Τράπεζα της Ελλάδος: Ανθεκτική ανάπτυξη, αλλά αυξημένοι κίνδυνοι για το 2026

Σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα επιβραδυνθεί στο 1,9% το 2026. Η επιβράδυνση οφείλεται κυρίως στην ηπιότερη αύξηση της κατανάλωσης και στη δυσμενή επίδραση του εξωτερικού τομέα, όπως παρουσίασε ο διοικητής της ΤτΕ, κ. Γ. Στουρνάρας.

Αντίστοιχα, η οικονομία της Ευρωζώνης αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά, με ανάπτυξη 0,9% (από 1,4% το 2025), λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, της αυξημένης αβεβαιότητας και των διαταραχών στην αγορά ενέργειας, που αυξάνουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.

Η Ελλάδα ξεχωρίζει για την ανθεκτικότητά της

Παρά τον μετριασμό της ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τη ζώνη του ευρώ, δείχνοντας ενισχυμένη ανθεκτικότητα και προχωρώντας στη διαδικασία πραγματικής σύγκλισης. Οι επενδύσεις παραμένουν ο κύριος μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενες από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την πιστωτική επέκταση και τις ξένες άμεσες επενδύσεις.

Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, χάρη στην άνοδο της απασχόλησης, των μισθών και του διαθέσιμου εισοδήματος, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αγορά εργασίας παραμένει ευνοϊκή, με περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης και μείωση της ανεργίας στο 8,2%.

Πληθωρισμός και εξωτερικό ισοζύγιο

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού αναμένεται να ανακοπεί το 2026, λόγω εξωγενών πιέσεων στις διεθνείς τιμές ενέργειας. Ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει στο 3,1%, παραμένοντας υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ ο πυρήνας του θα μειωθεί στο 3,0%, λόγω επιβράδυνσης του πληθωρισμού υπηρεσιών.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών δεν αναμένεται να βελτιωθεί σημαντικά, με αντισταθμιστικές δυνάμεις από εξαγωγές, τουρισμό, ευρωπαϊκούς πόρους και ξένες επενδύσεις, αλλά και αρνητικές πιέσεις από αυξημένες τιμές ενέργειας και εισαγωγές επενδυτικών αγαθών. Η διάρκεια και ένταση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσουν καθοριστικά τις προοπτικές του εξωτερικού τομέα.

Δημοσιονομική σταθερότητα και νομισματική πολιτική

Η ισχυρή δημοσιονομική θέση της χώρας επιτρέπει ευελιξία στην αντιμετώπιση κρίσεων, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η σταθερότητα. Η διατήρηση υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος (περίπου 3,2% του ΑΕΠ) και η πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους ενισχύουν την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής.

Η ΕΚΤ θα παραμείνει ευέλικτη στη νομισματική της πολιτική, προσαρμόζοντας τις αποφάσεις της ανάλογα με την ένταση και διάρκεια των εξωγενών διαταραχών, ιδίως των ενεργειακών. Σημαντική θα είναι και η κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής, όπου στοχευμένα και προσωρινά μέτρα μπορούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις των κρίσεων.

Προοπτικές χρηματοπιστωτικού τομέα

Η τραπεζική χρηματοδότηση της οικονομίας αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, στηριζόμενη στην οικονομική δραστηριότητα, τα επιτόκια και τους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς πόρους. Οι καταθέσεις θα παραμείνουν αυξημένες, αν και τα χαμηλά επιτόκια περιορίζουν την ελκυστικότητά τους.

Οι τράπεζες εμφανίζουν θετικές προοπτικές, με ισχυρή κεφαλαιακή βάση και κερδοφορία, αν και η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για το κόστος χρηματοδότησης και την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου.

Διεθνείς κίνδυνοι και πολιτική σταθερότητα

Το ισοζύγιο κινδύνων για την Ελλάδα είναι καθοδικό, κυρίως λόγω δυσμενών διεθνών εξελίξεων. Οι πληθωριστικές πιέσεις, η αύξηση κόστους και η αβεβαιότητα στις χρηματοπιστωτικές συνθήκες περιορίζουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Ωστόσο, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικούς παράγοντες ανθεκτικότητας: ισχυρή δημοσιονομική θέση, υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, κεφαλαιακή επάρκεια τραπεζών και στήριξη από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης. Η επιτάχυνση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων ενισχύει περαιτέρω την ανθεκτικότητα.

Μεταρρυθμίσεις και στρατηγικές προτεραιότητες

Για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής απαιτούνται:

• Επενδύσεις σε ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη μετάβαση, καινοτομία και ανθρώπινο κεφάλαιο
• Βελτίωση διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας μέσω μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση και στη δικαιοσύνη
• Διεύρυνση εξαγωγών και ανάπτυξη κλάδων υψηλής προστιθέμενης αξίας
• Ανάπτυξη ποιοτικού τουριστικού προϊόντος και αντιμετώπιση ελλείψεων στο εργατικό δυναμικό
• Ενίσχυση χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης και πρόσβασης