Το κάπνισμα χαλαρώνει τα δόντια και καταστρέφει το οστό της γνάθου - Τώρα ξέρουμε και το γιατί

Το κάπνισμα συνδέεται συνήθως με προβλήματα στους πνεύμονες ή την καρδιά. Ωστόσο, από τις πρώτες περιοχές του σώματος που δέχονται τη φθορά του είναι το στόμα. Τα ούλα εκτίθενται καθημερινά σε ένα μείγμα χημικών ουσιών, οι οποίες με τον καιρό δεν προκαλούν απλώς ερεθισμό, αλλά μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρή και επίμονη νόσο που αποδυναμώνει τα δόντια και καταστρέφει το οστό που τα συγκρατεί.

Η περιοδοντίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονή των ούλων που ξεκινά όταν μικρόβια εισχωρούν στους ιστούς και το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά. Αν αυτή η αντίδραση δεν ελεγχθεί, τα ούλα αρχίζουν να υποχωρούν, το οστό χάνει τη δύναμή του και τα δόντια σταδιακά χαλαρώνουν. Το κάπνισμα είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι επιδεινώνει αυτή τη διαδικασία, όμως μέχρι πρόσφατα δεν ήταν ξεκάθαρο τι ακριβώς αλλάζει σε κυτταρικό επίπεδο.

Γιατί τα ούλα των καπνιστών γίνονται πιο ευάλωτα

Νέα ερευνητικά δεδομένα, που δημοσιεύονται στο περιοδικό International Journal of Oral Science δείχνουν ότι το πρόβλημα ξεκινά ήδη από την επιφάνεια των ούλων. Τα κύτταρα που σχηματίζουν το «φράγμα» προστασίας φαίνεται ότι χάνουν τη συνοχή και την αντοχή τους πιο εύκολα στους καπνιστές. Η νικοτίνη, σε συνδυασμό με βακτηριακούς παράγοντες, αποδυναμώνει τη δομή των κυττάρων και ενισχύει τα σήματα φλεγμονής. Με απλά λόγια, τα ούλα γίνονται πιο ευάλωτα και πιο «νευρικά» απέναντι σε κάθε ερέθισμα.

Όπως περιγράφεται στο The Brighter Side Of News, όταν αυτό το προστατευτικό στρώμα χαλάσει, τα μικρόβια περνούν ευκολότερα βαθύτερα. Εκεί ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα, όμως στους καπνιστές η αντίδραση δεν σβήνει εύκολα. Αντί να περιοριστεί και να επιτρέψει την επούλωση, παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα, προκαλώντας συνεχή φθορά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι θεραπείες στα ούλα συχνά δεν είναι αποτελεσματικές σε άτομα που καπνίζουν.

Πώς η χρόνια φλεγμονή οδηγεί σε απώλεια οστού

Σε βαθύτερα στρώματα του ιστού, τα κύτταρα που στηρίζουν τη δομή των ούλων δείχνουν επίσης σημάδια πρόωρης καταπόνησης. Αντί να λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμός επιδιόρθωσης, εμφανίζουν χαρακτηριστικά γήρανσης και στέλνουν περισσότερα «καλέσματα» σε κύτταρα του ανοσοποιητικού. Αυτό μπορεί αρχικά να μοιάζει χρήσιμο, όμως σε βάθος χρόνου οδηγεί σε υπερβολική φλεγμονή και μεγαλύτερη απώλεια οστού.

Ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να έχει και ο ρόλος των αιμοφόρων αγγείων. Στους καπνιστές, τα κύτταρα που τα επενδύουν βρίσκονται πολύ κοντά σε ανοσοκύτταρα που ευθύνονται για την ένταση της φλεγμονής. Αυτή η «γειτνίαση» ενισχύει την επικοινωνία τους και ωθεί το ανοσοποιητικό σε πιο επιθετική συμπεριφορά, αντί για εξισορρόπηση και αποκατάσταση.

Στο κέντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκεται ένα χημικό σήμα που λειτουργεί σαν μαγνήτης για τα ανοσοκύτταρα και τα ωθεί σε πιο καταστροφική δράση. Όταν αυτό το σήμα περιορίστηκε σε πειραματικά μοντέλα, η φλεγμονή μειώθηκε και η απώλεια οστού ήταν σαφώς μικρότερη. Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει άμεση θεραπεία, αλλά ανοίγει τον δρόμο για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στο μέλλον.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πρόληψη και τη θεραπεία

Για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα στα ούλα, η εικόνα είναι συχνά απογοητευτική: καλή στοματική υγιεινή, τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο, αλλά η κατάσταση επιμένει. Η νέα γνώση δείχνει ότι το κάπνισμα αλλάζει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται ο ιστός, καθιστώντας τη φυσιολογική επούλωση πολύ πιο δύσκολη. Γι’ αυτό τον λόγο η διακοπή του καπνίσματος παραμένει ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη διατήρηση υγιών δοντιών και ούλων.