Αρχαία Αίγυπτος: Οι φρουροί των τάφων χρησιμοποιούσαν σφυρίχτρες από οστό μοσχαριού
Ένα εύρημα 3.300 ετών αποδεικνύει πώς οι αρχαίοι Αιγύπτιοι οργάνωναν τη φύλαξη των ταφικών τους μνημείων.
Ένα μικροσκοπικό αντικείμενο από την Αίγυπτο αλλάζει την αντίληψή μας για τον τρόπο ζωής πριν από 3.300 χρόνια. Πρόκειται για ένα κομμάτι οστού από πόδι μοσχαριού, μήκους μόλις 6 εκατοστών, στο οποίο είχε ανοιχθεί με ακρίβεια μια τρύπα. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι δεν ήταν διακοσμητικό ή παιχνίδι, αλλά πιθανότατα σφυρίχτρα που χρησιμοποιούσαν οι φύλακες για να επιβάλουν τάξη στους εργάτες που δούλευαν κοντά στα βασιλικά ταφικά μνημεία. Η ανακάλυψη έγινε στην Αμάρνα, ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στην Αίγυπτο και συγκεκριμένα στον οικισμό «Stone Village», όπου έμεναν τεχνίτες και εργάτες των φαραωνικών τάφων.
Ένα εργαλείο για την τήρηση της τάξης κοντά στα βασιλικά μνημεία
Η μελέτη που δημοσιεύεται στο International Journal of Osteoarchaeology αποκάλυψε ότι η τρύπα είχε γίνει εσκεμμένα με προσεκτική διάτρηση, ενώ άλλα σημάδια στο οστό οφείλονταν σε φθορά από τερμίτες. Οι ερευνητές απέρριψαν το ενδεχόμενο να πρόκειται για φυλαχτό, σκεύος ή λαβή, καθώς δεν έφερε κανένα από τα χαρακτηριστικά που συνήθως έχουν τέτοια αντικείμενα. Αντίθετα, η ομοιότητά του με σφυρίχτρες που συναντώνται σε άλλους πολιτισμούς, αλλά και ο καθαρός, υψηλόφωνος ήχος που απέδωσε ένα αντίγραφο ενισχύουν την άποψη ότι συνήθιζαν να το χρησιμοποιούν ως μέσο επικοινωνίας ή για τον έλεγχο σκύλων περιπολίας.
Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, η χρήση του συγκεκριμένου αντικειμένου φαίνεται να συνδέεται με τον έντονο έλεγχο που υπήρχε στον οικισμό, λόγω της εγγύτητάς του με τα βασιλικά μνημεία. Οι αρχαιολόγοι υπενθυμίζουν ότι η πρόσβαση σε τέτοιες περιοχές ήταν αυστηρά περιορισμένη και η παρουσία στρατιωτικών ή φρουρών δεδομένη. Η χρήση του θα ήταν παρόμοια με αυτήν που έχουν οι σφυρίχτρες των αστυνομικών ή των φυλάκων, βοηθώντας στην τήρηση της τάξης ή στη γρήγορη ειδοποίηση σε περίπτωση ανάγκης.
Η μοναδικότητα του ευρήματος
Το εύρημα θεωρείται μοναδικό για το είδος του. Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται κάτι τέτοιο σε φαραωνικό περιβάλλον, γεγονός που προσθέτει νέα στοιχεία στη μελέτη των καθημερινών πρακτικών της εποχής. Το ενδιαφέρον είναι ότι το οστό παρέμεινε απλό και ακατέργαστο, χωρίς καμία διακόσμηση. Αυτό δείχνει ότι ακόμη και τα πιο ταπεινά υλικά μπορούσαν να έχουν πρακτική αξία και να παίζουν σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της ζωής.
Η ερευνητική ομάδα που μελέτησε το αντικείμενο κατασκεύασε μάλιστα ένα λειτουργικό αντίγραφο, χρησιμοποιώντας φρέσκο οστό από πόδι αγελάδας. Το πείραμα έδειξε ότι με λίγη εξάσκηση, το σφύριγμα μπορούσε να παράγει δυνατό και οξύ ήχο, αρκετό για να ακουστεί σε μεγάλη απόσταση. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι προοριζόταν για πρακτική χρήση, πιθανότατα από άτομα με ρόλο επιτήρησης.
