Αυτό το φρούτο είναι «ασπίδα« προστασίας του δέρματος, σύμφωνα με μελέτη

Μπορεί ένα καθημερινό φρούτο να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα γονίδια του δέρματος; Νέα αμερικανική μελέτη δείχνει ότι η κατανάλωση σταφυλιών ίσως βοηθά το δέρμα να αμύνεται καλύτερα απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία, επηρεάζοντας παράλληλα γονίδια που σχετίζονται με τον επιδερμικό φραγμό, τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό των λιπιδίων.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Οι ερευνητές μελέτησαν 29 εθελοντές που κατανάλωναν καθημερινά ποσότητα σταφυλιών αντίστοιχη με τρεις μερίδες για δύο εβδομάδες. Στόχος ήταν να εξεταστεί αν τα συστατικά του σταφυλιού μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται το ανθρώπινο δέρμα στην υπεριώδη ακτινοβολία UV.

Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τα σταφύλια δεν είναι νέο. Τα τελευταία χρόνια, πολλές έρευνες έχουν συνδέσει τα πολυφαινολικά συστατικά τους, όπως τη ρεσβερατρόλη, με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα πιθανά οφέλη πιθανότατα δεν οφείλονται σε μία μόνο ουσία, αλλά στον συνδυασμό εκατοντάδων φυτοχημικών ενώσεων που περιέχει το φρούτο.

Προηγούμενες δοκιμές σε πειραματόζωα είχαν δείξει ότι η συστηματική κατανάλωση σταφυλιών μπορούσε να μειώσει τις βλάβες από UV ακτινοβολία και να καθυστερήσει ακόμη και την εμφάνιση καρκινικών όγκων στο δέρμα. Μικρές μελέτες σε ανθρώπους είχαν επίσης δείξει ότι ορισμένα άτομα αποκτούσαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στον ήλιο μετά από κατανάλωση σταφυλιών.

Στη νέα μελέτη, οι συμμετέχοντες ακολούθησαν αρχικά ειδική διατροφή «αποχής» από ορισμένα τρόφιμα για δύο εβδομάδες. Στη συνέχεια κατανάλωναν καθημερινά λυοφιλοποιημένη σκόνη σταφυλιού διαλυμένη σε νερό, σε ποσότητα που αντιστοιχούσε σε τρεις μερίδες φρέσκων σταφυλιών. Οι ερευνητές πήραν βιοψίες δέρματος πριν και μετά την παρέμβαση, τόσο από περιοχές που είχαν εκτεθεί σε UV ακτινοβολία όσο και από περιοχές χωρίς έκθεση.

Οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν

Αν και οι ιστολογικές εξετάσεις δεν έδειξαν εμφανείς αλλαγές στη δομή του δέρματος, οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντικές βιολογικές μεταβολές σε μοριακό επίπεδο. Ένα από τα βασικά ευρήματα ήταν η μείωση της μαλονδιαλδεΰδης, ενός δείκτη οξειδωτικού στρες που παράγεται όταν η UV ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στα λιπίδια των δερματικών κυττάρων. Περισσότερο ενδιαφέρον ήταν το γεγονός ότι η μείωση αυτής της βλάβης παρατηρήθηκε ακόμη και σε άτομα που θεωρητικά δεν ανταποκρίνονταν στη θεραπεία, δηλαδή σε εθελοντές που δεν εμφάνισαν αυξημένη ανθεκτικότητα στην UV ακτινοβολία στις κλασικές δοκιμές ευαισθησίας. Αυτό, σύμφωνα με τους συγγραφείς, υποδηλώνει ότι το σταφύλι ίσως προσφέρει προστασία με τρόπους που δεν είναι άμεσα ορατοί κλινικά.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν επίσης ανάλυση γονιδιακής έκφρασης στο δέρμα. Παρότι τεχνικά κατάφεραν να αναλύσουν πλήρη δεδομένα μόνο από τέσσερις συμμετέχουσες, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κατανάλωση σταφυλιών συνδέθηκε με ενεργοποίηση γονιδίων που σχετίζονται με την κερατινοποίηση και την ανάπτυξη της επιδερμίδας.

Η κερατινοποίηση είναι μια φυσιολογική διαδικασία μέσω της οποίας το δέρμα δημιουργεί έναν ισχυρό προστατευτικό φραγμό απέναντι σε εξωτερικούς παράγοντες όπως στην UV ακτινοβολία, τα χημικά και τα μικρόβια. Παράλληλα, ορισμένα γονίδια σχετίζονταν με καλύτερη διατήρηση της υγρασίας και της ελαστικότητας του δέρματος.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης αλλαγές στον μεταβολισμό των λιπιδίων. Ορισμένα λιπίδια του αίματος που συνδέονται με κυτταρικές μεμβράνες και προστατευτικές λειτουργίες του δέρματος αυξήθηκαν μετά την κατανάλωση σταφυλιών. Μεταξύ αυτών ήταν φωσφολιπίδια που θεωρούνται σημαντικά για την αντιφλεγμονώδη άμυνα και τη διατήρηση του επιδερμικού φραγμού. Σε κάποιες συμμετέχουσες, η γονιδιακή δραστηριότητα έδειξε επίσης πιθανή ενίσχυση αντιμικροβιακών μηχανισμών και αντιοξειδωτικών λειτουργιών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτές οι αλλαγές ίσως βοηθούν το δέρμα να αντιμετωπίζει καλύτερα περιβαλλοντικές επιθέσεις.

Πού καταλήγουν οι ερευνητές

Ένα από τα πιο σημαντικά συμπεράσματα της μελέτης ήταν ότι κάθε άνθρωπος φαινόταν να ανταποκρίνεται διαφορετικά. Οι αλλαγές στα γονίδια διέφεραν αισθητά από άτομο σε άτομο, αλλά και στο ίδιο άτομο πριν και μετά την κατανάλωση σταφυλιών. Οι συγγραφείς θεωρούν ότι αυτό πιθανόν σχετίζεται με το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο μεταβολίζονται οι φυτοχημικές ουσίες των τροφών.

Σύμφωνα με την υπόθεση των ερευνητών, τα συστατικά του σταφυλιού αλληλεπιδρούν με τα βακτήρια του εντέρου και στη συνέχεια επηρεάζουν όργανα όπως το δέρμα μέσω του λεγόμενου «άξονα εντέρου–δέρματος». Με απλά λόγια, αυτό που τρώμε μπορεί να σχετίζεται με τη λειτουργία του δέρματος μέσα από πολύπλοκες βιολογικές αλληλεπιδράσεις.

Oι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν την ιδέα πως ορισμένα τρόφιμα μπορούν να επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των γονιδίων στους ανθρώπινους ιστούς. Και στην περίπτωση των σταφυλιών, αυτή η επίδραση φαίνεται να σχετίζεται με μηχανισμούς που βοηθούν το δέρμα να αντιμετωπίζει καλύτερα το περιβαλλοντικό στρες και την υπεριώδη ακτινοβολία.