Ανατροπή στις εξώσεις: Δικηγόροι αντί δικαστών θα εκδίδουν διαταγές πληρωμής και απόδοσης μισθίου

Σημαντικές αλλαγές στο σύστημα έκδοσης διαταγών πληρωμής και διαταγών απόδοσης μισθίου φέρνει απόφαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η οποία ενεργοποιεί στην πράξη τη νέα ρύθμιση του άρθρου 637 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Με τη νέα διαδικασία, οι σχετικές πράξεις δεν θα εκδίδονται αποκλειστικά από δικαστές, αλλά από ειδικά οριζόμενους δικηγόρους, που θα επιλέγονται από καταλόγους σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας.

Η αλλαγή στοχεύει κυρίως στην επιτάχυνση της διαδικασίας ανάκτησης ακινήτων από ιδιοκτήτες, σε περιπτώσεις μη καταβολής μισθωμάτων ή λήξης μίσθωσης.

Σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη του νόμου 5264/2025, μέχρι 30 Απριλίου 2026 οι διαταγές θα συνεχίσουν να εκδίδονται από τον αρμόδιο δικαστή. Από 1η Μαΐου 2026, οι αιτήσεις θα ανατίθενται στους δικηγόρους που θα έχουν ενταχθεί στους ειδικούς καταλόγους.

Δύο κατάλογοι δικηγόρων σε κάθε Πρωτοδικείο

Με τη νέα υπουργική απόφαση (Αριθμ. 17255 – ΦΕΚ Β’ 1359/12.03.2026) προβλέπεται ότι σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας θα δημιουργηθούν δύο ξεχωριστοί κατάλογοι δικηγόρων:

• ένας για έκδοση διαταγών πληρωμής
• ένας για έκδοση διαταγών απόδοσης μισθίου

Οι κατάλογοι θα καταρτίζονται από τους Δικηγορικούς Συλλόγους και θα αποστέλλονται στον προϊστάμενο του οικείου Πρωτοδικείου, ο οποίος θα έχει την ευθύνη τήρησής τους.

Η ανάθεση υποθέσεων θα γίνεται με αλφαβητική σειρά, ώστε να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα και η ισότιμη κατανομή των υποθέσεων.

Ποιοι δικηγόροι μπορούν να εκδίδουν διαταγές

Δεν μπορούν όλοι οι δικηγόροι να συμμετέχουν στη διαδικασία.

Για την εγγραφή στους καταλόγους απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• να είναι ταμειακά ενήμεροι στον Δικηγορικό Σύλλογο
• να έχουν τουλάχιστον 4 χρόνια δικηγορικής εμπειρίας
• να μην έχουν δεχθεί πειθαρχικές ποινές πέραν της επίπληξης
• να έχουν παρακολουθήσει ειδικά επιμορφωτικά σεμινάρια 16 ωρών

Τα σεμινάρια θα διοργανώνονται κάθε δικαστικό έτος από το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε συνεργασία με την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας.

Προθεσμία 20 ημερών για την έκδοση της διαταγής

Ο δικηγόρος που θα αναλαμβάνει την υπόθεση θα έχει προθεσμία 20 ημερών για να εκδώσει τη διαταγή πληρωμής ή απόδοσης μισθίου.

Η προθεσμία μπορεί να ανασταλεί μόνο εάν ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία από τον αιτούντα.

Παράλληλα, ο δικηγόρος υποχρεούται να:

• εφαρμόζει τον νόμο με βάση τις αρχές της νομικής επιστήμης
• ενεργεί με επιμέλεια και ευσυνειδησία
• απέχει από υποθέσεις που αφορούν εντολείς του, ώστε να αποφεύγεται σύγκρουση συμφερόντων.

Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης καθυστέρησης ή παραβίασης των υποχρεώσεων, προβλέπεται διαγραφή από τον κατάλογο.

Η αποζημίωση των δικηγόρων

Για κάθε πράξη που εκδίδεται προβλέπεται συγκεκριμένη αποζημίωση:

• 400 ευρώ για διαταγή πληρωμής
• 300 ευρώ για διαταγή απόδοσης μισθίου

Η αμοιβή:

• δεν υπόκειται σε φορολογικές κρατήσεις
• δεν επιβαρύνεται με ΦΠΑ.

Το ποσό θα προκαταβάλλεται από τον αιτούντα στον Δικηγορικό Σύλλογο μέσω ειδικού γραμματίου προκαταβολής.

Παραμένει η δυνατότητα αγωγής απόδοσης μισθίου

Παρά τη νέα διαδικασία, δεν καταργείται η αγωγή απόδοσης μισθίου ενώπιον του Πρωτοδικείου.

Η δυνατότητα αυτή εξακολουθεί να ισχύει και θεωρείται προτιμότερη όταν:

• υπάρχουν αμφισβητήσεις για τη λήξη της μίσθωσης
• απαιτείται δικαστική κρίση για πραγματικά ζητήματα
• υπάρχει ανάγκη για σώρευση περισσότερων αξιώσεων.

Με άλλα λόγια, η νέα διαδικασία λειτουργεί ως ταχύτερη εναλλακτική λύση, χωρίς να αντικαθιστά πλήρως τη δικαστική οδό.