα υπόλοιπα χρόνια της σε ένα παραθαλάσσιο χωριό της Κρήτης με άλλο όνομα.
Αν αυτή η θεωρία αληθεύει, η γυναίκα που έγινε το σύμβολο της απόλυτης βρετανικής πολυτέλειας, βρήκε τη δική της «έκσταση» στην απλότητα του ελληνικού φωτός, την ώρα που το ορείχαλκινο είδωλό της κατακτούσε τους δρόμους όλου του κόσμου.
Μια Θεά που εξελίσσεται
Παρά τις αντιρρήσεις του Henry Royce, ο οποίος θεωρούσε ότι το αγαλματίδιο χαλούσε την ορατότητα του οδηγού, το Spirit of Ecstasy καθιερώθηκε. Μέσα στα χρόνια, το "Πνεύμα" άλλαξε μορφές: Έγινε πιο μικρό, επιχρυσώθηκε, ενώ για ένα διάστημα (1934-1956) υπήρξε και μια γονατιστή έκδοση, πάλι ως φόρος τιμής στην Eleanor.
Σήμερα, στις σύγχρονες Rolls-Royce, η "Silver Lady" είναι ένα θαύμα τεχνολογίας. Με το πάτημα ενός κουμπιού ή σε περίπτωση πρόσκρουσης, αποσύρεται με αστραπιαία ταχύτητα μέσα στη μάσκα του αυτοκινήτου για να προστατευτεί από κλοπή ή φθορά.
Είτε πρόκειται για ανοξείδωτο ατσάλι, είτε για κρύσταλλο με εσωτερικό φωτισμό, η φιγούρα της Eleanor παραμένει εκεί. Είναι η υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε μεγάλη μάρκα δεν κρύβονται μόνο νούμερα και πωλήσεις, αλλά συναίσθημα, πάθος και μυστικά που αρνούνται να ξεχαστούν, ακόμα και κάτω από το βαθύ μπλε του Λιβυκού Πελάγους.