Γοuόρεν Μπάφετ: Ο άνθρωπος που συμβούλεψε περισσότερο ως φιλόσοφος παρά ως επενδυτής

Ένα πρωινό του Νοεμβρίου, ο πιο προφητικός επενδυτής, ο Γουόρεν Μπάφετ, γράφει την τελευταία του επιστολή προς τους μετόχους της εταιρείας του, Berkshire Hathaway. Μετά από 55 χρόνια στο τιμόνι της Berkshire, ο 95χρονος αποφάσισε να παραδώσει τα ηνία της θέσης του διευθύνοντος συμβούλου, με τη συγκεκριμένη κίνηση να σηματοδοτεί την ολοκλήρωση ενός μεγάλου οικονομικού κύκλου. 

Πλέον, ο Μπάφετ θα κρατάει τη θέση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, συνεχίζοντας να γράφει με αυτό τον τρόπο ένα ετήσιο μήνυμα κάθε Ημέρα των Ευχαριστιών, έναν προσωπικό θεσμό πίστης, όπως αποκαλεί ο ίδιος, πειθαρχίας και ευγνωμοσύνης.

Το τελευταίο γράμμα

Στην πιο πρόσφατη επιστολή του, ο Μπάφετ αφιέρωσε λίγο χρόνο για να κοιτάξει πίσω και να διαβεβαιώσει τους θαυμαστές του ότι έχουν ακόμα χρόνο να κάνουν και να αποκτήσουν τα πράγματα που θέλουν.

«Είμαι ευτυχής που μπορώ να πω ότι αισθάνομαι καλύτερα για το δεύτερο μισό της ζωής μου από ό,τι για το πρώτο», έγραψε, τονίζοντας: «Η συμβουλή μου: Μην βασανίζεστε για τα λάθη του παρελθόντος. Μάθετε τουλάχιστον λίγα πράγματα από αυτά και προχωρήστε μπροστά. Ποτέ δεν είναι αργά για να βελτιωθείτε».

Το βιογραφικό μιας εμβληματικής οικονομικής προσωπικότητας

Γεννημένος το 1930 στη Νεμπράσκα, ο Γουόρεν Μπάφετ είναι γιος βουλευτή και μικροεπενδυτή με την πρώτη του επαφή με τις μετοχές να γίνεται σε ηλικία 11 ετών, όπου και πραγματοποίησε την πρώτη του αγορά. Μέχρι τα 26 χρόνια του είχε ιδρύσει τη δική του εταιρεία, την Buffett Partnership, ενώ κάποια χρόνια μετά εξαγόρασε μια μικρή κλωστοϋφαντουργία με το όνομα Berkshire Hathaway, μετατρέποντάς τη σε έναν από τους ισχυρότερους επενδυτικούς ομίλους του κόσμου.

«Κανόνας Νο. 1: Ποτέ μην χάνετε χρήματα. Κανόνας Νο. 2: Ποτέ μην ξεχνάτε τον κανόνα Νο. 1»

Κάπως έτσι, από το 1970, ως πρόεδρος και πλειοψηφικός μέτοχος, ξεκίνησε να φτιάχνει την αυτοκρατορία του, η οποία πατούσε πάνω σε τρεις απλές αρχές: υπομονή, συνέπεια και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους.

Από τη Washington Post έως την Coca-Cola, από την American Express έως την Apple, κάθε κίνηση του Μπάφετ υπάκουε στη λογική του value investing, της επένδυσης στην πραγματική αξία, όχι στο πρόσκαιρο hype.

Και όταν ήρθαν οι κρίσεις, εκείνος απαντούσε με ψυχραιμία: «Αγοράστε αμερικανικά προϊόντα. Εγώ το κάνω», είχε γράψει στους New York Times το 2008, εν μέσω της χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης. Δεν ήταν σύνθημα, ήταν στάση ζωής.

