Φάε ρόδι για να προλάβεις την αθηροσκλήρωση - Τι λέει νέα μελέτη

Η αθηροσκλήρωση, δηλαδή η σταδιακή δημιουργία πλακών μέσα στις αρτηρίες, παραμένει μία από τις βασικές αιτίες εμφράγματος και εγκεφαλικού παγκοσμίως. Παρά τα αποτελεσματικά φάρμακα που υπάρχουν σήμερα, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να διατηρούν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Γι’ αυτό και οι επιστήμονες αναζητούν συμπληρωματικές λύσεις από τη διατροφή και τα λεγόμενα «nutraceuticals», φυσικές ουσίες με πιθανό θεραπευτικό όφελος.

Γιατί το ρόδι θεωρείται καρδιοπροστατευτική τροφή

Μία νέα μελέτη στρέφει το ενδιαφέρον στο ρόδι και ειδικότερα στις πολυφαινόλες του. Οι ερευνητές εξέτασαν την πουνικαλαγίνη, ένα από τα κύρια αντιοξειδωτικά συστατικά του ροδιού, αλλά και τα προϊόντα στα οποία μετατρέπεται μέσα στο σώμα μετά τη δράση των βακτηρίων του εντέρου. Αυτές οι ουσίες ονομάζονται ουρολιθίνες και φαίνεται ότι ίσως είναι οι πραγματικοί «πρωταγωνιστές» των ωφελειών.

Το βασικό πρόβλημα με πολλές φυτικές πολυφαινόλες είναι ότι απορροφώνται δύσκολα από το έντερο. Έτσι, ενώ το τρόφιμο περιέχει χρήσιμες ενώσεις, δεν σημαίνει ότι αυτές φτάνουν εύκολα στην κυκλοφορία του αίματος σε επαρκείς ποσότητες. Στην περίπτωση του ροδιού, η πουνικαλαγίνη μεταβολίζεται και τελικά δημιουργούνται ουρολιθίνες, οι οποίες μπορούν να δράσουν πιο αποτελεσματικά στον οργανισμό.

Οι επιστήμονες συνέκριναν αρκετές από αυτές τις ενώσεις σε εργαστηριακά πειράματα πάνω σε κύτταρα που σχετίζονται με την αθηροσκλήρωση, όπως μακροφάγα και ενδοθηλιακά κύτταρα των αγγείων. Εξέτασαν αν μειώνουν το οξειδωτικό στρες, τη φλεγμονή και την πρόσληψη οξειδωμένης LDL χοληστερόλης, διαδικασίες που συμβάλλουν στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών.

Η ουσία που ξεχώρισε στις δοκιμές των επιστημόνων

Από όλες τις ουσίες, εκείνη που ξεχώρισε ήταν η ουρολιθίνη Α. Στα εργαστηριακά τεστ περιόρισε την παραγωγή ελευθέρων ριζών, μείωσε φλεγμονώδεις μηχανισμούς και εμπόδισε κύτταρα του ανοσοποιητικού να μετακινηθούν προς τα τοιχώματα των αγγείων, κάτι που αποτελεί πρώιμο βήμα της αθηροσκλήρωσης.

Στη συνέχεια, η ομάδα δοκίμασε την ουρολιθίνη Α σε ποντίκια με υψηλό κίνδυνο αθηροσκλήρωσης, τα οποία ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε λιπαρά. Η παρέμβαση διήρκεσε 12 εβδομάδες. Τα ζώα που έλαβαν την ουσία εμφάνισαν μικρότερη επιβάρυνση από πλάκες στις αρτηρίες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

Δεν μειώθηκε μόνο το μέγεθος των πλακών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν και χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής μέσα σε αυτές, με λιγότερα μακροφάγα και Τ-λεμφοκύτταρα. Αυτό θεωρείται σημαντικό, επειδή οι «φλεγμονώδεις» πλάκες είναι πιο ασταθείς και έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να σπάσουν, προκαλώντας θρόμβωση και έμφραγμα.

Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ενδείξεις μεγαλύτερης σταθερότητας των πλακών. Αυξήθηκαν το κολλαγόνο και τα λεία μυϊκά κύτταρα, στοιχεία που ενισχύουν το ινώδες κάλυμμα της πλάκας. Με απλά λόγια, η ουσία δεν φάνηκε μόνο να μειώνει τις πλάκες, αλλά και να τις κάνει λιγότερο επικίνδυνες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι δεν υπήρξαν μεγάλες αλλαγές στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Αυτό σημαίνει ότι το πιθανό όφελος δεν εξηγείται απλώς από μείωση της LDL, αλλά πιθανότατα από άλλους μηχανισμούς, όπως αντιφλεγμονώδη δράση, βελτίωση του μεταβολισμού και καλύτερη λειτουργία των αγγείων.

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης αυξήσεις σε λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, ουσίες που παράγονται από το μικροβίωμα του εντέρου και συνδέονται με καλύτερο μεταβολικό προφίλ και χαμηλότερη φλεγμονή. Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι το έντερο παίζει καθοριστικό ρόλο στα οφέλη της διατροφής για την καρδιά.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τους ανθρώπους

Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία. Η μελέτη έγινε κυρίως σε κυτταρικά μοντέλα και ποντίκια, όχι σε ανθρώπους. Επίσης χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένη δόση και συγκεκριμένη διάρκεια χορήγησης. Το αν τα ίδια αποτελέσματα μπορούν να αναπαραχθούν σε ανθρώπους με στεφανιαία νόσο παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Δεν σημαίνει επίσης ότι ο χυμός ροδιού ή ένα συμπλήρωμα μπορεί να αντικαταστήσει στατίνες, αντιυπερτασικά ή άλλες θεραπείες. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν πιθανή συμπληρωματική στρατηγική και όχι εναλλακτική λύση στα αποδεδειγμένα φάρμακα.

Το πρακτικό μήνυμα είναι ότι μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, ξηρούς καρπούς και φυτικές πολυφαινόλες συνεχίζει να συνδέεται με καρδιαγγειακά οφέλη. Το ρόδι μπορεί να αποτελεί μέρος αυτής της εικόνας, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με μεσογειακή διατροφή, άσκηση και έλεγχο παραγόντων κινδύνου.