Τι κρατά τους ανθρώπους εθισμένους στο αλκοόλ σύμφωνα με νέα μελέτη

Ένα μικρό αλλά  κρίσιμο τμήμα του εγκεφάλου συνδέει την κατανάλωση αλκοόλ  με την ανακούφιση από τα συμπτώματα στέρησης, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Biological Psychiatry Global Open Science. Η ανακάλυψη αυτή εξηγεί γιατί η υποτροπή είναι τόσο επίμονη και ανοίγει δρόμους για νέες θεραπείες, όχι μόνο για τον αλκοολισμό αλλά και για άγχος, τραυματικές εμπειρίες και άλλες δυσλειτουργικές συμπεριφορές.

Όπως διαβάζουμε στο Science Daily, η έρευνα επικεντρώθηκε σε μια ομάδα κυττάρων στον παρακοιλιακό θάλαμο (PVT) σε αρουραίους. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η δραστηριότητα αυτής της περιοχής αυξάνεται όταν τα ζώα μαθαίνουν να συνδέουν συγκεκριμένα περιβαλλοντικά ερεθίσματα με την ανακούφιση που προσφέρει το αλκοόλ από τα δυσάρεστα συναισθήματα της στέρησης. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος καταγράφει ως πληροφορία ότι το ποτό κατευνάζει τον πόνο και το άγχος, με αποτέλεσμα η αποχή να γίνεται πολύ δύσκολη. 

Πώς ο εγκέφαλος συνδέει το ποτό με ανακούφιση

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η εξάρτηση δεν είναι μόνο αναζήτηση ευχαρίστησης. Οι άνθρωποι προσπαθούν κυρίως να αποφύγουν έντονα αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος και η δυσφορία της στέρησης. Αυτό που δείχνει η μελέτη είναι ποια εγκεφαλικά συστήματα ευθύνονται για τη μάθηση που παγιδεύει τον άνθρωπο στον κύκλο της εξάρτησης και γιατί η υποτροπή μπορεί να είναι τόσο επίμονη. 

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε προηγμένες τεχνικές απεικόνισης για να χαρτογραφήσει κάθε κύτταρο στον εγκέφαλο των αρουραίων. Συγκρίνοντας αρουραίους που είχαν βιώσει στέρηση και συνδέοντας την ανακούφιση με το αλκοόλ με άλλες ομάδες ελέγχου, εντόπισαν τον PVT ως την πιο ενεργή περιοχή. Ο PVT είναι γνωστός για τη σχέση του με το άγχος και τη δυσφορία, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι η ανακούφιση από τα αρνητικά συναισθήματα παίζει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της εξάρτησης.

Η μάθηση που οδηγεί στην υποτροπή

Καθώς οι αρουραίοι μαθαίνουν να συνδέουν τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα με την ανακούφιση, η επιθυμία για αλκοόλ γίνεται σχεδόν ακατανίκητη, ακόμη και όταν η συμπεριφορά αυτή συνεπάγεται δυσκολίες ή ποινές. Η ανακάλυψη αυτή φωτίζει γιατί η θεραπεία της εξάρτησης απαιτεί στρατηγικές που δεν περιορίζονται απλώς στην αποχή από το ποτό.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι μηχανισμοί που εντοπίστηκαν είναι ευρύτεροι από τον αλκοολισμό. Η μάθηση που συνδέει το περιβάλλον με την ανακούφιση από αρνητικά συναισθήματα είναι μια βασική λειτουργία του εγκεφάλου και μπορεί να επηρεάσει συμπεριφορές όπως το άγχος, την αποφυγή τραυματικών εμπειριών και άλλες δυσλειτουργικές καταστάσεις.

Η επόμενη φάση της έρευνας θα επικεντρωθεί στη μελέτη των νευροχημικών ουσιών που απελευθερώνονται στον PVT όταν οι οργανισμοί εκτίθενται σε ερεθίσματα που συνδέονται με ανακούφιση. Αν καταφέρουν να εντοπίσουν τα μόρια που εμπλέκονται, θα ανοίξουν νέες δυνατότητες ανάπτυξης φαρμάκων για την αντιμετώπιση της εξάρτησης και άλλων σχετικών διαταραχών.