Στενά του Ορμούζ: Σχεδόν μηδενική η ροή πετρελαίου – Επιστρέφει το «φάντασμα» της κρίσης του 1970
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ προκαλεί τη μεγαλύτερη διαταραχή πετρελαίου στην ιστορία – Συναγερμός από τον IEA και ιστορική παρέμβαση 400 εκατ. βαρελιών
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο ενεργειακό σοκ που θυμίζει τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970. Ο πόλεμος στο Ιράν και η δραματική μείωση των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι οι ενεργειακές αγορές βρίσκονται σε «κρίσιμο σημείο καμπής», καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει περιορίσει δραματικά τις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού, η κρίση έχει αφαιρέσει περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από την παγκόσμια παραγωγή, καθώς το βασικό ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη έχει ουσιαστικά παραλύσει.
Πριν από την έναρξη της σύρραξης, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσαν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Το πετρέλαιο «σπάει» το φράγμα των 100 δολαρίων
Οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας ήταν άμεσες. Το πετρέλαιο ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν παρατεταμένη κρίση στην παγκόσμια προσφορά.
Σε αρκετές συνεδριάσεις οι τιμές εκτινάχθηκαν ακόμη και πάνω από τα 110 δολάρια, καθώς οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και οι απειλές για πλήρη αποκλεισμό του Ορμούζ εντείνουν την αβεβαιότητα.
Οι φόβοι των αγορών δεν περιορίζονται μόνο στην ενέργεια. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ένα παρατεταμένο ενεργειακό ράλι μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού και να επιβραδύνει την παγκόσμια ανάπτυξη.
Η μεγαλύτερη ενεργειακή παρέμβαση στην ιστορία
Για να περιοριστεί η εκρηκτική άνοδος των τιμών, οι 32 χώρες-μέλη του IEA αποφάσισαν τη συντονισμένη αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση που έχει γίνει ποτέ στην αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, αναλυτές σημειώνουν ότι το μέτρο ενδέχεται να καλύψει μόνο ένα μέρος των απωλειών, καθώς η κρίση στον Περσικό Κόλπο συνεχίζει να περιορίζει τις εξαγωγές.
Δύσκολες προβλέψεις για τους επόμενους μήνες
Ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσα στον Μάρτιο, εξαιτίας της σύγκρουσης και των προβλημάτων στις μεταφορές.
Αν και χώρες όπως η Ρωσία και το Καζακστάν προσπαθούν να αυξήσουν την παραγωγή για να καλύψουν το κενό, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να κρατούν τις αγορές σε κατάσταση νευρικότητας.
Με τα Στενά του Ορμούζ, την πιο κρίσιμη ενεργειακή «αρτηρία» του πλανήτη, ουσιαστικά εκτός λειτουργίας, η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης ενεργειακής αβεβαιότητας.
