Δημόσιο: Εξπρές αποζημιώσεις σε πολίτες χωρίς δικαστικές περιπέτειες

Τέλος στη ταλαιπωρία των πολιτών στις δικαστικές αίθουσες για να βρουν το δίκιο τους στη διαμάχη με το Δημόσιο και να αποζημιωθούν βάζει ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές που συζητείται στη Βουλή σύμφωνα με την οποία συστήνεται μηχανισμός εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών για χρηματικές απαιτήσεις φυσικών η νομικών προσώπων από οποιαδήποτε αιτία σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ή άλλου φορέα.

Παράλληλα σε περίπτωση που ο πολίτης έχει δικαιωθεί αμετάκλητα από ποινικό ή διοικητικό δικαστήριο για το ίδιο ζήτημα, το Δημόσιο, μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, θα παραιτείται από δίκη που ήδη τρέχει ή δεν θα ασκεί έφεση ή δεν θα παρίσταται σε ποινικές δίκες.

Με τη νέα διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν αποζημίωση από το Δημόσιο χωρίς να χρειάζεται να προσφύγουν στο δικαστήριο αλλά μέσω ενός Ειδικού Θεματικού Σχηματισμού στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) που θα εξετάζει τις υποθέσεις και θα αναγνωρίζει δικαιώματα αποζημίωσης. Έτσι θα μπορούν να αποζημιωθούν άμεσα χωρίς πολυετείς δικαστικές διαμάχες. Επίσης με τη νέα διαδικασία αν ένας πολίτης έχει δικαιωθεί αμετάκλητα σε άλλη δικαιοδοσία (π.χ. σε ποινικό ή διοικητικό δικαστήριο) για το ίδιο ζήτημα, το ΝΣΚ θα μπορεί να παραιτηθεί από δίκη που ήδη τρέχει, να μην ασκήσει έφεση και να μην παρίσταται σε ποινικές δίκες όταν ο κατηγορούμενος έχει ήδη δικαιωθεί στα πολιτικά ή διοικητικά δικαστήρια.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Ειδικότερα η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι η διαδικασία εκκινεί κατόπιν αιτήματος εξωδικαστικής επίλυσης που υποβάλλεται από ιδιώτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, είτε με εξώδικη αίτηση, είτε στο πλαίσιο εκκρεμούς δικαστικής διαδικασίας, σε οποιοδήποτε στάδιο αυτής, πριν από τη συζήτηση της υποθέσεως στον πρώτο ή δεύτερο βαθμό ή στο στάδιο της αναίρεσης. Θα καθορίζονται κατηγορίες υποθέσεων λαμβάνοντας ως κριτήριο ιδίως περιπτώσεις ομοειδών υποθέσεων που πηγάζουν από την ίδια πραγματική και νομική αιτία, για τις οποίες είναι υποχρεωτική, πριν από την προσφυγή στο αρμόδιο Δικαστήριο, η υποβολή αίτησης εξωδικαστικής επίλυσης στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Ο ειδικός σχηματισμός θα αξιολογεί την υπόθεση και, όπου προκύπτει δικαίωμα αποζημίωσης, θα το αναγνωρίζει χωρίς να απαιτείται δίκη. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης θα καθορίζονται οι περιπτώσεις, όπου η εξωδικαστική διαδικασία θα είναι υποχρεωτική πριν προσφύγει κανείς στα δικαστήρια, αλλιώς η υπόθεση δεν θα συζητείται (θα απορρίπτεται ως απαράδεκτη). Επιπρόσθετα συστήνεται Ειδικό Τμήμα Ταχείας Αντίδρασης για άμεσες γνωμοδοτήσεις σε επείγουσες υποθέσεις δημοσίου συμφέροντος, ενώ δίνεται στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους η δυνατότητα να σταματά άσκοπες δίκες όταν ο πολίτης έχει ήδη δικαιωθεί αμετάκλητα, εξοικονομώντας χρόνο και δημόσιους πόρους.

Μιλώντας στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και «ρυθμίσεις που αγγίζουν την καθημερινότητα των πιο ευάλωτων, στηρίζουν όσους βρίσκονται σε κρίση, διορθώνουν χρόνιες αδικίες και διαμορφώνουν ένα κράτος πιο δίκαιο και πιο αποτελεσματικό». Όπως διευκρίνισε «κεντρική θέση σε αυτή τη στόχευση έχουν οι ρυθμίσεις για το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους», στο πλαίσιο των οποίων «δημιουργείται για πρώτη φορά ένας μηχανισμός εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, ώστε ο πολίτης να μπορεί να αποζημιώνεται από το Ελληνικό Δημόσιο χωρίς δικαστικές προσφυγές και χωρίς χρόνια ταλαιπωρίας».

Τι ορίζει το άρθρο 214

Σύσταση σχηματισμού εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών - Προσθήκη περ. θ) στην παρ. 1 του άρθρου 16 ν. 4831/2021 1.Στην παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4831/2021 (A' 170), περί σχηματισμών δικαστικών και εξώδικων υποθέσεων, προστίθεται περ. θ) ως εξής:

«θ) Σχηματισμός εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, για την αναγνώριση χρηματικής απαίτησης από οποιαδήποτε αιτία, για την οποία υποβάλλεται στο ΝΣΚ από ιδιώτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, αίτημα εξωδικαστικής επίλυσης. Η διαδικασία εκκινεί κατόπιν αιτήματος εξωδικαστικής επίλυσης που υποβάλλεται από ιδιώτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, είτε με εξώδικη αίτηση, είτε στο πλαίσιο εκκρεμούς δικαστικής διαδικασίας, σε οποιοδήποτε στάδιο αυτής, πριν από τη συζήτηση της υπόθεσης στον πρώτο ή δεύτερο βαθμό ή στο στάδιο της αναίρεσης. Δύναται να καθορίζονται κατηγορίες υποθέσεων του πρώτου εδαφίου, λαμβάνοντας ως κριτήριο ιδίως περιπτώσεις ομοειδών υποθέσεων που πηγάζουν από την ίδια πραγματική και νομική αιτία, για τις οποίες είναι υποχρεωτική, πριν από την προσφυγή στο αρμόδιο Δικαστήριο, η υποβολή αίτησης εξωδικαστικής επίλυσης στο ΝΣΚ, επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της υπόθεσης, με την απόφαση της παρ. 2Β του άρθρου 122.»

Η απόφαση του Προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την οποία συστήνεται ο Σχηματισμός εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών της παρ. 1 εκδίδεται το αργότερο έως την 31η.12.2026