Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει στους συνοριακούς ελέγχους με βιομετρικά στοιχεία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση  αρνήθηκε να ικανοποιήσει τα αιτήματα αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών  για αναστολή των νέων βιομετρικών μέτρων που έχει ορίσει για τους συνοριακούς ελέγχους, δηλαδή τον έλεγχο βάσει δακτυλικών αποτυπωμάτων και αναγνώρισης προσώπου.

Παρόλ' αυτά συμφωνεί πως πράγματι υπάρχουν «20 δύσκολα σημεία», όπως υποστηρίζουν οι αεροπορικές και τα αεροδρόμια, και ότι με τους νέους ελέγχους δημιουργείται πολλάκις χάος στις ουρές αναμονής, αλλά μια πλήρης αναστολή «δεν είναι απαραίτητη» και «δεν είναι δυνατή».

Πιο αναλυτικά, βάσει του νέου συστήματος εισόδου/εξόδου στα αεροδρόμια (EES), οι επιβάτες εκτός ΕΕ πρέπει να καταχωρούν δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνες προσώπου την πρώτη φορά που εισέρχονται στη ζώνη Σένγκεν, και στη συνέχεια τα βιομετρικά τους στοιχεία θα επαληθεύονται κάθε φορά που βγαίνουν και εισέρχονται ξανά σε αυτήν.

Φόβος για χάος στα αεροδρόμια των δημοφιλών προορισμών

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, oι εκπρόσωποι των αεροπορικών εταιρειών και των αεροδρομίων, καθώς και η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα την αναστολή των νέων ελέγχων μέχρι το επόμενο καλοκαίρι, εν μέσω φόβων για χάος στους δημοφιλείς προορισμούς διακοπών, ιδίως το επόμενο διάστημα όποτε και κορυφώνεται η καλοκαιρινή περίοδος των διακοπών.

Η IATA δήλωσε ότι οι επιβάτες αντιμετώπιζαν «καθυστερήσεις και χαμένες ανταποκρίσεις» σε Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Βέλγιο, ενώ η Ryanair προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα για «χάος στις ουρές» σε αεροδρόμια που περιλαμβάνουν δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπως η Μάλαγα, το Αλικάντε και η Πάλμα.

Ωστόσο, αξιωματούχοι της ΕΕ δηλώνουν ότι είναι αδύνατο να λειτουργεί το σύστημα σε ορισμένες χώρες και σε άλλες όχι, καθώς αυτό θα οδηγούσε στην «ατυχή κατάσταση να εγκλωβιστούν ταξιδιώτες στα συνοριακά περάσματα».

Αυτό θα μπορούσε να συμβεί, για παράδειγμα, εάν ένας επιβάτης από τη Βρετανία εισερχόταν στη ζώνη Σένγκεν από ένα σύνορο όπου οι νέοι έλεγχοι ήταν σε λειτουργία, αλλά αποχωρούσε από ένα σύνορο όπου δεν λειτουργούσαν. Σε αυτή την περίπτωση, θα διέτρεχε τον κίνδυνο να καταγραφεί ότι υπερέβη το επιτρεπόμενο όριο παραμονής των 90 ημερών (ανά περίοδο 180 ημερών) και να του απαγορευτεί η είσοδος σε μελλοντικό ταξίδι.

Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι από τα 1.500 σημεία διέλευσης των συνόρων, μόνο τα 20 αποτελούσαν «δύσκολα σημεία» και ότι θα ασκηθεί πίεση στα υπεύθυνα κράτη μέλη ώστε να λάβουν μέτρα για την αποσυμφόρηση της κατάστασης.

Ένα από τα σημεία με τις χειρότερες καθυστερήσεις ήταν ένα μικρό περιφερειακό αεροδρόμιο, όπου 3.000 επιβάτες έφτασαν μέσα σε μία ώρα και δεν ήταν δυνατόν να ελεγχθούν γρήγορα καθώς υπήρχαν μόνο τέσσερις θάλαμοι για τον έλεγχο των βιομετρικών στοιχείων, αποκάλυψαν οι αξιωματούχοι. Ωστόσο, καθώς πρόκειται για τουριστικό προορισμό, το πρόβλημα εντοπίζεται μόνο «για δύο ή τρεις μήνες τον χρόνο», πρόσθεσαν.

Η Λισαβόνα έχει ήδη μειώσει τις ουρές αναμονής επιστρατεύοντας επιπλέον προσωπικό, ενώ 50 νέοι υπάλληλοι της συνοριοφυλακής Frontex αναπτύσσονται στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Οι έλεγχοι αυτοί προετοιμάζονταν εδώ και οκτώ χρόνια και σχεδιάστηκαν για να αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες στους συνοριακούς ελέγχους που αποκαλύφθηκαν από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες και το Παρίσι το 2015 και το 2016.

Η εισαγωγή του συστήματος καθυστέρησε πολλές φορές πριν ξεκινήσει τελικά τον περασμένο Οκτώβριο, αλλά με δυνατότητα εξαίρεσης για τα κράτη μέλη, ενόσω δοκιμάζονταν η τεχνολογία και η υλικοτεχνική υποδομή για τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων από τους επιβάτες.

Τα κράτη δεν έχουν ζητήσει αναστολή των μέτρων

Βάσει των νέων κανονισμών του EES, τα αεροδρόμια και τα λιμάνια μπορούν να αναστείλουν προσωρινά το σύστημα εάν οι ουρές γίνουν μη διαχειρίσιμες, όμως αυτή η δυνατότητα εξαίρεσης είναι προγραμματισμένο να λήξει τον Σεπτέμβριο.

Μέχρι στιγμής «κανένα κράτος μέλος δεν έχει ζητήσει» παράταση της αναστολής πέραν του Σεπτεμβρίου, κάτι που επιθυμεί ο ταξιδιωτικός κλάδος.

Η ΕΕ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το σύστημα αποδίδει ήδη τα αποτελέσματα για τα οποία σχεδιάστηκε. Έχει καταγράψει 110 εκατομμύρια ταξίδια προς και από τη ζώνη Σένγκεν, ενώ έχει απαγορευτεί η είσοδος σε περίπου 44.500 άτομα.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται επιβάτες που επιχειρούν να εισέλθουν ξανά παράνομα στο μπλοκ, είτε επειδή έχουν υπερβεί το επιτρεπόμενο όριο παραμονής επισκέπτη, είτε επειδή προσπαθούν να εισέλθουν με δεύτερο διαβατήριο ή πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα.

Αξιωματούχοι της ΕΕ αποκάλυψαν ότι ο κυριότερος λόγος άρνησης εισόδου ήταν η «έλλειψη κατάλληλης δικαιολόγησης για την επίσκεψη ή τη διαμονή». Η δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα αρνήσεων, περίπου 9.000 περιπτώσεις, αφορούσε άτομα που είχαν υπερβεί το όριο των 90 ημερών.