«Γαλλικό» μοντέλο για τις πολυκατοικίες «βλέπει» η κυβέρνηση – Τι αλλάζει στις αποφάσεις ανακαίνισης

Η ενεργειακή αναβάθμιση δεν είναι απλώς μια τάση∙ γίνεται πλέον αναγκαιότητα. Με πάνω από 80% των ελληνικών κατοικιών να έχουν κτιστεί πριν το 1985, η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο γηρασμένα κτηριακά αποθέματα στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, αυξημένους λογαριασμούς και χιλιάδες παλιά σπίτια που παραμένουν ακατάλληλα ή κλειστά.

Πολυκατοικίες: Το ελληνικό «μπλοκάρισμα» στην ενεργειακή αναβάθμιση

Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η τεχνολογία ούτε το κόστος. Είναι η… συνέλευση της πολυκατοικίας.  Σήμερα, για οποιαδήποτε σημαντική ενεργειακή αναβάθμιση, θερμομόνωση, αντλίες θερμότητας , αλλαγή συστημάτων θέρμανσης ή συμμετοχή στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ »,  απαιτείται ομοφωνία. Πρακτικά, ένας μόνο διαφωνών μπορεί να «παγώσει» έργα που θα μείωναν την ενεργειακή κατανάλωση και θα αύξαναν την αξία των ακινήτων.

Αυτό το αδιέξοδο φέρνει στο προσκήνιο τη συζήτηση για νέο μοντέλο λήψης αποφάσεων, παρόμοιο με το γαλλικό σύστημα, όπου οι ενεργειακές παρεμβάσεις εγκρίνονται με ενισχυμένη πλειοψηφία. Η αλλαγή αυτή θεωρείται κρίσιμη για να επιταχυνθούν οι ανακαινίσεις σε παλιά κτίρια.

Τι αλλάζει με τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση κτηρίων

Η αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1275 (EPBD) επιβάλλει συγκεκριμένους στόχους σε όλα τα κράτη-μέλη. Η Ελλάδα οφείλει:

• να μειώσει περίπου 16% τη μέση ενεργειακή κατανάλωση κατοικιών έως το 2030,
• να καταθέσει Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτηρίων μέχρι τον Μάιο του 2026.

Η Οδηγία δεν υποχρεώνει τον κάθε ιδιοκτήτη να ανακαινίσει άμεσα το σπίτι του, αλλά υποχρεώνει την Ελλάδα να πετύχει τους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος θα προχωρήσει σε:

• στοχευμένες ανακαινίσεις σε ενεργοβόρα κτήρια,
• νέα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ»,
• φορολογικά κίνητρα και επιδοτήσεις,
• πιθανές υποχρεωτικές παρεμβάσεις όπου απαιτείται.

Υποχρεωτική αναβάθμιση στα παλιά σπίτια; Η ελληνική πραγματικότητα δείχνει «ναι»

Με βάση τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και τη γήρανση του κτηριακού αποθέματος, όλα δείχνουν ότι οι αναβαθμίσεις σε παλιά σπίτια θα γίνουν σταδιακά υποχρεωτικές.

Σενάρια που εξετάζονται:

• Ελάχιστη ενεργειακή κλάση για πώληση, ενοικίαση ή μεταβίβαση ακινήτου (όπως ισχύει σε άλλες χώρες).
• Υποχρεωτική αναβάθμιση συγκεκριμένων ενεργοβόρων πολυκατοικιών.
• Διευκόλυνση λήψης αποφάσεων μέσω πλειοψηφιών αντί ομοφωνίας.
• Αυστηρότερες απαιτήσεις στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).

Οι αλλαγές αυτές θα φέρουν ένα νέο τοπίο στην ελληνική αγορά ακινήτων – με παλιά σπίτια να αποκτούν μεγαλύτερη αξία μόνο εφόσον αναβαθμιστούν ενεργειακά.

Το μέλλον των ελληνικών κτηρίων: Από την υποβάθμιση στη βιωσιμότητα

Η ενεργειακή αναβάθμιση μετατρέπεται σε κεντρικό πυλώνα της στεγαστικής πολιτικής. Γιατί πλέον:

• μειώνει την ενεργειακή κατανάλωση,
• ρίχνει τους λογαριασμούς,
• αυξάνει την αξία του ακινήτου,
• κάνει τα παλιά σπίτια ξανά κατοικήσιμα,
• ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με τους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους.

Η νέα πραγματικότητα είναι ξεκάθαρη. Τα παλιά σπίτια δεν θα μείνουν όπως είναι. Η ενεργειακή αναβάθμιση έρχεται,  και θα καθορίσει το μέλλον των ελληνικών πολυκατοικιών.