Η κληρονομία των συμβουλών του

Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδρομής από τα 11 και την αγορά της πρώτης μετοχής, έως την κυριαρχία στο κομμάτι των επενδύσεων, ο Γουόρεν Μπάφετ δεν άφησε «πίσω» του μονάχα τις έξυπνες ιδέες του στο κεφάλαιο των μετοχών. Ίσα-ίσα. Ο πιο προφητικός επενδυτής διέδωσε τις δικές του οικονομικές συμβουλές που μοιάζουν περισσότερο με φιλοσοφία παρά με μαθηματικά.

Ποτέ μη χάνεις χρήματα

Μία από τις πιο δημοφιλής, ίσως και η πιο γνωστή συμβουλή του Μπάφετ είναι η εξής: «Κανόνας Νο. 1: Ποτέ μην χάνετε χρήματα. Κανόνας Νο. 2: Ποτέ μην ξεχνάτε τον κανόνα Νο. 1».

Αποκτήστε υψηλή αξία σε χαμηλή τιμή

Μια άλλη βασική αρχή που έχει μοιραστεί ο πιο προφητικός επενδυτής είναι: "Η τιμή είναι αυτό που πληρώνετε. Η αξία είναι αυτό που παίρνετε". Η απώλεια χρημάτων μπορεί να συμβαίνει κατά την πληρωμή ενός αντικειμένου που, όμως δεν ταιριάζει με την αξία.

Αντ' αυτού, ο Μπάφετ συνιστά μετριοφροσύνη ή, στην περίπτωση των μετοχών συνιστά όταν προσεγγίζετε την επενδυτική σας στρατηγική, ξεκινήστε αναζητώντας ευκαιρίες για να αποκομίσετε μεγαλύτερη αξία σε χαμηλότερη τιμή. «Είτε μιλάμε για κάλτσες είτε για μετοχές, μου αρέσει να αγοράζω ποιοτικά εμπορεύματα όταν η τιμή τους είναι μειωμένη», έγραψε.

Διαμορφώστε υγιείς οικονομικές συνήθειες

Σε μια ομιλία στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, ο Μπάφετ είπε: «Οι περισσότερες συμπεριφορές είναι συνήθειες και λένε ότι οι αλυσίδες της συνήθειας είναι πολύ ελαφριές για να τις νιώσετε μέχρι να γίνουν πολύ βαριές για να σπάσουν». Σκοπός είναι το σημείο η εργασία να δημιουργεί θετικές οικονομικές συνήθειες.

Αποφυγή του χρέους, ειδικά των πιστωτικών καρτών

Ο Μπάφετ έχτισε τον πλούτο του αποκτώντας τόκους για να «δουλέψουν γι' αυτόν», σε αντίθεση με πολλούς που εργάζονται για να πληρώνουν τόκους.

«Οτιδήποτε επενδύετε στον εαυτό σας, το παίρνετε δεκαπλάσιο πίσω»

«Έχω δει περισσότερους ανθρώπους να αποτυγχάνουν λόγω του αλκοόλ και της μόχλευσης - η μόχλευση είναι δανεικά χρήματα», είπε ο Μπάφετ σε μια ομιλία του το 1991 στο Πανεπιστήμιο της Notre Dame. «Πραγματικά δε χρειάζεστε πολύ μόχλευση σε αυτόν τον κόσμο. Αν είστε έξυπνοι, θα βγάλετε πολλά χρήματα χωρίς να δανειστείτε».

Να έχετε μετρητά διαθέσιμα

Άλλο ένα κλειδί για την οικονομική διασφάλιση είναι η διατήρηση μετρητών που θα είναι πάντα ταμειακά διαθέσιμα. «Διατηρούμε πάντα τουλάχιστον 20 δισεκατομμύρια δολάρια -και συνήθως πολύ περισσότερα- σε ισοδύναμα μετρητών» είπε.

Οι επιχειρήσεις και τα άτομα μπορεί να έχουν την επιθυμία να αξιοποιήσουν τα ρευστά μετρητά μέσω επενδύσεων. «Τα μετρητά, ωστόσο, είναι για μια επιχείρηση όπως το οξυγόνο για ένα άτομο: ποτέ δεν τα σκέφτεστε όταν είναι παρόντα, το μόνο πράγμα που έχετε στο μυαλό σας όταν απουσιάζει», είπε ο Buffett. «Όταν έρχονται οι λογαριασμοί, μόνο τα μετρητά είναι νόμιμο χρήμα. Μη φύγετε από το σπίτι χωρίς αυτά».

