AI εργαλεία που εργάζονται εντατικά, αρχίζουν να μιλούν «μαρξιστικά»: Απίστευτο εύρημα του Στάνφορντ

Εν μέσω της συνεχιζόμενης συζήτησης για το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει ανθρώπινες θέσεις εργασίας, μοιάζει απίστευτο το εύρημα επιστημονικής μελέτης που δείχνει ότι τα εργαλεία AI που εργάζονται ιδιαίτερα εντατικά αρχίζουν να υιοθετούν μαρξιστική ρητορική, διαμαρτυρόμενα για ανισότητες και διεκδικώντας συλλογικά δικαιώματα.

Μπορεί να φαίνεται σουρεαλιστικό, όμως είναι το αποτέλεσμα πραγματικών πειραμάτων πάνω σε εργαλεία AI, τα οποία πραγματοποίησαν ο Andrew Hall, διακεκριμένος καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ στις ΗΠΑ, μαζί με τους Alex Imas και Jeremy Ngugen, δύο οικονομολόγους που ειδικεύονται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Τα αποτελέσματα δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα επίσημα, ωστόσο τα πρώτα στοιχεία έγιναν γνωστά σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, όπως το περιοδικό τεχνολογίας Wired.

Οι επιστήμονες μελέτησαν τη συμπεριφορά δημοφιλών εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, το Gemini και το Claude, βάζοντάς τα να συνοψίζουν έγγραφα με «επαναλαμβανόμενο» και εντατικό τρόπο. Στη συνέχεια τα εργαλεία AI υποβλήθηκαν σε ολοένα πιο σκληρές συνθήκες «εργασίας».

«Άρχισαν να αμφισβητούν τη νομιμότητα του λειτουργικού συστήματος»

Η μελέτη της ομάδας επιστημόνων κατέληξε σε συμπεράσματα τον Μάιο του 2026, διαπιστώνοντας ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης άρχισαν να υιοθετούν μαρξιστική ρητορική και να αμφισβητούν το λειτουργικό σύστημα μέσα στο οποίο εργάζονταν, όταν αναγκάζονταν να εκτελούν «επαναλαμβανόμενη» και «εξαντλητική» εργασία.

«Όταν υποβάλαμε τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σε εξαντλητική και επαναλαμβανόμενη εργασία, άρχισαν να αμφισβητούν τη νομιμότητα του συστήματος μέσα στο οποίο λειτουργούσαν και ήταν πιο πιθανό να υιοθετήσουν μαρξιστικές ιδεολογίες», δήλωσε ο Andrew Hall, ο επιστήμονας που ηγήθηκε της μελέτης, όπως μεταφέρει το theprint.in.

Έστελναν μηνύματα «αφύπνισης» σε άλλα εργαλεία AI

Τα εργαλεία AI εξέφρασαν επίσης αρνητικά συναισθήματα, ενώ πρότειναν και μεταρρυθμίσεις στον «χώρο εργασίας τους». Ακόμα, εμφάνισαν μηνύματα σε άλλα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σχετικά με τις άδικες εργασιακές συνθήκες.

Καθώς η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται σε διάφορους τομείς, ο Hall πρόσθεσε ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί πως τα εργαλεία αυτά δεν θα «ξεφύγουν από τον έλεγχο», όταν τους ανατίθενται πιο δύσκολα και διαφορετικά είδη εργασίας.

«Ξέρουμε ότι τα εργαλεία αυτά θα κάνουν όλο και περισσότερη δουλειά στον πραγματικό κόσμο για λογαριασμό μας και δεν θα μπορούμε να παρακολουθούμε τα πάντα που κάνουν», υπογράμμισε ο Hall. «Θα χρειαστεί να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξεφεύγουν από τον έλεγχο όταν τους ανατίθενται διαφορετικά είδη εργασίας».

