Ποιο διατροφικό συμπλήρωμα συνδέεται με επιδείνωση του Αλτσχάιμερ

Ένα από τα πιο γνωστά συμπληρώματα διατροφής  για τις αρθρώσεις, η γλυκοζαμίνη, συνδέεται σε νέα μελέτη με ταχύτερη εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ σε άτομα που ήδη εμφανίζουν γνωστική έκπτωση. 

Μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρέως διαδεδομένο σκεύασμα, τη γλυκοζαμίνη, συνδέοντάς το με ταχύτερη επιδείνωση της νόσου Αλτσχάιμερ σε άτομα που ήδη έχουν γνωστικά προβλήματα.

Τι είναι η γλυκοζαμίνη και γιατί χρησιμοποιείται ευρέως 

Η γλυκοζαμίνη είναι μια ουσία που ανήκει στα σάκχαρα και κυκλοφορεί ευρέως χωρίς συνταγή, κυρίως ως συμπλήρωμα για τον πόνο στις αρθρώσεις και την αρθρίτιδα. Τη λαμβάνουν δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως κάθε χρόνο, συχνά με την πεποίθηση ότι βοηθάει τα γόνατα και τη γενική κινητικότητα.

Τι έδειξε η νέα μεγάλη ανάλυση ασθενών με άνοια 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, άτομα με Αλτσχάιμερ που έπαιρναν γλυκοζαμίνη είχαν περίπου 25% μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν μέσα σε πέντε χρόνια σε σύγκριση με όσους δεν τη χρησιμοποιούσαν. Παράλληλα, παρατηρήθηκε ότι και σε ανθρώπους με ήπια γνωστική διαταραχή – δηλαδή το αρχικό στάδιο πριν από την άνοια – η χρήση της σχετιζόταν με μεγαλύτερη πιθανότητα εξέλιξης προς τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν ανώνυμα ιατρικά δεδομένα από το σύστημα υγείας του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, εξετάζοντας περίπου 24.000 ασθενείς με άνοια και 41.000 άτομα με ήπια γνωστική έκπτωση. Στη συνέχεια συνέκριναν όσους έπαιρναν γλυκοζαμίνη με όσους δεν έπαιρναν, προσπαθώντας να εντοπίσουν πιθανές διαφορές στην εξέλιξη της νόσου.

Τι γνωρίζουμε – και τι όχι – για τη σχέση της με τον εγκέφαλο 

Για να διερευνήσουν αν υπάρχει βιολογικός μηχανισμός πίσω από αυτή τη συσχέτιση, οι επιστήμονες προχώρησαν και σε πειράματα σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί ώστε να εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά της Αλτσχάιμερ. Εκεί φάνηκε ότι η παρέμβαση σε ένα ένζυμο που σχετίζεται με τον μεταβολισμό των σακχάρων μπορούσε να βελτιώσει τα συμπτώματα άνοιας. Αντίθετα, όταν τα ίδια ζώα έπαιρναν γλυκοζαμίνη, η μνήμη τους επιδεινωνόταν. Σε υγιή ποντίκια, πάντως, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αλλαγές.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί σάκχαρα για να ρυθμίζει τη λειτουργία των πρωτεϊνών. Σε φυσιολογικές συνθήκες, μικρές αλυσίδες σακχάρων βοηθούν τις πρωτεΐνες να πάρουν σωστή μορφή και να λειτουργήσουν σωστά. Στη νόσο Αλτσχάιμερ όμως, αυτές οι αλυσίδες φαίνεται να συσσωρεύονται υπερβολικά, δημιουργώντας προβλήματα στη λειτουργία των πρωτεϊνών και οδηγώντας σταδιακά σε νευρωνική βλάβη και απώλεια μνήμης. Η κατάσταση αυτή περιγράφεται ως «υπεργλυκοζυλίωση».

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η επιπλέον πρόσληψη γλυκοζαμίνης ίσως επηρεάζει αρνητικά αυτή τη λεπτή ισορροπία στον εγκέφαλο, ειδικά σε ανθρώπους που ήδη βρίσκονται σε στάδιο γνωστικής έκπτωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει πως η γλυκοζαμίνη ίσως σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας σε άτομα χωρίς γνωστικά προβλήματα. Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι αυτό δεν έρχεται απαραίτητα σε αντίφαση με τα νέα δεδομένα: φαίνεται πως το ίδιο συμπλήρωμα μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με την κατάσταση του εγκεφάλου. Σε έναν υγιή εγκέφαλο ίσως είναι ουδέτερο ή ακόμη και προστατευτικό, ενώ σε έναν ήδη επιβαρυμένο μπορεί να επιδεινώνει την πορεία της νόσου.

Το βασικό συμπέρασμα, όπως τονίζουν οι ερευνητές, είναι ότι ένα συμπλήρωμα που θεωρείται γενικά «αθώο» επειδή πωλείται χωρίς συνταγή, μπορεί να μην είναι εξίσου ασφαλές σε όλες τις ομάδες πληθυσμού — ειδικά σε ανθρώπους με ήδη υπάρχουσα νευροεκφύλιση.