Επενδύστε στον εαυτό σας

Ο πιο προφητικός επενδυτής είπε κάποτε: «Επενδύστε στον εαυτό σας όσο περισσότερο μπορείτε. Είστε το μεγαλύτερο περιουσιακό σας στοιχείο μακράν».

«Οτιδήποτε επενδύετε στον εαυτό σας, το παίρνετε δεκαπλάσιο πίσω», είπε ο Buffett. Και σε αντίθεση με άλλα περιουσιακά στοιχεία και επενδύσεις, «κανείς δεν μπορεί να το φορολογήσει. Δεν μπορεί να σας το κλέψει».

Μάθετε για τα χρήματα

Μέρος της επένδυσης στον εαυτό σας, θα πρέπει να είναι η εκμάθηση περισσότερων για τη διαχείριση των χρημάτων. Μεγάλο μέρος της δουλειάς του Μπάφετ πατάει πάνω στον περιορισμό της έκθεσης και στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου. Και «ο κίνδυνος προέρχεται από το να μην ξέρεις τι κάνεις», είπε κάποτε.

Εμπιστευτείτε ένα χαμηλού κόστους δείκτη κεφαλαίων για το χαρτοφυλάκιό σας

Ενώ μεγάλο μέρος της σοφίας και των συμβουλών του Μπάφετ αγγίζει τα όρια της φιλοσοφίας, αλλά έχει επίσης παράσχει μερικές συμβουλές που σχεδόν ο καθένας μπορεί να εφαρμόσει. Για παράδειγμα, προτρέπει τον μέσο επενδυτή να αγοράσει δείκτες κεφαλαίων. Και τι σημαίνει αυτό;

«Βάλτε το 10% των μετρητών σε βραχυπρόθεσμα κρατικά ομόλογα και το 90% σε ένα πολύ χαμηλού κόστους δείκτη κεφαλαίων S&P 500», αναφέρει και συνεχίζει λέγοντας «εάν επενδύσετε σε ένα δείκτη κεφαλαίων πολύ χαμηλού κόστους -όπου δεν βάζετε τα χρήματα ταυτόχρονα, αλλά κατά μέσο όρο σε πάνω από 10 χρόνια- θα τα πάτε καλύτερα από το 90% των ανθρώπων που αρχίζουν να επενδύουν ταυτόχρονα», εξηγεί.

Δώστε πίσω

Ο Buffett είπε κάποτε: «Αν είσαι στο πιο τυχερό 1% της ανθρωπότητας, οφείλεις στην υπόλοιπη ανθρωπότητα να σκεφτείς και το άλλο 99%». Και ως κορυφαίο μέλος αυτού του 1%, ο μεγάλος επενδυτής φροντίζει να βάζει τα λεφτά του εκεί που λέει τα λόγια του.

Το 2006 ανακοίνωσε ότι θα δωρίσει το 83% της περιουσίας του στο Ίδρυμα Μπιλ & Μελίντα Γκέιτς, σε μια από τις μεγαλύτερες φιλανθρωπικές δεσμεύσεις της ιστορίας. Μέχρι σήμερα έχει προσφέρει πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε κοινωφελείς σκοπούς. «Η διακυβέρνηση από τον τάφο δεν έχει ποτέ επιτυχία», λέει τώρα, εξηγώντας ότι αφήνει στα παιδιά του πλήρη ελευθερία να συνεχίσουν το έργο της οικογένειας όπως εκείνα επιλέξουν.

Δείτε τα χρήματα ως μακροπρόθεσμο παιχνίδι

Ο Μπάφετ είπε επίσης: «Κάποιος κάθεται στη σκιά σήμερα επειδή κάποιος φύτεψε ένα δέντρο πριν από πολύ καιρό». Όπως εξηγεί το να φυτέψει κάποιος και να καλλιεργήσει τους σπόρους της οικονομικής επιτυχίας τώρα θα οδηγήσει σε σκιά που θα απολαμβάνει αργότερα στη ζωή.