Τέλος στο πάρτι των φθηνών δεμάτων: Οι ευρωβουλευτές ανοίγουν σήμερα τον «φάκελο» Shein και Temu

Η Ευρώπη στρέφει το βλέμμα της σε δύο από τους πιο εκρηκτικούς «παίκτες» του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου. Στην σημερινή Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, οι ευρωβουλευτές αναμένεται να ανοίξουν τον φάκελο Shein –Temu , σε μια συζήτηση που μπορεί να καθορίσει το επόμενο βήμα της ΕΕ απέναντι στις μη συμμορφούμενες πλατφόρμες.

Η συζήτηση που έρχεται

Το θέμα εντάχθηκε ήδη στην επίσημη ατζέντα της Ολομέλειας και χαρακτηρίζεται από τις Βρυξέλλες ως «υψηλής προτεραιότητας». Ο τίτλος — EU action against non-compliant e-commerce platforms — προϊδεάζει για μια συνεδρίαση όπου θα τεθούν στο μικροσκόπιο:

• η υπερβολική εισροή φτηνών δεμάτων από Ασία προς ΕΕ,
• οι πιθανές παραβιάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων ασφάλειας προϊόντων,
• και η ανάγκη επιβολής ουσιαστικών κυρώσεων σε πλατφόρμες που λειτουργούν «εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου».

Η SHEIN έχει ήδη χαρακτηριστεί «Very Large Online Platform» βάσει του Digital Services Act, ένα καθεστώς αυστηρής εποπτείας, ενώ η Temu βρίσκεται στο στόχαστρο για πιθανές παραβάσεις που αφορούν διαφάνεια, ασφάλεια προϊόντων και εμπορικές πρακτικές.

Το τέλος της εξαίρεσης στα φτηνά δέματα

Στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθεί και το πιο καυτό θέμα: τα «low-value parcels», τα μικρά δέματα κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται σωρηδόν από χώρες εκτός ΕΕ κυρίως από Κίνα, χωρίς τελωνειακή επιβάρυνση. Αυτό το καθεστώς τελειώνει.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε δύο μεγάλες αλλαγές:

• Κατάργηση της εξαίρεσης για τα δέματα κάτω των 150 ευρώ

Για πρώτη φορά, όλα τα πακέτα, ανεξαρτήτως αξίας, θα ελέγχονται τελωνειακά και θα φορολογούνται. Το «παράθυρο» που επέτρεπε σε εκατομμύρια πακέτα να περνούν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο κλείνει οριστικά.

• Επιβολή νέου τέλους περίπου 2 ευρώ ανά δέμα

Για να καλυφθεί το κόστος των τελωνειακών ελέγχων και της διαχείρισης του τεράστιου όγκου εισαγωγών από πλατφόρμες τύπου SHEIN και Temu, προτείνεται flat fee περίπου 2 ευρώ ανά πακέτο.

Αυτό το τέλος είναι μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης που στοχεύει:

• στο να περιορίσει το «κύμα» των ανεξέλεγκτων εισαγωγών
• να προστατεύσει τα ευρωπαϊκά έσοδα,
• και να εξισορροπήσει τον ανταγωνισμό με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό αυστηρή φορολογία και κανόνες.

Το αγκάθι των «μικρών δεμάτων»

Ο όγκος των λεγόμενων low-value parcels αποτελεί ένα από τα μεγάλα «ανοιχτά μέτωπα». Πρόκειται για εκατοντάδες χιλιάδες μικρά πακέτα που φτάνουν καθημερινά στην ΕΕ χωρίς τελωνειακούς ελέγχους και με ελάχιστη έως μηδενική φορολόγηση.

Το Ευρωκοινοβούλιο θέλει να βάλει τέλος σε αυτό το «παράθυρο». Όχι μόνο για λόγους φορολογικής ισότητας, αλλά και για:

• την προστασία των καταναλωτών,
• η θωράκιση της αγοράς από επικίνδυνα ή αμφίβολης ποιότητας προϊόντα,
• και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Τι αναμένεται να ζητήσουν οι ευρωβουλευτές

Στο Στρασβούργο, σύμφωνα με τα προγραμματισμένα σημεία της συζήτησης, οι ευρωβουλευτές αναμένεται να πιέσουν την Κομισιόν:

• να εντατικοποιήσει τους ελέγχους βάσει του Digital Services Act,
• να ξεκινήσει επίσημες έρευνες κατά πλατφορμών όπως Temu και AliExpress,
• να επιβάλει ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα μικρά δέματα,
• και να εξασφαλίσει ότι οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες που εισάγουν μαζικά προϊόντα από τρίτες χώρες θα λογοδοτούν με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν για τις ευρωπαϊκές εταιρείες.

Η μεγάλη εικόνα: μια Ευρώπη που αλλάζει στρατηγική

Η συζήτηση δεν είναι τυπική. Είναι πολιτικό μήνυμα. Η ΕΕ δηλώνει ότι δεν είναι διατεθειμένη να αφήσει το ηλεκτρονικό εμπόριο να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα, ειδικά όταν αυτό επηρεάζει την ασφάλεια, την αγορά και τη φορολογική ισορροπία. Οι SHEIN και Temu έχουν αναδειχθεί σε φαινόμενα της εποχής, όμως στο Στρασβούργο θα τεθεί το ερώτημα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια πλατφόρμα όταν οι κανόνες της αγοράς δεν εφαρμόζονται ισότιμα;