Ανακαλύφθηκε ο πρώτος «τριπλός» αστεροειδής – Διαθέτει και δικό του φεγγάρι

Ένα από τα πιο ασυνήθιστα ουράνια σώματα που έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα φαίνεται πως εντόπισαν αστρονόμοι στη ζώνη των αστεροειδών, ανάμεσα στον Άρη και τον Δία.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα του space.com, νέες εικόνες υψηλής ανάλυσης υποδεικνύουν ότι ο αστεροειδής 44 Nysa διαθέτει τρεις διακριτούς λοβούς, ενώ γύρω του κινείται και ένας μικρός φυσικός δορυφόρος. Εφόσον η ερμηνεία των επιστημόνων επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τον πρώτο γνωστό αστεροειδή αυτού του είδους στο ηλιακό μας σύστημα.

Ο Nysa δεν αποτελεί νέα ανακάλυψη. Εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1857, αλλά για περισσότερο από ενάμιση αιώνα οι αστρονόμοι δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν με ακρίβεια τη μορφή του. Παλαιότερες παρατηρήσεις έδειχναν ότι μπορεί να είχε δύο ενωμένα τμήματα, όπως συμβαίνει με αρκετούς αστεροειδείς και κομήτες.

Η πραγματική έκπληξη ήρθε από τις νέες παρατηρήσεις του Large Binocular Telescope στην Αριζόνα και του Very Large Telescope στη Χιλή. Χρησιμοποιώντας προηγμένα συστήματα προσαρμοστικής οπτικής και ειδικές τεχνικές επεξεργασίας εικόνων, οι επιστήμονες εντόπισαν δύο βαθιές κοιλότητες στην επιφάνειά του, οι οποίες πιθανότατα χωρίζουν τρία διαφορετικά τμήματα.

Ο αστεροειδής φτάνει περίπου τα 75 χιλιόμετρα στο πλατύτερο σημείο του. Η επικρατέστερη θεωρία είναι ότι αποτελεί ένα «τριπλό σύστημα επαφής», το οποίο δημιουργήθηκε όταν τρία μικρότερα σώματα ενώθηκαν και παρέμειναν συνδεδεμένα λόγω της αμοιβαίας βαρυτικής τους έλξης.

Οι ερευνητές, πάντως, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να πρόκειται για ένα ενιαίο σώμα με εξαιρετικά ακανόνιστη μορφολογία. Για τον λόγο αυτόν επισημαίνουν ότι απαιτούνται πρόσθετες παρατηρήσεις πριν επιβεβαιωθεί οριστικά η τριπλή δομή του.

Ο μικρός δορυφόρος του Nysa

Εκτός από το παράξενο σχήμα του, ο Nysa έκρυβε ακόμη μία έκπληξη. Οι επιστήμονες εντόπισαν έναν μικρό δορυφόρο, με διάμετρο περίπου ενός χιλιομέτρου, σε απόσταση τουλάχιστον 170 χιλιομέτρων από τον αστεροειδή.

Το αντικείμενο έλαβε την προσωρινή ονομασία S/2026 (44) 1. Η παρουσία του επιβεβαιώθηκε σε δύο ανεξάρτητες περιόδους παρατηρήσεων, επιτρέποντας στους ερευνητές να καταγράψουν την κίνησή του γύρω από τον Nysa.

Η μελλοντική παρακολούθηση της τροχιάς του δορυφόρου μπορεί να δώσει κρίσιμες πληροφορίες για τη μάζα και την πυκνότητα του αστεροειδούς. Τα στοιχεία αυτά θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν αν ο Nysa σχηματίστηκε από την ένωση τριών σωμάτων ή αν απέκτησε το παράξενο σχήμα του μετά από μια καταστροφική συνάντηση με μεγαλύτερο αστεροειδή.

Ένα απομεινάρι από τη γέννηση των πλανητών

Η σημασία της ανακάλυψης δεν περιορίζεται στη μορφή του αστεροειδούς. Ο Nysa ανήκει στους αστεροειδείς τύπου Ε και διαθέτει ιδιαίτερα ανακλαστική επιφάνεια, πλούσια σε ενστατίτη, ένα πυριτικό ορυκτό με χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο.

Τέτοια σώματα θεωρείται ότι σχηματίστηκαν κοντά στον Ήλιο κατά τα πρώτα στάδια δημιουργίας του ηλιακού συστήματος και πιθανόν συνδέονται με τα υλικά από τα οποία σχηματίστηκαν η Γη και οι υπόλοιποι εσωτερικοί πλανήτες.

Η μελέτη του Nysa μπορεί, επομένως, να προσφέρει νέα στοιχεία για τις συνθήκες που επικρατούσαν στη γειτονιά του Ήλιου πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Η έρευνα έχει αναρτηθεί ως προδημοσίευση στο arXiv και έχει υποβληθεί στο επιστημονικό περιοδικό Astronomy & Astrophysics. Οι συγγραφείς της καταλήγουν ότι ο Nysa πιθανότατα αποτελεί ένα δυαδικό σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει έναν εξαιρετικά ακανόνιστο ή τριπλό αστεροειδή και τον μικρό δορυφόρο του.