Το κλειδί μιας καλής σχέσης είναι η συναισθηματική νοημοσύνη, σύμφωνα με μελέτη

Η συναισθηματική νοημοσύνη θεωρείται  βασικό συστατικό μιας υγιούς και ικανοποιητικής σχέσης. Άνθρωποι που μπορούν να αναγνωρίζουν, να κατανοούν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματα –τα δικά τους και των άλλων– δηλώνουν συγκριτικά πιο ευτυχισμένοι με τον σύντροφό τους. Ωστόσο, το ερώτημα παρέμενε: ποια ακριβώς συμπεριφορά είναι αυτή που κάνει τη διαφορά στην καθημερινότητα ενός ζευγαριού και μετατρέπει τη συναισθηματική ικανότητα σε ευτυχία;

Μία νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Social and Personal Relationships αναφέρει ότι το «μυστικό» δεν βρίσκεται σε πολύπλοκες τεχνικές επικοινωνίας ή σε εξεζητημένες στρατηγικές διαχείρισης κρίσεων. Αντίθετα, η πιο σταθερή συμπεριφορά που συνδέει τη συναισθηματική νοημοσύνη με την ευτυχία είναι το να κάνεις τον σύντροφό σου να νιώθει ότι τον εκτιμάς, ότι είναι σημαντικός και μοναδικός για εσένα.

Τι σημαίνει «εξωτερική ρύθμιση συναισθημάτων»

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, οι ερευνητές βασίστηκαν στην έννοια της «εξωτερικής ρύθμισης συναισθημάτων», δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο προσπαθούμε να επηρεάσουμε τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω μας. Στις σχέσεις αυτό μεταφράζεται σε κινήσεις όπως το να παρηγορήσεις, να ηρεμήσεις ή να επιβεβαιώσεις τον άλλον. Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ θέλησε να εξετάσει ποιες από αυτές τις πρακτικές έχουν ουσιαστικό βάρος και ποιες λειτουργούν περισσότερο συμπληρωματικά, χωρίς να καθορίζουν από μόνες τους την ποιότητα της σχέσης.

Η μελέτη παρακολούθησε 175 ετερόφυλα ζευγάρια, συνολικά 350 άτομα, για διάστημα 14 εβδομάδων. Οι συμμετέχοντες, ηλικίας από 20 έως και άνω των 80 ετών, απάντησαν σε ερωτηματολόγια σε τρεις φάσεις. Αρχικά αξιολόγησαν τη συναισθηματική τους νοημοσύνη. Στη συνέχεια κατέγραψαν τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν για να κάνουν τον σύντροφό τους να νιώσει καλύτερα. Στο τέλος, διατύπωσαν την εκτίμησή τους για τη συνολική ποιότητα της σχέσης τους, λαμβάνοντας υπόψη την οικειότητα, την εμπιστοσύνη και τις συγκρούσεις.

Οι στρατηγικές που εξετάστηκαν ήταν τρεις. Η πρώτη ήταν η γνωστική αναπλαισίωση (cognitive reframing), δηλαδή η προσπάθεια να βοηθήσεις τον άλλον να δει μια δύσκολη κατάσταση από πιο θετική οπτική. Η δεύτερη ήταν η δεκτική ακρόαση (receptive listening), το να ακούς πραγματικά τον σύντροφό σου όταν εκφράζει τα συναισθήματά του. Η τρίτη –και τελικά πιο καθοριστική– ήταν η εκτίμηση: μικρές ή μεγάλες πράξεις που κάνουν τον άλλον να νιώθει αγαπητός, σημαντικός και αναντικατάστατος.

Γιατί η εκτίμηση ξεχωρίζει από τις άλλες στρατηγικές

Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Η έκφραση της εκτίμησης λειτούργησε ως ο βασικός «συνδετικός κρίκος» ανάμεσα στη συναισθηματική νοημοσύνη και την ποιότητα της σχέσης, τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες. Όσοι είχαν υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη χρησιμοποιούσαν πιο συχνά αυτή τη συμπεριφορά και, ως αποτέλεσμα, τόσο οι ίδιοι όσο και οι σύντροφοί τους δήλωναν πιο ικανοποιημένοι. Με αυτόν τον τρόπο είχε δημιουργηθεί ένας θετικός κύκλος, όπου η αίσθηση ότι «με εκτιμούν» ενίσχυε τη συνολική ευτυχία του ζευγαριού.

Οι άλλες δύο στρατηγικές παρουσίασαν πιο σύνθετη εικόνα και έντονες διαφορές φύλου. Όταν οι άνδρες άκουγαν με προσοχή τις συντρόφους τους, οι γυναίκες ένιωθαν καλύτερα με τη σχέση τους, χωρίς όμως οι ίδιοι οι άνδρες να δηλώνουν αντίστοιχη αύξηση στη δική τους ικανοποίηση. Στις γυναίκες, αντίθετα, η δεκτική ακρόαση φαινόταν να ωφελεί και τους δύο. Κάτι αντίστοιχο παρατηρήθηκε και στη γνωστική αναπλαισίωση, η οποία είχε θετικό αντίκτυπο κυρίως όταν την εφάρμοζαν άνδρες.

Συντήρηση σχέσης, όχι θαύματα

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν αν αυτές οι συμπεριφορές οδηγούν σε βελτίωση της σχέσης με την πάροδο του χρόνου, τα αποτελέσματα ήταν πιο συγκρατημένα. Η εκτίμηση και η συναισθηματική νοημοσύνη φαίνεται να διατηρούν μια ήδη καλή σχέση σε υψηλό επίπεδο, όχι όμως να τη «μεταμορφώνουν» μέσα σε λίγους μήνες. Αυτό υπογραμμίζει ότι μιλάμε περισσότερο για μηχανισμούς συντήρησης και όχι για θαυματουργές λύσεις.

Παρά τους περιορισμούς της –όπως το δυτικό πολιτισμικό πλαίσιο και τη χρήση αυτοαναφορών– η μελέτη στέλνει ένα απλό αλλά ισχυρό μήνυμα: η συναισθηματική ευφυΐα δεν χρειάζεται πάντα περίπλοκες εφαρμογές. Συχνά εκφράζεται μέσα από κάτι καθημερινό και ανθρώπινο: να δείχνεις έμπρακτα στον σύντροφό σου ότι τον υπολογίζεις, τον εκτιμάς και τον θεωρείς σημαντικό.