Στο φως το Βασιλικό Γυμνάσιο όπου ο Μέγας Αλέξανδρος διδάχθηκε από τον Αριστοτέλη

Ιδιαίτερα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία ενισχύουν τα νέα επιστημονικά δεδομένα γύρω από το Βασιλικό Γυμνάσιο της αρχαίας Μίεζας, παρουσιάστηκαν το Σάββατο 13 Ιουνίου 2026, στην αίθουσα «ΕΡΙΑ» του Πολυχώρου Πολιτισμού «Χρήστος Λαναράς», κατά τη διάρκεια της εσπερίδας με θέμα «Από τη Μίεζα στην Οικουμένη. Ανασκάπτοντας το βασιλικό γυμνάσιο, ανακαλύπτοντας τη συμβολή των Μακεδόνων στην ελληνική παιδεία».

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκαν τα αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας που πραγματοποιείται από το 2024 σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων, αποκαλύπτοντας σταδιακά την έκταση, την αρχιτεκτονική μορφή και τις λειτουργίες ενός ιδιαίτερα σημαντικού γυμνασιακού συγκροτήματος, το οποίο χρονολογείται στην εποχή του Φιλίππου Β΄.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών, σημειώνεται σε ανακοίνωση του δήμου Νάουσας, απομακρύνθηκαν μεγάλες ποσότητες από επιχώσεις και μπάζα, φέρνοντας στο φως τμήματα τοίχων, στοών, της παλαίστρας, του σταδίου, αιθουσών διδασκαλίας και αγωγών νερού. Παράλληλα, αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά μέλη υψηλής ποιότητας, μεταξύ των οποίων κιονόκρανα και κίονες ιωνικού ρυθμού, καθώς και αμφορείς που συνδέονται με την αποθήκευση λαδιού, το οποίο χρησιμοποιούνταν στις δραστηριότητες της παλαίστρας.

Ανάμεσα στα κινητά ευρήματα περιλαμβάνονται σπασμένα κεραμικά αγγεία, νομίσματα, γραφίδες γραφής και τμήματα γλυπτών, τα οποία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τη χρήση του συγκροτήματος και για την καθημερινότητα όσων εκπαιδεύονταν και ασκούνταν στον χώρο.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αποκάλυψη του εντυπωσιακού ξυστού, μιας μακράς στεγασμένης στοάς μήκους περίπου 200 μέτρων, η οποία συνδεόταν άμεσα με τη σωματική άσκηση και την εκπαίδευση των νέων. Η κλίμακα του οικοδομήματος, η ποιότητα της κατασκευής και ο συνδυασμός χώρων άθλησης και διδασκαλίας ενισχύουν την άποψη ότι πρόκειται για ένα οργανωμένο και ιδιαίτερα σημαντικό γυμνασιακό συγκρότημα της μακεδονικής περιόδου.

Τα νέα δεδομένα παρουσιάστηκαν αναλυτικά από την επικεφαλής των ανασκαφών και Επίτιμη Έφορο Αρχαιοτήτων Ημαθίας, Δρ Αγγελική Κοτταρίδη, η οποία πραγματοποίησε την κεντρική ομιλία της εσπερίδας με θέμα «Από τον μύθο στην ιστορική πραγματικότητα: Η ανακάλυψη του βασιλικού γυμνασίου της Μίεζας. Τα δεδομένα, η ανασκαφή, τα νέα ευρήματα και οι προοπτικές της έρευνας».

Η Δρ Αγγελική Κοτταρίδη παρουσίασε τα αποτελέσματα της πρόσφατης ανασκαφικής δραστηριότητας στο μεγάλο οικοδόμημα της Μίεζας, το οποίο ταυτίζει με το Βασιλικό Γυμνάσιο, όπου εκπαιδεύτηκαν ο Μέγας Αλέξανδρος και οι βασιλικοί παίδες υπό την καθοδήγηση του Αριστοτέλη.

Η ίδια επισήμανε ότι το συγκρότημα παρουσιάζει χαρακτηριστικά αντίστοιχα με εκείνα των πρώιμων μακεδονικών γυμνασίων, ενώ η χρονολόγησή του στα χρόνια του Φιλίππου Β΄, η έκτασή του και η αρχιτεκτονική του οργάνωση αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την περαιτέρω τεκμηρίωση της ταυτότητας και της λειτουργίας του.

Σύμφωνα με τα ανασκαφικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν, το συγκρότημα φαίνεται ότι υπέστη βίαιη καταστροφή από τους Ρωμαίους μετά την οριστική υποταγή της Μακεδονίας, κατά τον 2ο αιώνα π.Χ., στο πλαίσιο μιας προσπάθειας εξάλειψης των συμβόλων της μακεδονικής ισχύος και της ιστορικής μνήμης.

Παράλληλα, εκφράστηκε η προοπτική μιας μελλοντικής αναστήλωσης και ανάδειξης του Γυμνασίου, ώστε το μνημείο να καταστεί επισκέψιμο και να αναδειχθεί η ιστορική, εκπαιδευτική και πολιτισμική του σημασία.