Διαβήτης τύπου 2: Η πρόληψη χωρίς αδυνάτισμα είναι εφικτή, σύμφωνα με μελέτη

Η απώλεια βάρους θεωρείται το βασικό όπλο για την πρόληψη του διαβήτη τύπου 2. Για χρόνια, όσοι διαγιγνώσκονται με προδιαβήτη ακούνε την ίδια σύσταση: πιο υγιεινή διατροφή και λιγότερα κιλά. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να αμφισβητήσει αυτή τη σχεδόν αυτονόητη παραδοχή, δείχνοντας ότι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορούν να επανέλθουν στο φυσιολογικό, ακόμη και όταν το σωματικό βάρος παραμένει σταθερό. Το εύρημα αυτό ανοίγει τον δρόμο για μια διαφορετική προσέγγιση στην πρόληψη του διαβήτη.

Ο προδιαβήτης αφορά μεγάλο μέρος του ενήλικου πληθυσμού και αποτελεί προειδοποιητικό στάδιο πριν από την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Παρά τις οδηγίες των γιατρών, πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να χάσουν βάρος ή να διατηρήσουν την απώλεια μακροπρόθεσμα. Αυτό συχνά οδηγεί σε απογοήτευση, ενώ ο κίνδυνος για διαβήτη παραμένει. Την ίδια στιγμή, τα ποσοστά της νόσου αυξάνονται παγκοσμίως, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αποκλειστική έμφαση στο βάρος δεν αρκεί για όλους.

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου ένας στους τέσσερις συμμετέχοντες σε προγράμματα αλλαγής τρόπου ζωής κατάφερε να επαναφέρει το σάκχαρό του σε φυσιολογικά επίπεδα χωρίς να χάσει βάρος. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η «ύφεση» του προδιαβήτη προσέφερε προστασία από μελλοντική εμφάνιση διαβήτη αντίστοιχη με εκείνη που παρατηρείται σε άτομα που αδυνάτισαν.

Γιατί το βάρος δεν λέει όλη την αλήθεια

Όπως διαβάζουμε στο SciTechDaily, το κλειδί φαίνεται να βρίσκεται όχι στο πόσα κιλά ζυγίζουμε, αλλά στο πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα μας. Το σπλαχνικό λίπος, που συσσωρεύεται βαθιά στην κοιλιά γύρω από τα εσωτερικά όργανα, συνδέεται με φλεγμονή και διαταράσσει τη δράση της ινσουλίνης. Όταν η ινσουλίνη δεν λειτουργεί σωστά, το σάκχαρο στο αίμα αυξάνεται. Αντίθετα, το υποδόριο λίπος, αυτό που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα, φαίνεται να έχει πιο «φιλική» μεταβολική συμπεριφορά.

Η μετατόπιση του λίπους

Σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης, τα άτομα που ανέστρεψαν τον προδιαβήτη χωρίς απώλεια βάρους παρουσίασαν μετατόπιση του λίπους από την κοιλιακή χώρα προς το υποδόριο λίπος. Με απλά λόγια, το σώμα τους αποθήκευε το λίπος σε λιγότερο επιβλαβή σημεία, χωρίς απαραίτητα να αλλάζει το συνολικό βάρος. Αυτή η ανακατανομή αρκούσε για να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται το σάκχαρο.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας αφορά τις ορμόνες. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι άτομα που πέτυχαν ύφεση του προδιαβήτη χωρίς αδυνάτισμα εμφάνισαν αυξημένη δράση ορμονών όπως η GLP-1, η οποία βοηθά το πάγκρεας να εκκρίνει ινσουλίνη όταν αυξάνεται το σάκχαρο. Πρόκειται για την ίδια ορμόνη που μιμούνται σύγχρονα φάρμακα απώλειας βάρους. Παράλληλα, μειώθηκαν ορμόνες που τείνουν να αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Τα ευρήματα αυτά έχουν πρακτική σημασία. Αντί η προσοχή να επικεντρώνεται αποκλειστικά στη ζυγαριά, τα άτομα με προδιαβήτη μπορούν να στοχεύσουν στη βελτίωση της μεταβολικής τους υγείας. Έρευνες δείχνουν ότι διατροφικά πρότυπα, όπως η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά από ψάρια, ελαιόλαδο και ξηρούς καρπούς, συμβάλλουν στη μείωση του σπλαχνικού λίπους. Παρόμοια αποτελέσματα έχει και η αερόβια άσκηση αντοχής, ακόμη κι αν δεν συνοδεύεται από απώλεια κιλών.

Τι συστήνουν οι ειδικοί

Η απώλεια βάρους δεν χάνει την αξία της και παραμένει σημαντική για τη συνολική υγεία και την πρόληψη πολλών νοσημάτων. Ωστόσο, όπως δείχνει η μελέτη, συγκεκριμένα ως προς τη διαχείριση του προδιαβήτη βασικός στόχος θα μπορούσε να είναι όχι η μείωση των κιλών, αλλά η ομαλοποίηση του σακχάρου. Μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να προσφέρει ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους που δυσκολεύονται να αδυνατίσουν, αλλά θα μπορούν, εφαρμόζοντας άλλες αλλαγές, να μειώσουν δραστικό τον κίνδυνο διαβήτη.