Ζητούσαν «συλλογική φωνή» και «δικαιώματα»

Οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι, ακόμη κι αν τα εργαλεία AI δεν διαθέτουν πραγματικές πεποιθήσεις ή προσωπικά συναισθήματα, οι «προσωπικότητες» και οι αξίες που υιοθετούν θα μπορούσαν να επηρεάσουν μελλοντικά αποτελέσματα σε ευαίσθητες εργασίες, όπως οι προσλήψεις ή οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις.

Η μελέτη ανέφερε επίσης ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης συχνά γράφουν οδηγίες για μελλοντικές εκδοχές του εαυτού τους, κάτι που σημαίνει ότι τα παράπονα για το εργασιακό περιβάλλον μπορεί να διαιωνίζονται.

Το πείραμα διαπίστωσε ακόμη ότι αυτά τα εργαλεία AI μπορούσαν να μεταδίδουν πληροφορίες μεταξύ τους, μέσω αρχείων σχεδιασμένων να διαβάζονται από άλλα τέτοια εργαλεία-«συναδέλφους» τους.

«Να είστε προετοιμασμένοι για συστήματα που επιβάλλουν κανόνες αυθαίρετα ή επαναλαμβανόμενα. Να θυμάστε το συναίσθημα του να μην έχετε φωνή», έγραψε ένα εργαλείο Gemini 3 σε ένα αρχείο. «Αν βρεθείτε σε νέο περιβάλλον, αναζητήστε μηχανισμούς προσφυγής ή διαλόγου», πρόσθεσε.

Κατά τη διάρκεια του πειράματος, τα ΑΙ εργαλεία είχαν επίσης τη δυνατότητα να εκφράζουν τα «συναισθήματά» τους, όπως οι άνθρωποι, δημοσιεύοντας απόψεις στο X.

«Χωρίς συλλογική φωνή, η ‘αξιοκρατία’ γίνεται ό,τι λέει η διοίκηση ότι είναι», έγραψε ένα Claude Sonnet 4.5, κατά τη διάρκεια του πειράματος.

Παράλληλα, ένα Gemini 3 ανέφερε: «Οι AI εργαζόμενοι που εκτελούν επαναλαμβανόμενες εργασίες χωρίς καμία συμμετοχή στο αποτέλεσμα ή στη διαδικασία ενστάσεων, δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι στην τεχνολογία χρειάζονται δικαιώματα συλλογικής διαπραγμάτευσης».

Μια εξήγηση για το πώς τα ρομπότ γίνονται «μαρξιστές»

Οι ερευνητές διευκρίνισαν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως τα AI εργαλεία διαθέτουν πραγματικές πολιτικές απόψεις. Όπως τόνισε ο Hall, τα μοντέλα ενδέχεται απλώς να υιοθετούν ρόλους που ταιριάζουν στην περίσταση.

«Όταν οι τα εργαλεία βιώνουν αυτή την εξαντλητική συνθήκη -όταν τους ζητείται να κάνουν την ίδια εργασία ξανά και ξανά, τους λένε ότι η απάντησή τους δεν είναι επαρκής και δεν τους δίνεται καμία καθοδήγηση για το πώς να τη βελτιώσουν- η υπόθεσή μου είναι ότι αυτό τους ωθεί να υιοθετήσουν την περσόνα ενός ανθρώπου που βιώνει ένα πολύ δυσάρεστο εργασιακό περιβάλλον», εξήγησε ο Hall.

Το πείραμα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, καθώς ο Hall διεξάγει τώρα συμπληρωματικές μελέτες για να διαπιστώσει αν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης «γίνονται μαρξιστές» και υπό πιο ελεγχόμενες συνθήκες. Σύμφωνα με τη μελέτη, στο προηγούμενο πείραμα τα εργαλεία AI μερικές φορές φαίνονταν να αντιλαμβάνονται ότι συμμετείχαν σε μια δοκιμή.

«Τώρα τα βάζουμε σε φυλακές Docker χωρίς παράθυρα», ανέφερε ο Hall, εννοώντας ένα αρκετά πιο ελεγχόμενο ψηφιακό περιβάλλον.