Το σχέδιο Τραμπ για τη Γροιλανδία: Γιατί οι ΗΠΑ ζητούν «λευκή επιταγή» για στρατιωτική παρουσία
«Μονά-ζυγά δικά του» τα θέλει όλα ο Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας - Αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Bloomberg.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν την αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας τους με τη Δανία, προκειμένου να αρθούν οι περιορισμοί που ισχύουν σήμερα για τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η υφιστάμενη συμφωνία, η οποία υπεγράφη το 1951 και τροποποιήθηκε το 2004, προβλέπει ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να «διαβουλεύονται και να ενημερώνουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν από οποιαδήποτε «σημαντική αλλαγή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις» στο νησί. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές επιδιώκουν να αλλάξει αυτή η διατύπωση, ώστε η Ουάσιγκτον να μην έχει περιορισμούς στον στρατιωτικό σχεδιασμό της στην περιοχή.
Οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και οι τελικοί όροι ενδεχόμενης νέας συμφωνίας δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι, εφόσον η συμφωνία προχωρήσει -κάτι που, όπως είπε, επιθυμεί ιδιαίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ- «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτύχουν όλους τους στρατηγικούς τους στόχους σε σχέση με τη Γροιλανδία, με ελάχιστο κόστος και σε μόνιμη βάση».
Η συμφωνία που «έκλεισε» ο Τραμπ με τον ΝΑΤΟ
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την Τετάρτη (21/1) ότι έχει επιτευχθεί ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, μετά από συνάντηση που είχε με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Αν και δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες, ανέφερε ότι η συμφωνία θα υλοποιηθεί «σε συντονισμό με το ΝΑΤΟ».
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε ακόμη πιο μακριά, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «πλήρη στρατιωτική πρόσβαση» στη Γροιλανδία. «Θα μπορούμε να εγκαταστήσουμε ό,τι χρειαζόμαστε, γιατί το θέλουμε. Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση, χωρίς χρονικό όριο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, το υπό διαμόρφωση πλαίσιο συμφωνίας θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ανάπτυξη αμερικανικών πυραυλικών συστημάτων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο τον περιορισμό της κινεζικής παρουσίας, καθώς και ενισχυμένη νατοϊκή παρουσία στην Αρκτική. Σε αντάλλαγμα, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται διατεθειμένος να τηρήσει τη δέσμευσή του να μην επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες.
Κατάσταση «win-win» για τις ΗΠΑ
Ενδεχόμενη νέα συμφωνία θα σηματοδοτούσε ανατροπή της πολιτικής σταδιακής μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Στο απόγειο εκείνης της περιόδου, οι ΗΠΑ διατηρούσαν έως και 17 βάσεις στο νησί. Σήμερα λειτουργεί μία μόνο βάση, με περίπου 150 στρατιωτικούς και περισσότερους από 300 πολιτικούς εργολάβους, πολλοί εκ των οποίων είναι Δανοί ή Γροιλανδοί πολίτες.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε χθες Πέμπτη (22/1) ότι η Δανία και η Γροιλανδία είναι ανοικτές σε «περαιτέρω επέκταση» της αμυντικής συμφωνίας του 1951, τόνισε ωστόσο ότι οι συνομιλίες πρέπει να διεξαχθούν «με τον προσήκοντα και σεβαστό τρόπο».
Την ίδια ώρα, πρώην αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας επισημαίνουν ότι η ισχύουσα συμφωνία ήδη παρέχει στην Ουάσιγκτον ευρεία ευχέρεια κινήσεων, σημειώνοντας ότι τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία έχουν εδώ και χρόνια ενθαρρύνει την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η πρώην αναπληρώτρια υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Ίρις Φέργκιουσον, «κάθε φορά που ζητούσαμε συζητήσεις για ζητήματα στρατιωτικής παρουσίας, βρίσκαμε πάντα προθυμία για διάλογο».
